Research Article

The Bosom of the Nation Trials as Extraordinary Attempts in Turkish Political Life

Volume: 7 Number: 13 June 30, 2020
TR EN

Türk Siyasal Hayatında Sıra Dışı Bir Teşebbüs Olarak Sine-i Millet Denemeleri

Öz

Demokrasilerin olmazsa olmazı, hiç kuşkusuz devlet meselelerinin, millet adına görüşülüp karara bağlandığı meclislerdir. Ancak bazı durumlarda iktidarların sahip oldukları sayısal üstünlük karşısında çaresiz kalan muhalefet partileri, mevcut meşru haklarını bir kenara bırakarak sıra dışı bir yöntem olarak sine-i millete dönme tehdidinde bulunmuşlardır. Türk siyasi tarihinde milletvekillerinin bireysel ya da toplu bir biçimde istifa ederek meclisi boykot etmelerini öngören sine-i millet tehdidi, kimi zaman oluşan bir mağduriyet karşısında, kimi zaman da siyasi bir hamle olarak gündeme gelmiş ve siyasi krizlerin yaşanmasına sebep olmuştur. Genel itibarı ile pek de gerçekleşmeyen ancak siyasetin gündemini meşgul eden sine-i millet denemeleri, halkın da pek destek verdiği bir girişim olmamıştır. Bu çalışma Türk siyasal hayatında sine-i millet kavramının ortaya çıkışını ve Türkiye Cumhuriyeti tarihinde yaşanan örnekleri konu edinmiştir. Ayrıca sine-i millet girişimlerine sebep olan siyasi krizlerin ortaya çıkışı, gelişimi, siyasilerin ve partilerin sine-i millete dönme noktasında söylemleri, beklentileri ve tutumları incelenmiştir. Çalışmada; Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Tutanakları gibi birincil kaynaklardan istifade edilmiş, dönemin gazeteleri, köşe yazıları, röportajlar da incelenerek elde edilen bilgiler, yazılan tetkik eserler ışığında dönemlerin konjonktürü de göz önünde bulundurularak objektif bir biçimde ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Cumhuriyet Gazetesi. “Gece Başgil’i Destekleyenlerle Aleyhinde Bulunan Milletvekilleri Arasında Çok Sert Çatışmalar Oldu” (21.10.1961), 5.
  2. Milliyet Gazetesi. “Adalet Partisinde İkilik” (22.10.1961), 1.
  3. Milliyet Gazetesi. “Gümüşpala huzur olmazsa ayrılacağını açıkladı” (22.10.1961), 5.
  4. Kudret Gazetesi. “Gümüşpala istifa tehdidinde bulundu” (22.10.1961), 5.
  5. Akşam Gazetesi. “AP’liler kardeş kavgasına sebep olamaz. Aksi halde sine-i millete dönerim.” (22.10.1961), 5.
  6. Milliyet Gazetesi. “AP’deki Son Gelişme” (30.03.1963), 1.
  7. Milliyet Gazetesi. “AP Grubunda Başkanın İstifası İstendi” (30.03. 1963), 1 ve 7.
  8. Hürriyet Gazetesi, “İnönü Özal’ı Layık Görmüyor” (20.10.1989), 1 ve 8.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Religious Studies

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2020

Submission Date

February 20, 2020

Acceptance Date

May 27, 2020

Published in Issue

Year 1970 Volume: 7 Number: 13

ISNAD
Yıldız, Murat. “Türk Siyasal Hayatında Sıra Dışı Bir Teşebbüs Olarak Sine-I Millet Denemeleri”. Mütefekkir 7/13 (June 1, 2020): 257-282. https://doi.org/10.30523/mutefekkir.758021.