Şûranın Yönetimdeki Yeri ve Önemi: Aksaray Belediyesi Örneği
DOI:
https://doi.org/10.30523/mutefekkir.1312482Anahtar Kelimeler:
Kamu Yönetimi- Yönetişim- Şûra- İstişare- Aksaray BelediyesiÖz
İnsanoğlu bir arada yaşamaya başladığı zamandan itibaren güvenlik, refah ve ihtiyaç temini gibi unsurları içeren toplumsal düzeni sağlamak adına yönetim kavramını hayata geçirmiştir. Değişen ve dönüşen toplum ile yönetim kavramı da yeniden tanımlanmıştır. Yönetim kavramı, günümüzde birliktelik, ortaklık ve paydaşlık gibi öğeleri kapsayan istişare merkezli bir forma dönüşmüştür. Bu yeni yönetim formu yönetişim olarak tanımlanmaktadır. Kadim kültürlerin yönetimlerinde var olan birliktelik, karşılıklı fikir alışverişi, ortak yönetim gibi kavramlar yönetişim kavramı ile yeniden gündeme gelmiş ve ön planda tutulmaya başlanmıştır. Yönetimin güçlü yanlarını içine alan ve eleştirilen yönlerini güncelleyerek tekrar etkin hale getirdiği düşünülen yönetişim anlayışı hem uluslararası boyutta hem de ulusal ve yerel boyutta uygulanmaya çalışılmaktadır. Yerel yönetimlerin halka en yakın hizmet sunan birimler olması sebebiyle vatandaşların karar alma mekanizmalarında istişare edilen paydaş aktör olarak yer aldıkları görülmektedir. Bu makalede karar alma süreçlerinde şûranın yeri ve önemi yerel yönetimler kapsamında Aksaray Belediyesi özelinde ele alınmakta ve Aksaray Belediyesinin şûra merkezli hizmetleri ve faaliyetlerine değinilmektedir. Aksaray Belediyesi tarafından sunulması önerilen şûra merkezli hizmetlere çalışmanın sonuç kısmında yer verilmektedir.
Referanslar
Akçakaya, Murat. Türk İslam Devletlerinde Yönetim Bilgeleri. Ankara: Gazi Kitabevi 2019.
Alkuş, Oktay - Eskin, Bülent - Karademir, Alper. “Aksaray Kentindeki E-Belediyecilik Uygulamalarının Analizi Üzerine Bir Araştırma”. TURAN: Stratejik Araştırmalar Merkezi Dergisi 8/32 (2016), 552-559.
Aslan, Recep. “İstişârenin Önemi ve Hz. Peygamber’in Uygulamalarından Örnekler”. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 2/1 (2014), 223-241.
Aslan, Recep. Rasûlullah’ın İstişâreleri. Bursa: Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 1996.
Avaner, Tekin - Özsoy Sultangül. “Türk Kamu Yönetiminde İstişarenin Önemi: Yüksek İstişare Kurulu Örneği”. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi 9/25 (2022), 20-35.
Ceylan, Ayhan. “Osmanlı’da Meşrutiyet Öncesi Merkezî Meclisler Literatürü”. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi 3/5 (2005), 623-646.
Emrealp, Sadun. Türkiye Yerel Gündem 21 Programı Yerel Gündem 21 Uygulamalarına Yönelik Kolaylaştırıcı Bilgiler Elkitabı. İstanbul: Birmat Matbaacılık, 2005.
Erdoğan, Aysel. “İslâmiyetten Önce Türk Devletlerinde Meclis Anlayışı”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 11/1 (2014), 39-52.
Ergun, Turgay. Kamu Yönetimi: Kuram, Siyasa, Uygulama. Ankara: Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü Yayınları, 2004.
Erken, Adil. Osmanlı Devleti’nde Bir Danışma Organı Olarak Meclis-i Meşveret (1774-1838). Afyonkarahisar: Afyon Kocatepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2006.
Freeman, Charles. Mısır, Yunan ve Roma: Antik Akdeniz Uygarlıkları. çev. Suat Kemal Angı. Ankara: Dost Kitabevi Yayınları, 2003.
