Research Article

The Context and Conceptual Framework of the Discussions on ‘Can there be Verses in the Qur’ān whose Meaning is Unknown?’

Volume: 11 Number: 21 June 15, 2024
TR EN

Geleneksel Paradigmada ‘Kur’an’da Manası Bilinmeyen Âyetler Bulunabilir mi?’ Tartışmalarının Bağlamı ve Kavramsal Çerçevesi

Öz

“Kur’an’da manası bilinemeyen âyetler var mıdır?” sorusu klasik literatürde tartışılan problematiklerden birisidir. Konu, tefsir literatüründe Âl-i İmrân sûresi yedinci âyette geçen müteşâbih ve te’vil kavramları bağlamında veya mukaddimelerde ele alınır. Kelâm âlimlerinin birçoğu Kur’an’da anlaşılamayacak ifadelerin bulunamayacağını, müfessirlerin çoğunluğu ise Kur’an’da te’vili bilenemeyen âyetlerin yer aldığını savunurlar. Mütekellimûnun, bu düşünceyi temellendirirken Kur’an’da çelişkinin veya anlamsız ifadelerin bulunmayacağını ispat refleksiyle hareket ettiği söylenebilir. Bu bağlamda meselenin bir kelâm-hitap problematiği olarak analiz edildiği görülür. Tefsir bağlamında ise Kur’an dili ve üslûbunun pratik yönleri murâdın ontolojik âidiyeti ile eşleştirilir. Araştırmada, klasik paradigmada manası bilenemeyecek âyetlerin varlığını savunanlar açısından anlaşılamayan âyetlerin anlaşılmak için indirilen ve açık bir beyân olan Kur’an’da bulunmasının sebep olduğu paradoks, Kur’an’ın bütünüyle anlaşılır olduğunu savunanlar açısından ise insanın ontolojik ve epistemolojik sınırları sebebiyle hakikatini kavrayamadığı ifadelerin Kur’an’da bulunma vakıası problematik olarak belirlenmiştir. Araştırmada müelliflerin varlık düşüncesinin ve kelâm sıfatına ait kabullerinin tartışmada belirleyici olduğu hipotezinden hareket edilmiş, söylem analizi yöntemiyle kavramlar ve teoriler tespit ve tasvir edilmiş, geleneksel tefsir paradigması müvacehesinde manası bilinemeyen âyetler, Kur’ân’ın beyân keyfiyeti açısından anlamlandırılmaya çalışılmıştır. Neticede aynı kelâm tasavvuruna sahip olan müelliflerin söz konusu tartışmadaki ayrışmalarının kavramsal çerçeveden kaynaklandığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Altuntaş, Mehmet. “Mücâhid B. Cebr ve Mukâtil B. Süleymân’ın Tefsîrlerinin Kaynak Açısından Değerlendirilmesi” Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 24/24 (Aralık 2023), 205-226.
  2. Ayyıldız, Mahmut. “Elmalılı’ya Göre Nazım-Mana Birlikteliği Açısından Kur’an Tercümesinin İmkânı”, İslam Tetkikleri Dergisi 13/2 (2023), 541-563.
  3. Bâkıllânî, Ebûbekir b. Tayyib. el-İntisâr li’l-Kur’ân. thk. Muhammed İsâm el-Kudâ. Beyrut: Dâru İbn Hazm, 2001.
  4. Cansız, Vehbi. “Müteşâbih Kavramı Çerçevesinde Müfessirlerin Teori-Pratik Tutarlılığı Meselesi” Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 21 (2022), 185-210.
  5. Coşkun, Muhammed. “Tefsir Disiplini Bağlamında Tanrı Hakkında Konuşmanın Kavramsal Çerçevesi: Teşbîh, Tenzîh, Te’vîl ve Müteşâbih” Din ve Felsefe Araştırmaları 1/2 (2018), 143-156.
  6. Ebü’s-Senâ el-İsfahânî, Şemsüddîn Mahmud b. Ebi’l-Kâsım. el-Mukaddimât. thk. Muhammed Abdurrahîm. İmârât: Câizetü’t-Dubay ed-Devliyye li’l-Kur’âni’l-Kerîm, 2019.
  7. İbn Âşûr, Muhammed et-Tâhir b. Muhammed. et-Taḥrîr ve’t-tenvîr. 30 Cilt. Tunus: Dâru Sahnun, 1997.
  8. İbn Kuteybe, Ebû Muhammed Abdullah b. Müslim. Te’vîlü müşkili’l-Kur’ân. Beyrut: el-Mektebetü’l-İlmiyye, ts.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Tafsir

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 15, 2024

Submission Date

January 4, 2024

Acceptance Date

March 7, 2024

Published in Issue

Year 1970 Volume: 11 Number: 21

ISNAD
Yüksek, Muhammed İsa. “Geleneksel Paradigmada ‘Kur’an’da Manası Bilinmeyen Âyetler Bulunabilir Mi?’ Tartışmalarının Bağlamı Ve Kavramsal Çerçevesi”. Mütefekkir 11/21 (June 1, 2024): 29-53. https://doi.org/10.30523/mutefekkir.1501576.