TR
EN
İslam Dininde İbadetlerin Sosyal Boyutu
Öz
Kurumlar toplumsal hayatın yapı taşlarıdır. Din de toplumu oluşturan temel kurumlardan birisidir. En genel manasıyla kutsalın tecrübesi şeklinde din, her dönemde bireyleri ve toplumları derinden etkileyen kurumlardan biri olmuştur. Dinler genelde tecrübe ve anlatım biçimi olarak akide, ibadet ve dini cemaat yani sosyolojik anlatım şeklinde tezahür etmekte ve varlığını sürdürmektedir. Bu çalışmanın esas konusu ve amacı, din sosyolojisi perspektifinden hareketle dini anlatım biçimlerinden ibadetlerin sosyal boyutlarının dokümantasyon yöntemiyle ele alınıp analiz edilmesidir. Buna göre ibadetler, psikolojik etkileriyle birlikte İslâm toplumunun oluşmasında ve sürdürülmesinde sürekli olarak Allah’a teslimiyet, kardeşlik ve dayanışma, birbirini koruyup gözetme, hep birlikte sıkıntılara tahammül etme, kötülüklerden uzaklaşıp iyilik ortak paydasında buluşarak toplumsal paylaşmayı ve bütünleşmeyi gerçekleştirme gibi sosyal boyutları da insanlara kazandırmaktadır. Örneğin namaz ve oruç ibadeti, bireysel yönden kişiyi olgunlaştırmakla ve ahlâk kurallarına yönlendirmekle kalmamakta, toplumsal açıdan normlara, değerlere ve ahlâkî ilkelere uyumla birlikte suç ve asayiş problemlerinin önlenmesine de katkı sunmaktadır. Aynı şekilde zekât da kişisel etkisinden öte, toplumsal aktörlerin hem servete hem alt gelir seviyesindeki insanlara bakışını olumlu yönde etkileyerek sosyo-ekonomik yardımlaşmaya neden olmaktadır. Dolayısıyla ibadetlerin sadece bireyleri yönlendirmekle kalmayıp, toplumsal hayatı da düzenlediği görülmektedir.
Anahtar Kelimeler
References
- Altuntaş, Halil – Karagöz, İsmail. Oruç İlmihali. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 2010.
- Apaydın, H. Yunus. “Namaz - Oruç”. İlmihal. 2 cilt. 217-417. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 2006.
- Arslantürk, Zeki. “Namazın Cemaatle Kılınması veya İbadetin Toplumsallaşması”, Sosyal ve Ferdi İşlevleri Açısından Namaz ve Cami -Tartışmalı ilmi Toplantı- (18-19 Ekim 2008), Üsküdar Belediyesi Altunizade Kültür Merkezi. 177-182. İstanbul, 2009.
- Aydın, Mustafa. Güncel Kültürel Kavramlar. İstanbul: Açılım Kitap, 2013.
- Aydın, Mustafa. İlk Dönem İslam Toplumunun Şekillenişi. İstanbul: Pınar Yay., 1991.
- Aydın, Mustafa. Kurumlar Sosyolojisi. İstanbul: Acılım Kitap, 2013.
- Balcı, İsrafil. Hz. Peygamber ve Namaz. Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2017.
- Bardakoğlu, Ali. “İslam Dini – Fıkıh – Temizlik”, İlmihal. 2 cilt. 1-215 İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi, 1999.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Religious Studies
Journal Section
Research Article
Authors
Nedim Öz
*
0000-0002-4481-0297
Türkiye
Publication Date
June 15, 2021
Submission Date
February 12, 2021
Acceptance Date
April 29, 2021
Published in Issue
Year 1970 Volume: 8 Number: 15
ISNAD
Öz, Nedim. “İslam Dininde İbadetlerin Sosyal Boyutu”. Mütefekkir 8/15 (June 1, 2021): 217-242. https://doi.org/10.30523/mutefekkir.939296.