Hamidullah, Muhammed. İslâm Peygamberi, çev. Salih Tuğ. 2 Cilt. İstanbul: İrfan Yayıncılık, 1990.
https://aksaray.bel.tr/HaberDetay.aspx?icerikId=1869. Erişim 14 Mart 2023
https://aksaray.bel.tr/HaberDetay.aspx?icerikId=3328&YENI-SANAYI-SITESI-NDE-CARKLAR-DONMEYE-BASLADI. Erişim 15 Mart 2023
https://aksaray.bel.tr/HaberDetay.aspx?icerikId=343&AKSARAY-BELEDIYE-BASKANI-EVREN-DINCER-HALK-GUNU-TOPLANTILARINDA-VATANDASLARLA-BULUSMAYA-DEVAM-EDIYOR. Erişim 11 Mart 2023
https://aksaray.bel.tr/HaberDetay.aspx?icerikId=512 Erişim 11 Mart 2023.
https://aksaray.bel.tr/HaberDetay.aspx?icerikId=532&OSB%E2%80%99YE-HALK-OTOBUSU-SEFERLERI-BASLADI. Erişim 18 Mart 2023
https://aksaray.bel.tr/HaberDetay.aspx?icerikId=743. Erişim 10 Mart 2023
https://aksarayegemengazetesi.com/dincer-sehrimizi-katilimci-anlayisiyla-yonetiyoruz/. Erişim 10 Mart 2023
https://www.aksaray.bel.tr/HaberDetay.aspx?icerikId=2277&BASKAN-DINCER;-. Erişim 10 Mart 2023
https://www.aksaray.bel.tr/ProjeIcerik.aspx?IcerikId=35. Erişim 20 Mart 2023
https://www.worldhistory.org/). Erişim 09 Mart 2023
İnalcık, Halil. Doğu-Batı Makaleler I. Ankara: Doğu Batı Yayınları, 2018.
Köten, Akif. Hz. Peygamber’in Devlet Başkanlığı. Bursa: Furkan Ofset, 1993.
Kışlalı, A. Taner. “Eski Yunan‟da demokrasi ve demokratik düşünce”. Amme İdaresi Dergisi 17/1 (1984), 63-77.
Kuhrt, Amélie. Eskiçağ’da Yakındoğu I, çev: Dilek Şendil. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2017.
Kur’ân Yolu Meâli, Diyanet İşleri Başkanlığı, 4. Basım, Ankara, Özgün Matbaacılık, 2015.
Küçük, Eşref. “Eski Roma’da Cumhuriyet Dönemi Halk Meclisleri ve Yasa Yapım Süreçleri”. Hacettepe HFD 7/1 (2017), 199-214.
Lewis, Bernard. “Mas̲h̲wara”, in: Encyclopaedia of Islam, Second Edition, Edited by: P. Bearman, Th. Bianquis, C.E. Bosworth, E. van Donzel, W.P. Heinrichs. (https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam). Erişim 09 Mart 2023
Öztürk, Hamdullah Bayram. Kur’an’da İstişare. İstanbul: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 1996.
Resmi Gazete, 13.07.2005: 25874. Sayı, 5. Tertip, 44. Cilt.
Seyitdanlıoğlu, Mehmet. “Eski Türklerde Devlet Meclisi ‘Toy’ Üzerine Düşünceler”, Tarih Araştırmaları Dergisi 28/45 (2009), 1-11.
TDK Türkçe Sözlük, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, 10. Basım, Ankara 2005.
Tezcan, Tuğrul. Kur’an’da Şûrâ Kavramı ve Çağdaş Yorumları. Ankara: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2010.
Togan, A. Zeki Velidi. Oğuz Destanı (Reşideddin Oğuznamesi, tercüme ve tahlili). İstanbul: Enderun Yayınları, 1982.
Toksöz, Fikret. Good Governance: Improving Quality of Life. İstanbul: TESEV Yayınları, 2008.
Tosun, Kemal. İşletme Yönetimi. İstanbul: Savaş Yayınları, 1992.
Türcan, Talib. “Şûra”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (İstanbul: TDV Yayınları, 2010), 39/230-235.
Weiss, Thomas G. “Governance, good governance and global governance: conceptual and actual challenges”, Third World Quarterly 21/5 (2000), 795-814.
Wensinck, A. Jan. “el-Muʿcemü’l-müfehres li elfâzi’l-Hadîs (“Şvr” md.)”. Leiden III (1936), 209-212.
