TR
EN
Küşâcim’in Şiirlerinde Dönemin Sosyal Hayatına Dair İzler
Öz
Abbâsîler döneminde kentleşmeyle birlikte pek çok câhilî özelliklerini kaybeden bedevî Araplar içki ve eğlencelere dalmışlardır. Yabancı unsurların özellikle de Abbâsî devletinin kurulmasında emeği geçen İranlıların günlük yaşantıda büyük tesiri olmuş ve bu tesir yemekler, içecekler, ev eşyası gibi hususlarda kendini göstermiş, satranç, tavla ve polo gibi oyunlar yaygınlaşmıştır. Bazı şairler çevrelerinde meydana gelen bu olayları, farklı hayal unsurları ve imgelerle tasavvur etmişler, bu tasavvurları şiirlerinde başarılı bir biçimde kullanmışlardır. Bu şairlerin başında Abbâsîler döneminin en meşhur edebiyatçıları arasında gösterilen Küşâcim (ö. 358/969[?]) gelmektedir. Küşâcim, mediḥ, hiciv ve mers̠iye gibi klasik şiir temalarının yanı sıra tasvir şiirleriyle dikkat çekmektedir. Abbâsî toplumunun birçok âdetini, yaşayışını, oyunlarını usta bir şekilde şiirlerinde yansıtmıştır. Bu alanda söylediği şiirlerinin kalitesinden dolayı zamanının reyḥânetu’l-edeb’i diye isimlendirilmiştir. Bu çalışmada Küşâcim’in hayatı ve edebî kişiliği hakkında kısa bilgi verildikten sonra gündelik hayata dair pek çok görüntüleri barındırdığı düşünülen şiirlerinden örnekler sunulmaya çalışılmıştır. Şiir örnekleri; Yiyecekler, Meslekler, Eğlence Hayatı, İlim Meclisleri, Bayram Kutlamaları, Hediyeleşme ve Matem olmak üzere toplam yedi başlık altında incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler
References
- ʿAbdulcebbār, Suʿūd Maḥmūd. eş-Şiʿr fī raḥābi Seyfi’d-devle el-Ḥamdānī. Ammān - Ürdün: Vizāratu’s̠-S̠eḳāfe, 2016.
- ʿAbdu Ali, ʿİṣâm. “el-Vaṣf fî şiʿri Küşâcim delâletuhu’l-fenniyye ve ḳıymetuhu’l-ictimâʿiyye”. Mecelletu’l-Âdâb Câmiʿatü Baġdâd 29 (1980) 473-487.
- Ahsen, Muhammed Manazir. Abbasiler Döneminde Sosyal Hayat. çev. Mehmet Emin Şen. Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2019.
- Ali Mûsâ, ʿAlâʾu’d-dîn Zeki. eṣ-Ṣûretu’l-fenniyye fî şiʿri Küşâcim. Ürdün: Ürdün Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, 2006.
- ʾÂli Ṭuʿme, Adnân Muḥammed Âli - Kâẓım, Ḥaydar Ṣâḥib. “Ṣûretu’l-ḳıyami’l-ictimâʿiyye fî şiʿri Keşâcim”. Mecelletu’l-Bâḥis̠ 32 (2019) 441-456. https://www.iasj.net/iasj/article/176552
- Benli, Mehmet Sami. “Küşâcim”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 26/579. Ankara: TDV Yayınları, 2002.
- Ḍayf, Şevḳī. Târîḫu’l-edebi’l-ʿArabī ʿaṣru’d-duvel ve’l-imārāt eş-Şām. 10 Cilt. Kahire: Dārü’l-Maʿārif, 2. Basım, 1990.
- Demirayak, Kenan. Arap Edebiyatı Tarihi IV - Abbasiler Dönemi. Erzurum: Fenomen Yayıncılık, 2021.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Harun Özel
*
0000-0003-2775-5078
Türkiye
Early Pub Date
June 15, 2023
Publication Date
June 15, 2023
Submission Date
November 10, 2022
Acceptance Date
April 3, 2023
Published in Issue
Year 1970 Volume: 10 Number: 19