TR
EN
Kur’ân İslâm'ı Söyleminde Tutarlılık Sorunu: Vahy-i Gayr-i Metlüv Bağlamında Bilge Kul’un Kimliği Örneği
Öz
Kur’ân-ı Kerim, Kehf Sûresi 18/65-82. âyetler arasında Hz. Mûsâ ile Bilge Kul’un yaşadığı oldukça dikkat çekici bir yolculuktan bahseder. Söz konusu yolculuğun iki kahramanından biri olan Bilge Kul’un kimliği hakkında O’nun velî, nebî ya da melek olduğuna dair farklı görüşlerin olduğu bilinmektedir. Bir görüş olarak zikredilmesine rağmen tarihî süreçte çok taraftar bulamayan Bilge kişinin melek olduğu görüşü günümüzde özellikle Kur’ân İslâmı söylemi taraftarlarınca savunulmaktadır. Allah’ın Hz. Peygamber başta olmak üzere bütün peygamberlerle iletişiminin kitap inzâl etmekten ibaret olmadığı; yanı sıra doğrudan hitap, ilham, rüya ya da melek aracılığıyla onlarla iletişime geçebileceği genelde kabul edilmektedir. Kitabı vahyetmenin yanı sıra yapılan bu iletişim, tarihî süreçte İslâm âlimlerinin çoğunluğu tarafından ‘vahy-i gayr-i metlüv’ olarak isimlendirilmiş ve zamanla kavramlaşmıştır. Kur’ân İslâmı söylemi ise vahyi, Kur’ân’la sınırlandırmakta ve kitap dışında vahyin imkânsız olduğunu iddia etmektedir. Hz. Mûsâ’ya indirilen Tevrat’ın dışında O’na ilahi bilgiler öğreten Bilge Kul’un bir melek olduğunun iddia edilip bunun gayet olağan karşılanması ile Hz. Peygamber’e Cebrâil’in gelerek Allah’tan Kur’ân’ın yanı sıra özellikle de Kur’ân’daki mücmel ifadelerin açıklanması tarzında birtakım bilgiler getirmiş olmasının imkânsız görülüp reddedilmesi ise kanaatimizce bir çelişkiye ve tutarsızlığa işaret etmektedir. Bu çalışma, vahy-i gayr-i metlüv ve Bilge Kul’un kimliği çerçevesindeki görüşleri ele alarak söz konusu tutarsızlığa dikkat çekmeyi amaçlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
References
- Abdül Cebbâr, Ebü’l-Hasen Kâdı’l-kudât Abdülcebbâr. Tenzîhul-Kur’ân ‘ani’l-meta’în. Beyrut: Darü’n-Nehzat’il-Hadîs, 1442/2012.
- Ahmed b. Hanbel, Ebû Abdillah Ahmed b. Muhammed b. Hanbel eş-Şeybânî. el-Müsned. thk. Şu‘ayb el-Arnavut. 50 Cilt. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 1405/1985.
- Âlûsî, Şehabeddin Mahmûd. Rûhu’l-Meânî. 30 Cilt. Beyrut: Dâr’ü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1415/1994.
- Atay, Hüseyin. Kur’ân’a Göre Araştırmalar-V. Ankara: Atay Yayınları, 1995.
- Bayındır, Abdülaziz. “Hz. Musa ile yolculuk yapan Hızır melek miydi”, Youtube. 15 Mart 2016, 00:00:20-00:01:10.
- Bayındır, Abdülaziz. “Kur’ân dışı vahiy (vahy-i gayr-i metlüv) olduğuna dair âyetlere ne dersiniz?”. Youtube. 04 Aralık 2020. https://youtu.be/6srUhEH7B6M.
- Bayraklı, Bayraktar. Yeni Bir Anlayışın Işığında Kur’ân Tefsiri. 22 Cilt. İstanbul: Bayraklı Yayınları, 2004.
- Buhârî, Ebû Abdillah Muhammed b. İsmâil b. İbrâhîm. el-Câmiu’s-sahîh. thk. Muhammed Zuheyr b. Nâsır en-Nâsır. 9 Cilt. b.y.: Dâru Tavki’n-Necât, 1422/2201.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Religious Studies
Journal Section
Research Article
Authors
Hasan Sevim
*
0000-0001-6406-4132
Türkiye
Publication Date
June 15, 2021
Submission Date
October 15, 2020
Acceptance Date
December 10, 2020
Published in Issue
Year 1970 Volume: 8 Number: 15
ISNAD
Sevim, Hasan. “Kur’ân İslâm’ı Söyleminde Tutarlılık Sorunu: Vahy-I Gayr-I Metlüv Bağlamında Bilge Kul’un Kimliği Örneği”. Mütefekkir 8/15 (June 1, 2021): 45-70. https://doi.org/10.30523/mutefekkir.939263.