Yiğit, Turgut. Anadolu Uygarlıkları, Uygarlık Tarihi. ed. İsmail Güven. Ankara: Pegem Yayıncılık, 2007.
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2023 Mütefekkir

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı Bildirimi
Dergimize malale gönderen yazarlar, dergimizin online sistemine çalışmalarını yüklerken aşağıda belirtilen telif hakkı devir formunu okurlar ve onaylarlar.
MÜTEFEKKİR TELİF HAKKI DEVİR FORMU
Mütefekkir Editörlüğüne,
Derginiz OJS sisteminde başlığı ve yazarları belirtilen çalışma, yayımlanması için değerlendirilmek üzere yüklenmiştir. Bu çalışma daha önce hiçbir yerde yayımlanmamıştır, yayıma kabul edilmemiş ve değerlendirilmek üzere başka bir dergiye gönderilmemiştir.
Çalışmanın, yayıma kabul edilmesi durumunda Esere ilişkin 5846 Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun (FSEK’in) 21. maddesinde düzenlenen “İşleme Hakkı”nı, 22. maddesinde düzenlenen “Çoğaltma Hakkı”nı, 23. maddesinde düzenlenen “Yayma Hakkı”nı, 24. maddesinde düzenlenen “Temsil Hakkı”nı ve 25. maddesinde düzenlenen dijital iletim de dâhil olmak üzere “İ̇şaret Ses ve/veya Görüntü Nakline Yarayan Araçlarla Umuma Yayın”, yeniden iletim, umuma iletim, temsil yetkisi ve üçüncü kişilerin seçtikleri yer ve zamanda Esere erişimi sağlamak suretiyle umuma iletim hakkını ve işbu sözleşmede belirlenen diğer hakları; yer, sayı ve muhteva itibariyle gayrimahdut, süre itibariyle ise işbu sözleşmenin imzalandığı tarihte yürürlükte bulunan kanunun öngördüğü koruma süresince münhasıran Yayıncıya devredilmiştir.
Ayrıca; Manevi haklar Eser Sahibinde (Bundan sonra Yetkilendirilmiş Yazar) kalır. Ancak Yayıncı, kendisine devredilen mali haklar çerçevesinde manevi hakları kullanma yetkisine sahiptir. Bu kapsamda FSEK’in 14. maddesinde düzenlenen “Umuma Arz Salahiyeti”, 15. maddede düzenlenen “Adın Belirtilmesi”, 16. maddede düzenlenen “Eserde Değişiklik Yapılmasını Önleme”, 17. maddede düzenlenen “Zilyede ve Malike Karşı Eser Sahibinin Kullanabileceği Hakları” üçüncü kişilere karşı ileri sürebilir. Buna karşılık, eser sahibinin şerefini ve itibarını zedeleyecek tarzdaki yayını Yetkilendirilmiş Yazarın önleme hakkı mahfuzdur.
Yayıncı, Eserin aslını ya da kopyalarını herhangi bir şekilde veya yöntemle tamamen veya kısmen çoğaltıp yayımlayabilir. Bu bağlamda Yayıncı, Eseri ciltli, ciltsiz yayımlayabileceği gibi, fasiküller hâlinde süreli ya da süresiz yayın formatında, değişik boylarda ve renklerde, görme engelliler için hazırlanacak yazı şekillerinde çoğaltıp yayımlayabilir. Yine Yayıncı, Eseri fiziki ortamda çoğaltıp yayımlayabileceği gibi, internet ve benzeri dijital ortamlar da dâhil olmak üzere bilgisayar, cep telefonu, CD, DVD gibi işaret, ses ve/veya görüntü nakline ve tekrarına yarayan, bilinen ya da ileride geliştirilecek olan ortamlarda da geçici ya da sürekli olarak çoğaltıp yayımlayabilir. Bu kapsamda Yayıncının, Eseri e-kitap ve z-kitap (zenginleştirilmiş kitap) gibi yeni teknolojinin gerektirdiği formatlarda ve mecralarda yayımlayabileceğini, iPhone, iPad, iPod ve Android gibi değişik formatlarda aplikasyonlarını yapabileceğini Yetkilendirilmiş Yazar, kabul, beyan ve taahhüt eder.
