e- ISSN: 2148-8134
p- ISSN: 2148-5631
#273 Öz 75

المنهج التحليلي عند المُحَدِّثين

Abdulaziz KHALEF, Recep TUZCU

Öz


المنهج التحليلي واحد من أهم المناهج العلمية التي يستخدمها المُحَدِّثون للحكم على الرواة جرحاً أو تعديلاً. ويهدف هذا البحث لبيان كيفية استخدام المُحَدِّثين الناقدين لهذا المنهج العلمي. ومن خلال استقراء مناهج التحليل لدى نقاد الحديث وجد أن التحليل ينصب على مجالين مُهِمَّيْن هما: النظر في أحوال الرواة وسلوكياتهم ومعتقداتهم، وكذلك في طرق التلقي والأداء وأثر ذلك كله في الحكم على الرواة، وهنا يستعملون منهج التحليل التجريبي، والنظر في تفرد أحد الرواة برواية دون غيره، أو مخالفة الثقة لغيره من الثقات، وكذلك تحليل المرويات متنا للوصول إلى صدق الرواة من عدمه.وقد حاولت في هذه الورقات تَتَبُّع مناهج التحليل لدى نُقَاد الرجال، وصولا إلى تصور عام للمسألة، قد يفيد في وضع نظرية شاملة في المستقبل في هذا المجال.

Anahtar Kelimeler


الحديث، التحليل, المنهج, الراوي, الحكم

Referanslar


el-Azamî, Mustafa. Menhecu’n-nakd ındel muhaddisin, 3. Baskı. es-Sudiyye: Dâru’l-kevser, 1410/1990.

Aşıkkutlu, Emin. “Cerh ve Ta’dilde Şartlı Tenkit Metodu ve Amelde Sonuçları”. Marmara İlahiyat Fakültesi Dergisi 20 (2001): 49-80.

Aşıkkutlu, Emin. Hadiste Rical Tenkidi Cerh ve Ta’dil İlmi. İstanbul: İFAV, 1997.

Abdullatif, Abdulaziz. Davabıtu’l-cerh ve’t-ta’dîl. 2. Baskı. er-Riyâd: Mektebetü’l-Ubeykân, 1428/2007.

el-Avnî, Eş-Şerif Hâtim. Hulasatu’t-tahsîl li ilmi’l-cerh ve’t-ta’dîl. Mekke: Dâru alemu’l-fevâid, 1421.

el-Aynî. Umdetü’l-kârî şerhu sahih-i Buhârî. 25 Cilt. Beyrut: Dâru ihyai’t-türasi’l-Arabî, ts.

el-Buhârî. et-Târihu’l-kebîr. Thk. Hişam en-Nedvî vd. 8 Cilt. Beyrut: Daru’l-kütübi’l-ilmiyye, ts.

el-Buhârî. el-Câmiu’s-sahih. Thk. Mustafa Dîb Boğa. 6 Cilt. 3. Baskı. Beyrut: Dâru İbn Kesîr, el-Yemâme, 1407/1987.

el-Beyhâkî. es-Sünen’l-kübrâ. Thk. Muhammed Abdulkadir Ata. 10 Cilt. 3. Baskı. Beyrut: Dâru’l-kütübi’l-ilmiyye, 1424/2003.

el-Cedi’. Tahriri ulumi’l-hadis. 3. Baskı. Beyrut: Müessetü’r-reyyân, 1428/2007.

Doğanay. Süleyman. Rivayet Ilminde Ravi Tasarrufları. İstanbul: İSAM, 2009.

Ebû Dâvûd. es-Sunen. 4 Cilt. Beyrut: Dâru’l-kütübi’l-arabî, ts.

el-Ensârî Ferîd. Ebcediyyâtu’l-bahs fî ulumi’ş-şer’iyyeti. Mısır: Dâru’l-kelimeti’l-mansurati, 1423/2002.

el-Hakim. Muhammed b. Abdillah. Sualâtu’l-Hâkim lid-Darekutnî. Thk. Muvaffak b. Abdulkadir. er-Riyad: Mektebetü’l-mearif, 1404/1984.

el-Hakim. Muhammed b. Abdillah. Ma’rifetu ulumi’l-hadis. 2. Baskı. Beyrut: Dâru’l-kütübi’l-ilmiyye, 1977.

el-Hatib el-Bağdâdî. el-Kifaye. Thk. Ebû Abdullah es-Surakî ve İbrâhim Hamdî el-Medenî. Beyrut: el-Mektebetu’l-ilmiyye, ts.

Itr, Nuredddin. Usûlu’l-cerh ve’t-ta’dîl. 2. Baskı. Dımaşk: Dâru’l-yemâme, 1427/2007.

Itr, Nureddin. Menhecün-nakd fî ulûmi’l-Hadis. 3. Baskı. Dımaşk: Dâru’l-fikr, 1418/1997.

el-Irâkî. Şerhu’t-tabsıra ve’t-tezkira. Thk. Abdullatif el-Hemim ve Mâhir Yâsin Fahl. Beyrut: Dâru’l-kütübi’l-ilmiyye, ts.

İbn Adî. el-Kâmi’l-fî du’afâi’r-ricâl. Thk. Yahya Muhtar Gazavî. 7 Cilt. Beyrut: Dâru’l-fikr, 1409/1988.

