e- ISSN: 2148-8134
p- ISSN: 2148-5631
#38 Öz 661

Evrim ve Hür İrade: Darvinci Doğadışılığın Savunması

Nuri ÇİÇEK

Öz


Otonominin Doğal Seleksiyonu adlı son kitabında, Bruce Waller, "Doğal Otonomi" olarak adlandırdığı bir görüşü savunmaktadır. Bu görüş, insanoğlunun, insan olmayan hayvanlarla paylaştığı, alternatif davranışları keşfetme kabiliyeti olan, fakat ahlaki sorumluluğu desteklemeyen bir otonomiye sahip olduğu düşüncesini içerir. Yazar aynı zamanda bu doğal otonominin, sivil girişimin etik prensip tarafından desteklenebileceğini ortaya atmaktadır. Bence sivil girişimin etik prensip tarafından desteklenmesi için, Waller'ın otonominin ya özgürlükçü teoriye ya da uyumcu teoriye ihtiyaç duyduğu görüşü tartışılabilir. Buna göre, değerlendirmeyi daha da ileri götürerek, Waller'ın aksine, özgürlükçü görüşün hem Darvinizm'le uyumlu olduğunu hem de nasıl otonom davranışların bunları gerçekleştiren faile ait olmasının mantıklılığı tartıştım. Böylece, özgürlükçü konumun Darvinciler için canlı bir konum olduğu sonucuna vardım. Fakat eğer doğacılık, çoğunlukla karşılaştığımız şekliyle, evrenin deterministik bakış açısını içerisinde barındırdığı şeklinde ele alınırsa (en azından kuantumdışı seviyede), makalem "Darvinci doğadışılığın" savunmasında yer edinmekte zorlanacaktır.

Anahtar Kelimeler


Hür İrade, Özgürlükçülük, Determinizm, Doğacılık, Evrim, Darvinizm, Bruce Waller, Roderick Chisholm

Tam Metin:

PDF

Referanslar


Campbell, C. A. 1957. On Selfhood and Godhood. London: George Allen and Unwin.

Chisholm, Roderick. 1991. “Human Freedom and the Self,” Lindley Lecture, University of Kansas. Reprinted in Metaphysics: Classic and Contemporary Readings, edited by Ronald C. Hoy and NathanOaklander, 360–66. Belmont, Calif: Wadsworth, 1991. Originally published in 1964.

Dennett, Daniel. 1995. Darwin’s Dangerous Idea: Evolution and the Meaning of Life. New York: Simon and Schuster.

Flanagan, Owen. 1996. Self-Expressions: Mind, Morals, and the Meaning of Life. Oxford: Oxford University Press.

Gould, Stephen J. 1977. Ever Since Darwin: Reflections in Natural History. New York: Norton.

Hook, Sidney. 1958. “Necessity, Indeterminism, and Sentimentalism.” In Determinism and Freedom in the Age of Modern Science, edited by Sidney Hook, 180–92. New York: New York University Press.

Waller, Bruce. 1990. Freedom Without Responsibility. Philadelphia: Temple University Press.

Waller, Bruce. 1998. The Natural Selection of Autonomy. Albany: State University of New York Press.




DOI: https://doi.org/10.30523/mutefekkir.130229

Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.


Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.