Research Article

Antik Mısır Kraliyet Mezar Tasvirlerindeki Öte Dünya Metinleri

Volume: 12 Number: 24 December 15, 2025
EN TR

Antik Mısır Kraliyet Mezar Tasvirlerindeki Öte Dünya Metinleri

Öz

Antik Mısır’da mezarlar, ölüm sonrasındaki yaşama rehberlik etmek amacıyla tasarlanmış tasvirler içerir. Mezar duvarlarına ya da tapınak odalarına resmedilen tasvirlerin öncelikli amacı ölüye öte dünyada karşılaşacağı engelleri aşması için gereken desteği verebilmektir. Tasvirlerin oluşturduğu öte dünya metinlerinde büyüler ve semboller yoluyla ölüler güvence altına alınmaya çalışılır. Sonsuz yaşama, dirilişe ve kozmosa uygun içeriklerle donatılan ölünün, tanrılara adadığı sunularla ve iyi davranış motifleriyle öte dünyası garanti altına alınmaya çalışılır. Söz konusu olan kraliyet mezarlarıysa, tasvir çeşitliliğinde ve anlamların derinliğinde artış gözlenir. Kraliyet tasvirlerinde özellikle Güneş Tanrısı Re’nin Oğlu olarak lanse edilen kralların Güneş Kayığı’na eşlik ederek günlük döngüye katılması ve Tanrı Osiris’le özdeşleştirilmesi motifleri ön plana çıkar. Osiris gibi, ölüp yeniden dirilen bir tanrı motifiyle özdeşleştirilen kralların öte dünyada ölümsüz olacağı fikri vurgulanmaya çalışılır. Bu anlatıların oluşturduğu pek çok öte dünya metninde krallar, tanrılarla iç içe ve onların dünyasının bir parçası olarak gösterilmeye çalışılır. Başlangıçta yalnızca kralların kullanımına ayrılmış Piramit Metinleri’nden sonra Tabut Metinleri’nin ortaya çıkışı, sonrasındaysa Ölüler Kitabı’yla devam eden süreçte cenaze edebiyatı büyük bir gelişme göstermiştir. Biz bu makalede bilhassa Yeni Krallık Dönemi’nde zengin bir literatüre dönüşen Öte Dünya Metinleri ve bu metinlere dair başlıca örnekleri detaylandırmaya çalışacağız.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Abitz, Friedrich. Pharao als Gott in den Unterweltsbüchern des Neuen Reiches. Freiburg; Göttingen: Vandenhoeck und Ruprecht, 1995.
  2. Allen, James P. The Ancient Egyptian Pyramid Texts. ed. Theodore J. Lewis. Atlanta, Georgia: Society of Biblical Literature, Second Edition., 2015.
  3. Ataç, Mehmet Ali. The Mythology of Kingship in Neo-Assyrian Art. Cambridge, New York: Cambridge University Press, 2010.
  4. Barta, Winfried. Die Bedeutung der Pyramidentexte für den Verstorbenen König. München ; Berlin: Deutscher Kunstverlag, 1981. http://archive.org/details/diebedeutungderp0000bart
  5. Budge, E. A. Wallis. The Literature of the Ancient Egyptians. London: The Project Gutenberg EBook, 2005. www.gutenberg.net
  6. Budge, Wallis E. A. The Book of The Dead: The Papyrus of Ani in the British Museum. London: Dover Publications, 1895. www.sacred-texts.com
  7. Çifçi, Meryem Karagülle. Antik Mısır’da Tanrılar, Öte Dünya ve Din. İstanbul: Banliyö Kitap, 2023.
  8. Eliade, Mircea. Myth and Reality. New York and Evanston: Harper & Row, 1968.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Religious Studies (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 15, 2025

Submission Date

September 2, 2025

Acceptance Date

November 14, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 12 Number: 24

ISNAD
Karagülle Çifçi, Meryem. “Antik Mısır Kraliyet Mezar Tasvirlerindeki Öte Dünya Metinleri”. Mütefekkir 12/24 (December 1, 2025): 464-475. https://doi.org/10.30523/mutefekkir.1776237.