Yetkilendirilmiş Yazar, Eserin radyo-TV, uydu ve kablo gibi telli ya da telsiz araçlarla yayın ve yeniden yayın hakkı, umuma iletim, yeniden iletim, temsil yetkisi ile dijital iletim de dâhil olmak üzere üçüncü kişilerin seçtikleri yerde ve zamanda Esere erişimi sağlamak suretiyle umuma iletim, yeniden iletim ve temsil yetkisi hakkını Yayıncıya devir ve temlik etmiştir. Bu kapsamda interaktif uygulamalar, DVD, VCD, CD, MP3, video, GSM, EDGE, UMTS, 2.5G, 3G, LTE, 4G, DVBH, CDMA, HTML, XML, WAP, mobil TV, mobil streaming, mobil live streaming, catch-up, VOD, mobil, internet, sosyal medya, IPTV, WEBTV, HTML, XML, WAP, GSM, iPad, iPod, iPhone ve benzeri akıllı cihazlar ile mobil teknolojinin kullanıldığı cep telefonları ve sair mobil mecralar gibi sözleşmeye imza atıldığı tarihte bilinen ya da ileride geliştirilecek araçlarla yayın, erişimi sağlamak, umuma iletim, umuma erişim sağlama, yayın ve yeniden yayın hakkı ve yetkisi Yayıncıya ait olacaktır.
Yetkilendirilmiş Yazar, Yayıncıya Eserden doğan işleme hakkını ve yetkisini devir ve temlik etmiştir. Bu kapsamda Yayıncı, Eseri her dil ve lehçeye tercüme; müzik, sinema, opera ve tiyatro gibi eser türlerine dönüştürme veya bunlarla birlikte kullanma; sesli ve/veya görüntülü kitaba dönüştürme; külliyata dönüştürme; derleme, farklı yaş gruplarına göre seviyelendirme, uyarlama, özetleme ve veri tabanına ekleme, resimlendirmek suretiyle yayma gibi işleme ve bu işlemeler üzerindeki haklar ve yetkiler münhasıran Yayıncıya aittir.
Yayıncı, Eserin ticarileştirme (marchandasing) haklarının sahibidir. Bu bağlamda Yayıncı, Eserin adı, Eserde geçen herhangi bir karakter, karakterlerin isimleri, olayları, fotoğraf, çizgi ve resimleri, istediği şekilde ve istediği sektörde herhangi bir başka hizmet veya ürün ile birlikte promosyon ya da ticari olsun veya olmasın başkaca amaçlarla kullanabilir. Yayıncı, bu unsurları kendi adına marka veya alan adı olarak da tescil ettirebilir.
Çalışmanın bütün yazarları adına Yetkilendirilmiş Yazarı olarak, devir ve temlik ettiğim haklar bakımından devre ehil olduğumu, Eser üzerinde üçüncü kişilerin herhangi bir hakkının bulunmadığını, işbu sözleşme ile Yayıncıya devrettiğim hakların kendime ait olduğunu ve daha önce hiç kimseye bu hakları devretmediğimi; üçüncü kişilerin Eserin tümü ya da bir bölümü üzerinde herhangi bir hak iddia etmesi durumunda bundan doğabilecek tazminat ve diğer yasal sorumlulukların kendime ait olacağını; Yayıncının bu durumda uğrayabileceği her türlü zararı da derhal ve nakden tazmin edeceğimi ve Yayıncının bu nedenle işbu sözleşmeyi feshetme yetkisinin de bulunduğunu kabul ve beyan ederim.
Eserin Yetkilendirilmiş Yazarı olarak, Mütefekkir'in “Yazarlara Notlar” bölümündeki tüm koşulları kabul ettiğimi/ettiğimizi ve sunduğum/sunduğumuz çalışmanın etik kurallara uygun olarak hazırlandığını, yayımlanacak yazıda editöryal düzeltme yapma hakkının Mütefekkir'e devredildiğini tasdik ederim.
Yetkilendirilmiş Yazar olarak Derginiz OJS sistemine kendi kullanıcı adım ve şifremle girdiğimi ve ekranda gördüğüm “Telif hakkı devir formunu gördüm ve kabul ettim” ibaresini işaretleyerek işbu Telif Hakkı Devir Formunda yazan hususları kabul etmiş olduğumu beyan ederim.