Research Article

As an Obstacle to Critical Thinking, In-group and Out-group Prejudices

Volume: 12 Number: 24 December 15, 2025
TR EN

Bir Eleştirel Düşünme Engeli Olarak İç-Grup ve Dış-Grup Önyargıları

Öz

Bir gruba dahil olmanın yalnız hissetmemek, yardımlaşmak ve ortak amaçlar için birlikte çalışmak gibi faydaları bulunmaktadır. Bireylerin üyesi oldukları grup ile diğer gruplar arasında “biz ve onlar ayrımı” yapmalarının temel gerekçesi budur. Bu ayrımın etkisiyle bireyler pek çok durumda, doğru olup olmadıklarını sorgulamaksızın, kendi gruplarının tutumlarını, düşüncelerini ve davranışlarını destekleme, diğer gruplarınkileri ise reddetme eğilimindedirler. Eleştirel düşünmeksizin ötekileştirmeyi olağanlaştıran bu eğilim sadece üyelerin grup içerisinde bireyliklerini kaybetmelerine değil aynı zamanda gruplar arası gerilimlere ve çatışmalara da kapı aralamaktadır. Metodolojik olarak literatür taraması ile gerçekleştirilen bu araştırmanın giriş aşamasında hem eleştirel düşünmenin ne olduğu ve nasıl işlediği hem de grup olarak adlandırılabilmesi için bir toplulukta hangi niteliklerin arandığı konu edilmektedir. Araştırmanın tartışma aşamasında öncelikle, bireylerin aidiyet hissedip üyesi oldukları topluluk yapıları iç-grup, aidiyet hissetmeyip öteki olarak gördükleri topluluk yapıları ise dış-grup olarak tanımlanmakta ve ardından, bir eleştirel düşünme engeli olarak iç-grup ve dış-grup önyargılarına odaklanarak “gizil sosyal-benlik varsayımı”, “sosyal-benliği yüceltme yanlılığı”, “atıf yanlılığı”, “dış grubun aynılığı varsayımı” ve “grupdüşünümü” hem teorik hem de pratik yönleriyle konu edilmektedir. Bireylerin kendi gruplarının başarılarını kararlılık ve çalışkanlık gibi içsel atıflarla, diğer grupların başarılarını ise çevresel koşullar ve şans gibi dışsal atıflarla açıklama eğiliminde olmaları bu içeriğin ön plana çıkan örnekleridir. Bu araştırmanın ana bulgusu, iç-grup ve dış-grup önyargılarından kaynaklanan yargılama yanlılıklarının toplumdaki ayrımcılığı ve kutuplaşmayı artıracağına ilişkin varsayımdır. Haliyle bu araştırmada, iç-grup ve dış-grup önyargıları önermesel birer yapı olarak sunulmakla hem ilgili literatür ile farklılaşan özgün bir yön ön plana çıkarılmakta hem de bahse konu önyargılara ilişkin eleştirel sorgulama farkındalığının artırılmasıyla toplumsal gerilimlerin ortadan kaldırılması veya en azından azaltılması amaçlanmaktadır. Bu araştırmaya konu edilen önyargılar hem felsefe ve ilahiyat alanlarının hem de psikoloji, sosyoloji, din psikolojisi ve din sosyolojisi gibi diğer sosyal disiplinlerin içerikleri ile doğrudan ilişkilidir. Bahse konu önyargılarla yüzleşilmediği durumda sadece sağlıklı bir bireysel benliğin değil aynı zamanda sağlıklı bir sosyal benliğin oluşturulması da pek olanaklı görünmemektedir.

Anahtar Kelimeler

Supporting Institution

Yoktur

Ethical Statement

This article is planned to be presented only as an abstract at the "LANGUAGE, RELIGION, THOUGHT AND INTERPRETATION SYMPOSIUM II [Evolution of Language, Religion, Thought and Morality in the Digital Age]" on 02-03 October 2025 – İKÇÜ Faculty of Theology - İzmir.

References

  1. Billig, Michael. Ideology And Opinions – Studies in Rhetorical Psychology. Sage Publications, 1991.
  2. Billig, Michael. “Discursive Psychology, Rhetoric and The Issue of Agency”. Semen (27, 2009), 1-54.
  3. Cottam, Martha et al.. Introduction To Political Psychology. Lawrence Erlbaum Associates, 2004.
  4. Erdoğan, Emre & Uyan Semerci, Pınar. Fanusta Diyaloglar – Türkiye’de Kutuplaşmanın Boyutları. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2018.
  5. Etzioni, Amitai. Happiness is The Wrong Metric – A Liberal Communitarian Response to Populism. Springer, 2018.
  6. Fortune, Alan. Polarization – Rhetorical Strategies in the Tea Party Network. In New Rhetoric, Edited by Joachim Knape, Olaf Kramer, Dietmar Till. De Gruyter, 2019.
  7. Ilgaroğlu, Muhammet Caner. Değer Duygusundan Duygunun Değerine, Ahlak Felsefesi Açısından Duygu-Değer İlişkisi. İstanbul: Hiperyayın, 2019.
  8. Kağıtçıbaşı, Çiğdem – Cemalcılar, Zeynep. Dünden Bugüne İnsanlar ve İnsanlar – Sosyal Psikolojiye Giriş. İstanbul: Evrim Yayınevi, 2014.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Systematic Philosophy (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 15, 2025

Submission Date

September 12, 2025

Acceptance Date

November 4, 2025

Published in Issue

Year 1970 Volume: 12 Number: 24

ISNAD
Yeşil, Mustafa - Akbay, Yunus Emre. “Bir Eleştirel Düşünme Engeli Olarak İç-Grup Ve Dış-Grup Önyargıları”. Mütefekkir 12/24 (December 1, 2025): 513-526. https://doi.org/10.30523/mutefekkir.1783045.