TR
EN
Ahlaki Gerçekçilik Tartışması ve Mackie’nin Hata Teorisi
Öz
Metaetik teorilerin ahlaki gerçekliğe ilişkin iddiaları çoğunlukla nesnelcilik merkezli bir sınıflandırmaya göre ele alınmaktadır. Bu sınıflamalarda öznelcilik, görecilik ve diğer nesnelci olmayan teoriler genellikle gerçekçi değer görüşüne karşıtlık içerisinde sunulur. Dolayısıyla hakim yaklaşıma göre öznelci, göreci ve diğer nesnelci olmayan teoriler nihilist veya ahlaki değerlerin varlığını bütünüyle reddeden karşıgerçekçi teoriler olarak ele alınmaktadır. Bu çalışmada hakim yaklaşımdan farklı olarak hata teorisi karşıgerçekçi olmayan bir bakış açısı ile ele alınmaya çalışılacaktır. Bunun için ilk olarak bazı metaetik teorilerin karşınesnelci fakat gerçekçi ahlak teorileri olduğu gösterilmeye çalışılacaktır. Böylece ahlaki gerçekçiliğin nesnelci olmayan yorumları örneklendirilmiş olacaktır. Araştırma; öznelci ve göreci ahlaki kuramların karşınesnelci ahlaki gerçekçi teoriler olarak sınıflandırılması mümkün müdür? sorusuna cevap arayışı niteliğindedir. Araştırma hata teorisinin ve diğer bazı metaetik teorilerin ahlaki değer iddialarına dayanarak öznelci teorileri sınıflandırmanın alternatif bir yolunu ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden metin içerik analizi kullanılmıştır. Birinci bölümde ahlaki gerçekçilik ve karşıgerçekçilik tartışması kısaca ele alınacaktır. İkinci bölümde ise John L. Mackie’nin hata teorisinin metaetik teoriler arasındaki konumu tartışılarak metaetik teorilerin yeni bir sınıflaması önerilecektir. Sonuç olarak çalışmada öne sürülen iddialar ve gösterilmek istenen tezler şunlardır: (i) hata teorisi ve önerilen sınıflamada yer alan diğer karşınesnelci teoriler ahlaki gerçekçiliğin temel önermeleri ile çelişmeksizin tutarlı biçimde savunulabilir. (ii) Bu türden bir yaklaşım, ahlaki nihilizmi veya ahlakın imkânsızlığını gerektirmemektedir. (iii) Nesnelci ahlakı eleştiren bazı teorilerin nihilist ya da karşıgerçekçi olarak sınıflandırılması, klasik metaetiğin nesnelciliği doğrudan gerçekçilikle özdeşleştiren anlayışının sonucudur. (iv) Metaetiğin nesnelcilik merkezli yorumunu aşmak için öznel veya göreci değerleri savunan teorilerin gerçekçilik iddialarını ortaya koymak gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler
Ethical Statement
No measurement tools requiring ethical committee approval were used in the study.
Thanks
I would like to thank Dr. Ferhat Yöney for his contributions to the study.
References
- Ayer, Alfred J. Dil, Doğruluk ve Mantık. çev. Vehbi Hacıkadiroğlu. İstanbul: Metis yayınları, 1984.
- Bagnoli, Carla. Ethical Constructivism. Cambridge: Cambridge University Press, 2022. https://doi.org/10.1017/9781108588188
- Başarslan, Burhan. “Is Moore’s Moral Objectivist Argument Sufficient Against Moral Relativism?” Marifetname 11/1 (2024), 287-306. https://doi.org/10.47425/marifetname.vi.1468172
- Berker, Selim. “Mackie Was Not an Error Theorist”. Philosophical Perspectives 33 (2019), 5-25.
- Brink, David O. “Moral realism and the sceptical arguments from disagreement and queerness”. Australasian Journal of Philosophy 62/2 (01 Haziran 1984), 111-125. https://doi.org/10.1080/00048408412341311
- Copp, David. “Realist-Expressivism: A Neglected Option for Moral Realism”. Social Philosophy and Policy 18/2 (2001), 1-43. https://doi.org/10.1017/S0265052500002880
- Demirel, Cemre. “Ahlaki Nihilizm Kapsamına Giren Metaetik Teoriler”. Kutadgubilig Felsefe-Bilim Araştırmaları 48 (2023), 121-140.
- Dreier, James. “Mackie’s Realism”. A World without Values. ed. Richard Joyce - Simon Kirchin. Springer, 2009.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Systematic Philosophy (Other)
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
December 15, 2025
Submission Date
September 1, 2025
Acceptance Date
November 14, 2025
Published in Issue
Year 1970 Volume: 12 Number: 24