DİJİTAL ÇAĞDA KURAN ÖĞRETİMİ: TEKNOLOJİ VE SOSYAL MEDYANIN KURAN EĞİTİMİNDEKİ YERİ

This study explores the impact of the accelerated digitalization process during the COVID-19 pandemic on Qurʾān education, focusing on lessons delivered via social media platforms (e.g., YouTube, Instagram, Zoom, WhatsApp) and remote learning systems. It assesses the advantages (e.g., accessibility, flexibility, personalized learning) and limitations (e.g., limited face-to-face interaction, technical constraints, challenges in tajwīd and recitation) of digital instruction using various data sources. The aim is to identify opportunities and challenges in integrating digital tools into Qurʾān education and propose a model blending traditional and digital methods. A qualitative approach based on document analysis was used, drawing on surveys from educators and learners, along with literature and social media content. The review shows a lack of focus in current studies on the pedagogical potential of technology in this field, especially regarding social media tools. Findings highlight the importance of face-to-face teaching for recitation (tilāwa) and pronunciation (taṣḥīḥ al-tilāwa), while acknowledging digital learning's benefits—such as constant access and self-paced study. In conclusion, digital methods cannot fully replace traditional Qurʾān education but can complement it effectively. Sustainable digital Qurʾān instruction requires improved infrastructure, enhanced digital pedagogy for educators, and the development of hybrid models.

Bu çalışma, COVID-19 pandemisiyle hız kazanan dijitalleşme sürecinin Kur’an eğitimi üzerindeki etkilerini incelemektedir. Araştırma, çeşitli sosyal medya platformları (YouTube, Instagram, Zoom ve WhatsApp gibi) ve uzaktan eğitim sistemleri üzerinden verilen Kur’an derslerini kapsamaktadır. Bu bağlamda, dijital Kur’an eğitiminin sunduğu avantajlar (erişilebilirlik, esneklik, bireyselleştirilmiş öğrenme gibi) ve sınırlılıklar (yüz yüze etkileşimin azlığı, teknik altyapı eksiklikleri, telaffuz ve kıraat becerilerinin gelişimindeki zorluklar) çoklu veri kaynakları üzerinden değerlendirilmiştir. Çalışmanın amacı, dijital araçların Kur’an eğitimine dâhil edilmesiyle karşılaşılan fırsat ve sorunları tespit ederek, geleneksel ve dijital yöntemlerin sentezlenebileceği etkili bir model önerisi sunmaktır. Bu doğrultuda, dijital Kur’an eğitimi sunan kişi ve kurumlardan elde edilen anket verileri ile literatür ve sosyal medya içeriklerine dayalı olarak doküman analizi yöntemiyle nitel bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Anketler, hem eğitim alan hem de verenlerin dijital eğitime ilişkin deneyim ve görüşlerini yansıtmaktadır. Literatür taraması sonucunda, mevcut çalışmalarda teknolojinin Kur’an eğitimindeki potansiyel katkılarına yeterince odaklanılmadığı, özellikle sosyal medya temelli öğretim araçlarının pedagojik etkilerinin derinlemesine analiz edilmediği tespit edilmiştir. Bulgular, özellikle kıraat ve telaffuz becerilerinde yüz yüze eğitimin önemini vurgulamış bununla beraber dijital ortamların sürekli erişim, bireysel tempo ve zamandan bağımsız öğrenme gibi avantajlarını öne çıkarmıştır. Sonuç olarak, dijital eğitimin geleneksel Kur’an öğretimini tamamen ikame edemeyeceğine; ancak onu tamamlayıcı biçimde destekleyebileceğine varılmıştır. Bunun için de sürdürülebilir ve nitelikli bir dijital Kur’an eğitimi gerçekleştirilebilmesi adına teknik altyapının güçlendirilmesi, eğitimcilerin dijital pedagojik becerilerinin artırılması ve karma (hibrit) modellerin geliştirilmesi gerekmektedir.