Endülüs’ün Büyük Filozofu İbn Bâcce

Main Article Content

M. Saghir Hasan MASÛMÎ
Sind Üniversitesi, Pakistan

Bayram TAMTÜRK
Milli Eğitim Bakanlığı

DOI:

10.30523/mutefekkir.758043
Atıf: Masûmî, M. Saghir Hasan - Tamtürk, Bayram. "Endülüs’ün Büyük Filozofu İbn Bâcce". Mütefekkir 7/13 (2020): 291-306. https://doi.org/10.30523/mutefekkir.758043.

Zotero Mendeley EN EndNote

Öz

İbn Bâcce İslam felsefesinin ve Meşşâî geleneğin öne çıkan filozoflarındandır. Endülüs’ün önemli filozoflarından biri olan İbn Bâcce’nin düşünceleri İslam Felsefesinin yanında Batı aydınlanmasına da tesir etmiştir. Yaptığı Aristo yorumları nedeniyle Latincede Avenpace ve Avempace olarak bilinir. Tıp, felsefe, edebiyat, astronomi, matematik, tabiat ilimleri ve musiki alanında ciddi bir eğitimi olan İbn Bâcce, aynı zamanda hafız olup, İslami disiplinlerde uzmandır. Meşşâî geleneğe mensup olmakla birlikte kendine özgün fikirleri de olan İbn Bâcce, bir dönem Gırnata ve doğum yeri olan Sarakusta’da vezirlik yapmıştır. Talebesi İbn Tufeyl’in (ö. 581/1185) belirttiği üzere vezirlik ve saray tabipliği görevinden dolayı felsefi fikirlerini yazmakla yeterince ilgilenememiştir. Murabıtlar devletinde yöneticilik yaptığı sırada devlet ve halk arasındaki ilişkileri, gelenek ve görenekleri, diğer devletlerle olan irtibatı, üretim ve tüketim ilişkilerini gözlemlemiştir. Ayrıca hekim olduğu için insan ve yetilerini ayrıntılı analiz etmiştir. Görüşlerinden dolayı, kendisini dinsizlikle itham edenler arasında dönemin âlimlerinden Feth b. Hakan el-Kaysi (ö. 529/1135), meşhur tabip Ebü’l-Alâ İbn Zühr (ö. 470/1078), İbnü’s-Sîd el-Batalyevsî (ö. 521/1127) de vardı. Bundan dolayı İbn Bâcce’nin vefat nedeninin zehirlenme olduğu iddia edilmiştir.

Anahtar Kelimeler:

İslam Felsefesi, İbn Bâcce, Endülüs, Felsefe, Meşşâî Gelenek

Article Details

Kaynakça

  • De Boer, T. J.. The History of Philosophy in Islam. trans. Edward R. Jones. Londra: Routledge Press, 1933.
  • El-Makkarî, Ebü’l-Abbâs Şihâbüddîn Ahmed b. Muhammed b. Ahmed el-Kureşî. Nefhu’t-Tıbb. thk. İhsan Abbas. Beyrut: Dâru Sadır, 1968/1388.
  • İbn Ebi Useybia, Ebü'l-Abbas Muvaffakuddin Ahmed b. Kasım. Uyûnu’lenba‘ fi tabakâti’l-etibbâ. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1270.
  • İbn Hallikân, Ebü’l-Abbâs Şemsüddîn Ahmed b. Muhammed b. İbrâhîm b. Ebî Bekr. Vefeyâtü’l-Aʿyân. Kahire.: y.e.y., 1835.
  • İbn Tufeyl, Ebû Bekr Muhammed b. Abdilmelik b. Muhammed b. Muhammed. Hay bin Yakzân, çev. M. Şerefeddin Yaltkaya - Babanzade Reşid. İstanbul: Etkileşim Yayınları, 2006.
  • İbnü’l-İmâm. “Mülhak” Resâ’il’ü İbn Bâcce el-ilâhiyye, thk. Mâcid Fahrî. Beyrut: Dâru’n-Nehâr li’n-Neşr, 2. Basım, 1991.
  • Masûmî, M. S. Hasan. İbn Bajjah’s Psychology. Karaçi: Pakistan Historical Society, 1961.
  • Masûmî, M. S. Hasan. “Avempace The Great Philosopher of Andalus”. İslamic Culture. 36/1-2/ 35-53 Pakistan:1962.
  • Suyûtî. Bughyah. Mısır: y.y., 1326.