İbnu’l-Cevzî. ed-Du’afâ ve’l-metrukîn. Thk: Abdullah el-Kâdî, 3 Cilt. Beyrut: Dâru’l-kütübi’l-ilmiyye, 1406/1996.

İbnu’l-Cevzî. el-Mevduât. Thk: Abdurrahman Muhammed Osman. 3 Cilt. el-Medinetu’l-Münevvere: el-Mektebetus-selefiyye, 1386/1966.

İbnu’l-Cüneyd. Suâlatu İbni’l-Cüneyd li İbn Maîn. Thk: Ahmed Muhammed Nur Seyf. Medinetul-Münevvere: Mektebud-dâr, 1408/1998.

İbn Ebî Hatim er-Râzî. Abdurrahman b. Ebî Hatim Muhammed b. İdris Ebû Muhammed er-Râzî et-Temimî. el-Cerh ve’t-ta’dîl. 9 Cilt. Beyrut: Dâru İhyaut-turasi’l-Arabî, 1372/1953.

İbn Hibbân. es-Sikât. 9 Cilt. Beyrut: Daru’l-fikr, 1396/1975.

İbn Hibbân. Kitabu’l-mecruhîn. Thk: Mahmud İbrahim Ziyad. 2 Cilt. Beyrut: Dâru’l-ma’rife, 1412/ 1992.

İbn Hacer. Takribu’t-tehzîb. Thk: Muhammed Avvame. 2 Cilt. Haleb: Daru’r-reşîd, 1406/1986.

İbn Hacer. Tehzibu’t-tehzîb. 12 Cilt. Beyrut: Daru’l-fikr, 1404/1984.

İbn Hacer. Nüzhetü’n-nazar fî tevdihi nuhbetü’l-fiker fi mustalahi ehli’l-eser. Thk: Nurettin Itr. 2. Baskı. Dımaşk: Matbaatu’s-sabah, 1993.

İbn Hanbel, Ahmed. el-‘İlel ve ma’rifetir-ricâl. Thk: Vasıyyullah b. Muhammed Abbas. Beyrut: el-Mektebetu’l-İslâmî, er-Riyad: Dâru’l-hanî, 1408/1988.

İbn Receb, Abdurrahman b. Ahmed b. Receb. Şerhu ‘ileli’t-Tirmizî. Thk. Nureddin Itr. 2 Cilt. Dımaşk, Dâru’l-mellah, 1398/1978.

İbn Salah. Ulumu’l-hadis. Thk. Nureddin Itr. Dımaşk: Dâru’l-fikr, 2000.

İbn Mace. es-Sünen. Thk. Muhammed Fuad Abdulbâkî. 2 Cilt. Beyrut: Dâru’l-fikr, ts.

Kasım b. Muhammed. el-Mantıku’l-hadis ve menahicul-bahs. 2. Baskı. el-Medinetu’l-münevvere: Mektebetu’l-incil, 1953.

Koçyiğit, Talat. “İslâm Hadisinde İsnad ve Hadis Râvilerinin Cerhi”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 9/1 (1961): 47-57.

Müslim. el-Cami’us-sahih. Thk. Muhammed Fuad Abdulbaki. 5 Cilt. Beyrut: Dâru’l-afâk, ts.

el-Muallimî el-Yemânî, Abdurrahmân b. Yahya. El-Envâr el-kâşife limâ fi kitâbi’l-evdâi ales-sünneti minez-zeleli ve’t-tadlili ve’l-mücâvezefeti. Beyrut: Dâru âlemi’l-kütüb, 1403/1938.

en-Nesâî. es-Sünen. 9 Cilt. 2. Baskı. Haleb: Mektebetü’l-matbuâti’l-İslamiyye, 1406/1986.

en-Nevevî. İrşadü tullâbi’l-hakâik ilâ sünen-i hayri’l-halâik sallahu aleyhi vesellem. Thk. Nurettin Itr. 3. Baskı. Beyrut: Dâru’l-beşâiri’l-İslamî,1992.

Polat, Salahattin. “Cerh ve Ta‘dilin Tenkidi”. Erciyes Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2 (1985): 220-223.

es-Suyutî. el-Leâlil-masnua fî’l-ahadisi’l-mevdua. Thk. Ebu Abdurrahman Salah b. Muhammed b. Avida. 2 Cilt. Beyrut: Dâru’l-kütübil-ilmiyye, ts.

eş-Şafiî. er-Risâle. Thk. Ahmed Şakir. Beyrut: Dâru’l-kütübi’l-ilmiyye, ts.

Yücel, Ahmet. Hicri Üç Asırda Hadis Istılahların Doğuşu ve Gelişimi. İstanbul: İFAV, 1996.

Yücel, Ahmet. “Münker Lafzının Farklı Kullanımları”, Marmara İlahiyat Dergisi 13, 14, 15 (1997): 197-208.

ez-Zehebî. el-Keşşâf fî ma’rifeti men lehu rivayetun fi’l-kütübü’s-sitte. Thk. Muhammed Avvâme, Ahmed Muhammed Nemr el-Hatib. 2 Cilt. Cidde: Darul-kıble, Müessetü ulumil-Kur’an, 1413/1992.

ez-Zehebî. Tezkiretu’l-huffâz. 4 Cilt. Beyrut: Dâru’l-kütübi’l-ilmiyye, 1403/1982.




DOI: https://doi.org/10.30523/mutefekkir.441660

Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.


Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.