e- ISSN: 2148-8134
p- ISSN: 2148-5631
#294 Öz 43

Hz. Peygamber’in Zenginliğe Yaklaşımı ve Zenginlerle Olan İlişkileri

Yılmaz ÇELİK

Öz


Tarihin pek çok döneminde zenginler, servetlerini yanlış yöntemlerle kazandıkları ve dezavantajlı grupları desteklemekten kaçındıkları için toplumda farklı kesimlerin, özellikle yoksulların tepkisini üzerlerine çekmişlerdir. Bunun sonucunda büyük toplumsal olaylar, isyanlar meydana gelmiştir. Hz. Peygamber, risaletinin Medine döneminde yeni bir medeniyetin temellerini atmıştır. Bunu yaparken yüksek düzeyde sermaye sahibi olan zenginlerin imkânlarından yararlanmıştır. Hz. Peygamber, zenginliğin bir imtihan vesilesi olduğunu belirtmiş, zenginlerin topluma karşı sorumlulukları olduğunu vurgulamıştır. Bu yaklaşım, toplumda zengin ile fakirin birbirine düşman olmasını önlemiştir. Hz. Peygamber, zenginliğin insanı azgınlığa sürükleyebilecek potansiyele sahip olduğunu vurgulamakla birlikte çalışıp kazanmayı, insanlara malıyla faydalı olmayı da teşvik etmiştir. Bu yolda sarf edilecek gayretin, kişinin kendisini kurtarmasından başka iki temel amacı vardır. Bunlardan birincisi, İslâm’ın tebliğ edilmesi ve yayılması; diğeri ise, toplumda dezavantajlı konumda olan fakirler, yetimler, dul kadınlar, miskinler, kısacası yardıma muhtaç bütün toplum gruplarının desteklenmesidir. Bu çalışmada Hz. Peygamber’in, Mekke ve Medine dönemlerinde, Müslüman zenginler ve müşrik sermaye sahipleri ile olan ilişkileri, tarihi bilgiler ışığında ele alınacaktır.

Anahtar Kelimeler


İslâm Tarihi, Hz. Peygamber, Zenginler, Sermaye, Dezavantajlı Gruplar

Tam Metin:

PDF

Referanslar


Ahmed b. Hanbel. el-Müsned. Thk. Ahmed Muhammed Şakir-Hamza Ahmed ez-Zeyn. 20 Cilt. Kâhire: Dârü’l-Hadis, 1416/1995.

Altınay, Ramazan. “Erken İslâm Toplumunda Zenginler ve fakirler”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi 6/2 (2006): 197-222.

Arıcı, Kadir. Sosyal Güvenlik Dersleri. Ankara: Sargın Ofset, 1999.

Buhârî, Ebû Abdullah Muhammed b. İsmail. Sahîhu’l-Buhârî. Riyâd: Beytu’l-Efkâr, 1418/1998.

Çelik, Yılmaz. İslâm’da Sosyal Hizmetler Hz. Peygamber Dönemi. Konya: Çizgi Kitabevi, 2017.

Dilik, Sait. “Sosyal Güvenlik ve Sosyal Hizmetler Arasındaki İlişkiler”. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi 35 (1980): 73-84.

Ebû Dâvûd, Süleyman b. Eş’as es-Sicistânî. Sünen-i Ebî Dâvûd. Thk. Muhammed b. Sâlih er-Râcıhî. Riyâd: Beytu’l-Efkâr, 1419/1999.

Ebû Ubeyd, Kâsım b. Sellâm. Kitâbu’l-Emvâl. Trc. Cemaleddin Saylık. İstanbul: Zafer Matbaası, 1981.

Halîfe b. Hayyât. Târîhu Halîfe b. Hayyât. Thk. Süheyl Zekkâr. Beyrut: Dâru’l-Kütübü’l-İlmiyye, 1414/1993.

Heysemî, Ebü’l-Hasan Nureddin Ali b. Ebî Bekr b. Süleyman. Mecmeu’z-Zevâid ve Menbau’l-Fevâid. Trc. Heyet. 20 Cilt. İstanbul: Ocak Yayınları, 2011.

