Research Article

Ḫ-s-f and K-s-f Roots in the Qurʾān from the Perspective of Meaning and Context

Volume: 12 Number: 24 December 15, 2025
TR EN

Anlam ve Bağlam Açısından Kur’an’da Ḫ-s-f ve K-s-f Kökleri

Öz

Bu çalışma, Kur’an’ın evrensel mesajlarının anlaşılmasında sünnetullah ile Kur’an kıssaları arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Araştırmanın kapsamını, sünnetullah’ın anlamı, Kur’an’daki kullanımı, kavramla ilişkili diğer terimler ile kıssaların tarihsel ve evrensel işlevleri oluşturmaktadır. Kur’an kıssalarının yalnızca tarihsel olayları aktaran metinler olmadığı; sünnetullahın insanlık tecrübesi üzerinden dinî, ahlaki ve sosyolojik boyutlarda tezahür eden yansımaları olarak okunması gerektiği vurgulanmaktadır. Çalışmada, kıssaların ibret, uyarı ve rehberlik yönlerinin sünnetullah kavramının bütünlüğü ve tutarlılığıyla nasıl ilişkilendirilebileceği işlenmektedir. Makalede analitik ve tematik yöntem kullanılmakta; kavramların lügat ve terim anlamları incelenmekte, ilgili ayetler siyak ve sibak bağlamı dikkate alınarak Kur’an bütünlüğü içinde değerlendirilmektedir. Ayrıca klasik tefsir birikimi ile modern yorum gelenekleri birlikte ele alınmaktadır. Araştırma bulguları, sünnetullah’ın Allah’ın kâinat ve toplumlar için geçerli olan değişmez yasaları; Kur’an kıssalarının ise bu yasaların tarihteki somut tezahürlerini ortaya koyan ibret içerikli anlatılar olduğunu göstermektedir. Kıssaların yalnızca tarihsel bilgi aktarmadığı, her döneme hitap eden evrensel mesajlar taşıdığı ve sünnetullah kavramıyla birlikte değerlendirildiğinde Kur’an’ın evrenselliğini desteklediği ortaya konmaktadır. Çalışma, sünnetullah ile kıssalar arasındaki ilişkinin literatürde müstakil bir konu olarak yeterince ele alınmadığını, bu nedenle araştırmanın bu boşluğu doldurmayı hedeflediğini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. ʿAbdurrezzâḳ, Ebû Bekr b. Hemmâm es-Ṣanʿânî. Tefsîru ʿAbdurrezzâḳ. thk. Maḥmûd Muḥammed ʿAbduh. 3 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-ʿİlmiyye, 1419/1999.
  2. Akça, Nermin. Vahiy geleneğinde A-B-D kökünün semantik açıdan incelenmesi. Ankara: Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı, Doktora Tezi, 2004. Balık, Emrah. “Kur’ân-ı Kerîm’de By‘a Kökünün Semantik Analizi”. Gümüşhane Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 13/26 (15 Temmuz 2024), 761-796. https://doi.org/10.53683/gifad.1428945
  3. Çipilioğlu, Fatma Betül. Vahiy geleneğinde “Kara’e” kökünün semantik açıdan incelenmesi. Ankara: Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, 2003.
  4. Çöllüoğlu, Mahmut Sami. Kur’ân-ı Kerîm’de kdy kökünün semantik incelemesi. Ankara: Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2010.
  5. Dartma, Bahattin. “Kur’ân Kelimesinin Semantik Analizi Üzerine”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi 4/2 (01 Nisan 2004), 7-16.
  6. Ebû Bekr es-Sicistânî, Muḥammed b. ʿUzeyr el-ʿUzeyrî. Ğarîbu’l-Ḳurʾân. thk. Muḥammed Edîb ʿAbdulvâḥid. Suriye: y.y., 1416/1995.
  7. Ebû Ḥâtim es-Sicistânî, Ebû Ḥâtim Sehl b. Muḥammed el-Cuşemî. el-Muʿammerûn ve’l-Vaṣâyâ. b.y.: y.y., ts.
  8. Ebû Hilâl el-ʿAskerî, Ebû Hilâl el-Ḥasen b. ʿAbdullâh. Cemheretu’l-Ems̱âl. 2 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Fikr, ts.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Tafsir

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 15, 2025

Submission Date

September 22, 2025

Acceptance Date

November 4, 2025

Published in Issue

Year 1970 Volume: 12 Number: 24

ISNAD
Narol, Süleyman. “Anlam Ve Bağlam Açısından Kur’an’da Ḫ-S-F Ve K-S-F Kökleri”. Mütefekkir 12/24 (December 1, 2025): 328-340. https://doi.org/10.30523/mutefekkir.1789292.