Research Article

Universality of Science in the Qurʾān

Volume: 9 Number: 18 December 15, 2022
TR EN

Kur’ân’da İlmin Evrenselliği

Öz

Kur’ân, içerik bakımından evrensel kaideleri ihtiva etmiştir. İtikattan muamelata, ceza hukukundan ibadete varıncaya kadar insanların, dini konuda ihtiyaç duydukları konulara genel manada temas etmiştir. Aynı şekilde onların dünya hayatında terakki ve tekâmül edebilmeleri için de neler yapmaları gerektiğini belirtmiştir. İnsanın öncelikli olarak kendisini, çevresini ve kâinatı iyi kavraması adına ona okumayı emretmiştir. Farklı âyetlerinde, bu hususa atıfta bulunmuştur. İnen ilk âyetin “oku” ile başlaması ve ilmin en büyük araçlarından biri olan kaleme yemin edilmesi bu hakikati açık bir şekilde göstermektedir. Ayrıca “oku” emrinin herhangi bir bilim dalıyla kayıtlandırılmaması, dini bilimlerin yanı sıra insanlara faydası dokunan beşerî bilimler ile de meşgul olmanın dini açıdan önemli olduğunu ortaya koymaktadır. İlim kimden gelirse gelsin onu ortaya koyan kişi hangi dine ve inanca mensup olursa olsun bu bilgi, İslâm’a göre değerlidir. Hatta insan dışı varlıklardan gelen faydalı bilgiler de çok kıymetlidirler. İslâm tarihinin farklı dönemlerinde de bu ilkeye riayet edilmiştir. Ancak zenginlik kaynağı olması gereken farklı itikadi ve fıkhi mezhepler, ekoller ve bakış açılarından dolayı, bazı dönemlerde ise bu ilke akamete uğratılmış ve herkes mensubu olduğu mezhebin, ekolün, bilgilerini doğru kabul etmiş bunların dışındakini ise adeta inkâr etmiştir. Bu çalışmada, ilmin evrenselliği üzerinde durulacak ve doğru bilgiyi sadece belirli kitle, grup ve çevreyle sınırlandırmanın, Kur’ân’ın temel ilkesiyle çeliştiği izah edilmeye çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Abdülbaki, Muhammed Fuâd Abdülbaki, el-Mu’cemü’l-müfehres li elfâzi’l-Kur’âni’l-kerîm (Mısır: Dârü’l-Kütübi’l-Mısriyye, 1366), 488-492; İlhan Kutluer, “İlim”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2000), 22/109.
  2. Aclûnî, İsmail b. Muhammed. Keşfü’l-hafâ va müzîlü’l-ilbâs. 2 Cilt. Kahire: Mektebetü’l-Kudsî, 1351.
  3. Ahmed, Halil. Kitâbü’l-ayn. thk. Abdulhamid Handavî. 4 Cilt. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2003.
  4. Aktan, Hamza. “Miras”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 30/143-145. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2005.
  5. Alevî el-Mekkî, Muhammed b. Havle Hasâisi’l-Kur’ân. Beyrut: Dârü’l-Fikr, ts.
  6. Alevimehr, Hüseyin. Tefsir Metotları ve Ekolleri. çev. Erdal Tuncay. İstanbul: el-Mustafa Yayınları, 2017.
  7. Alper, Ömer Mahir. “İslâm Felfesi Tarihi”. İslâm Felsefesine Giriş. ed. Bayram Ali Çetinkaya. Ankara: Grafiker, 2012.
  8. Avcı, Casim. İslâm Bizans İlişkileri. İstanbul: Klasik yayınları, 2003.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Religious Studies

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 15, 2022

Submission Date

September 16, 2022

Acceptance Date

December 5, 2022

Published in Issue

Year 1970 Volume: 9 Number: 18

ISNAD
Karataş, Zübeyir. “Kur’ân’da İlmin Evrenselliği”. Mütefekkir 9/18 (December 1, 2022): 409-430. https://doi.org/10.30523/mutefekkir.1219566.