İbn Hişâm, Ebû Muhammed Cemâlüddîn Abdülmelik. es-Sîretü’n-Nebeviyye. Nşr. Mustafa es-Sekkâ vd. 2 Cilt. Kâhire: 1374/1955.

İbn Mâce, Ebû Abdullah Muhammed b. Yezid el-Kazvinî. Sünen. Thk. Beşşâr Avvâd Ma’rûf. 6 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Ciyl, 1418/1998.

İbn Sa’d, Muhammed. Kitâbu’t-Tabakâti’l-Kebîr. Thk. Ali Muhammed Ömer. 11 Cilt. Kâhire: Mektebetü’l-Hânci, 1421/2001.

İbrahim, Mahmood. “İslâm’ın Doğuşu ve Sermaye”. Trc. A. Turan Yüksel. Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 8 (1998): 285-312.

Kapar, M. Ali. “Safvan b. Ümeyye”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 35: 486-487. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2007.

Kettânî, Muhammed Abdulhay. et-Terâtîbu’l-İdâriyye (Hz. Peygamber’in Yönetimi). Trc. Ahmet Özel. 2 Cilt. İstanbul: İz Yayıncılık, 2003.

Köten, Akif. “Asr-ı Saâdet’te Suffa Ashâbı”. Bütün Yönleriyle Asr-ı Saâdet’te İslâm. Ed. Vecdi Akyüz. 4: 381-416. İstanbul: Beyan Yayınları, 1995.

Kurt, Abdurrahman. “Demografik Değişkenler Açısından İlk Müslümanlar”. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 18/2 (2009): 27-41.

Mâlik b. Enes. el-Muvattâ’. Thk. Muhammed Fuâd Abdülbâkî. 2 Cilt. Beyrut: y.y., 1985.

Müslim, Ebû’l-Huseyn Müslim b. Haccâc. Sahîh-i Müslim. Riyad: Beytü’l-Efkâr, 1998/1419.

Nesâî, Ebû Abdurrahman b. Şuayb. es-Sünenü’l-Kübrâ. Thk. Hasan Abdulmunim Şelebi. 12 Cilt. Beyrut: Müessesetü’r-Risale, 1421/2001.

Samhûdî, Nureddîn Ali b. Abdillâh b. Ahmed el-Hasenî. Vefâu’l-Vefâ bi Ahbâri Dâri’l-Mustafâ. Thk. Kâsım es-Samerrâî. 5 Cilt. Beyrut: Müessesetü’l-Furkani Li’t-Türasi’l-İslâmi, 1421/2001.

San’ânî, Ebû Bekir Abdürrezzâk b. Hemmâm b. Nâfi’ es-San’ânî el-Himyerî. el-Musannef. Trc. Hüseyin Yıldız. 12 Cilt. İstanbul: Ocak Yayınları, 2012.

Sancaklı, Saffet. “Fakirlik ve Zenginlikle İlgili Hadisler Üzerine Bir Deneme”. Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 5/1 (2001): 331-377.

Sıbaî, Mustafa. İslâm Medeniyetinden Altın Tablolar. Trc. M. S. Şimşek - N. Demircan. Konya: Uysal Yayıncılık, ts.

Şen, Mustafa. Kur’ân’da Zenginlik ve Fakirlik. Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi, 2008.

Tekin, Feridun. Hz. Peygamber Döneminde Sosyal Hizmetler. Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, 2017.

Tirmizî, Muhammed b. İsa. es-Sünen. Thk. Muhammed b. Sâlih er-Râcıhî. Riyad: Beytü’-Efkâr, 1419/1999.

Vâkıdî, Muhammed b. Ömer. Kitâbu’l-Megâzî. Thk. Marsden Jones. 4 Cilt. Beyrut: Âlemu’l-Kütüb, 1984.

Yeniçeri, Celal. İslâm’ın Dayanışma - Paylaşma Medeniyeti. İstanbul: İfav Yayınları, 2013.

Yolcuoğlu, İsmet Galip. Sosyal Hizmete Giriş. Ankara: Sabev Yayınevi, 2012.

III’ üncü Milli Sosyal Hizmetler Konferansı. Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı, Sosyal Hizmetler Genel Müdürlüğü Yayını (Aralık 1968) Yayın No: 54: 305-364.




DOI: https://doi.org/10.30523/mutefekkir.441662

Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.


Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.