Abdürrezzâk Kâşânî (ö. 730/1330) ve Tefsirdeki Metodu

Mehmet Kaya

doi:10.30523/mutefekkir.130251

EN TR

Abd al-Razzâk al-Kāshânî and His Commentery Method

Abstract

Although Abd al-Razzâk al-Kāshânî (d. 730/1330) left more than thirty works and effected commentators like Dâwûd al-Qaysarî (d. 751/1350), Ismail Haqqi Bursawi (d. 1137/1725), Alusi (d. 1270/1854), and Jamaluddin al Qasimi (d. 1866-1913) he couldn't take the place he deserved in the world of science. Furthermore, though he was a Sufi, he was accused of being withinBatiniya. Kāshânî's Tawilat al-Qur'an which is composed of the sections of te'vil of his commentary which is named Haqaiq al-Tawil repeatedly published in the name of Tafseer Sheikh Akbar by attributing to İbn Arabî (d. 638/1240) and found fame with that name. Although the method of İşari interpretation in this work which precisely belongs to al-Kāshânî prevailed the literal interpretation, it is also observed in places. In addition, anthropomorphic and hurufi comments were made in the work. In this study, we will research Abd al-Razzâk al-Kāshânî who lived in pantheist period of mystical interpretation and his commentary Tawilat al-Qur'an.

Keywords

Tafsir,Mystic commentery,Sufism,Abd al-Razzâk al-Kāshânî,Tawilat al-Qur‘an

References

» Afifi, A.E, Muhyiddîn İbnü‟l-Arabî‟nin Tasavvuf Felsefesi,(ter.Mehmet Dağ), Ankara Ü. İ.F. Yay. Ankara, ts.
» Âga Büzürgi Tahranî, ez-Zerîa ilâ Teşânîfi‟ş-Şerîa, Beyrut, ts. (I-XXV).
» Alkış Abdürrahim, “Sermediyet ve Abdurrezzâk-ı Kāşânî‟nin Risâle fî Beyâni Mikdâri‟s-Seneti‟s- Sermediyye ve Taʿyîni Eyyâmi‟l-İlâhiyye İsimli Eseri”,Marmara Ü.İ.F.D., 2009/1, sa. 36, ss. 207-235.
» Aydın, Mehmet, Din Felsefesi, İzmir, 1992.
» Aydın, M. Akif, “İmâmet”, DİA, İstanbul, 2000, 22/203-207.
» Bağdadî, İsmail Paşa, Hediyyetü'l-Ârifîn, Esmâü'l-Müellfîn ve Âsâru'l-Musannifîn, İstanbul, 1951, (I-II).
» Bayraktar, Mehmet, “Dâvûd-i Kayserî”,DİA, İstanbul, 1994, IX/32-33.
» Bilmen, Ömer Nasuhi, Büyük Tefsir Tarihi, (Tabakâtü'l-Müfessirîn), Ankara, ts. (I-II).

» Brockelmann, Carl, Geschichte Der Arabischen Litteratur Ester Suplementend (GAL) Leiden, 1938.
» Cami, Abdurrahman, Nefehâtü'l Üns min Hadarât'il Kuds çev.ve şerh Lâmiî Çelebi, b.y.y., ts.
» Cezerî, İzzeddin Ebu‘l-Hasen b. Esîr, el-Lübâb fî Tehzîbi‟l-Ensâb, Beyrut, ts. (I-III).
» Davud el-Kayserî, Mahmûd b. Muhammed, Matla„u Husûsi‟l-Kilem fî Ma„ânî Fusûsi‟l-Hikem, Kral Suud Üniversitesi Ktp, nu: 2950z/189gm.
» Demirli, Ekrem, “Vahdet-i Vücûd”, DİA, Ankara, 2012, XXXXII/431-434
» Duman M. Zeki-Altundağ Mustafa, “Hurûf-ı Mukattaa”,DİA, İstanbul, 1998, XVIII/401-408.
» Ergül Necmeddin, "Abdurrezzâk Kāşânî (ö. 730/1330)‟nin Hayatı, İlmî-Tasavvufî Kişiliği ve Eserleri” Birey ve Toplum, Bahar, 2013, c. 3, sa. 5, ss. 93-125.
» Hamevî, Şehâbuddîn Ebû Abdillah Yâkût, Mucemu‟l-Buldân, Beyrut, (I-V).
» Huart, Cl. “Kâşân”M.E.B.İ.A. İstanbul, 1997, VI/404.
» İbn Âşûr, Muhammed et-Tâhir, et-Tahrîr ve‟t-Tenvîr, Tunus, 1984,( I-XXX).
» Karadaş, Cağfer, “Dâvûd-i Kayserî ve Genel Hatlarıyla Düşüncesi”,Uludağ Ü.İ.F.D., 2006 c. 15, sa. 2, ss. 1-18.
» Kâşânî, Abdürrezzâk Ebü‘l-Ğanâim, Hakâiku‟t-Te‟vîl fî Dekâikı‟t-Tenzîl, Süleymaniye ktp. Fatih nr: 113.
» _____, Istılâhât-ı Sûfiyye, tahk. Abdülâl Şâhîn, Dâru‘l-Menâr, 1992.
» _____, Letâifu‟l-A‟lâm fî İşârât-i Ehli‟l-İlhâm, tahk. Ahmed Abdürrahim es-Sâyih-Âmir en-Neccâr, Kahire, 2005.
» _____, Şerhu Fusûsi‟l-Hikem, Matbaatu‘l-Meymene, Mısır, 1321.
» _____, Tefsîri‟ş-Şeyhi‟l-Ekber (Te‟vîlâtü‟l-Kur‟âni‟l-Hakîm), 1313, Hasan Halebî, (Hazin Tefiri kenarında) (I-IV).
» Katip Çelebi (Hacı Halîfe), Keşfüzzünûn an Esâmi'l-Kütüb ve'l-Fünûn, M.E.B. Yay., İstanbul, 1971, (I-II).
» Kaya, Mehmet Kemâlüddîn Abdürrezzâk Kâşânî ve Tefsiri Te‟vîlâtü‟l-Kur‟ân‟ın Tefsir Metodolo- jisi Açısından Tahlil ve Tanıtımı, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Erciyes Ü. Sos. Bil. Ens.Kayseri, 2009).
» Kehhâle, Ömer Rıza, Mu'cemu'l-Müellifîn Terâcim-i Musannifi'l-Kütübi'l-Arabiyye, Beyrut, 1993, (I-IV).
» Komisyon, Türkçe Sözlük, TDK. Basım Evi, Ankara, 1988, (I-II).
» Konevî, Sadreddin, Vahdet-i Vücûd ve Esasları, çev. Ekrem Demirli, İz Yayıncılık, İstanbul, 2012.
» Kurtuluş, Rıza, “Kâşân”,DİA, Ankara, 2002, XXV/3-4.
» Lory,Pierre, Kâşânî'ye Göre Kur‟an'ın Tasavvufî Tefsiri, çev. Sadık Kılıç, İnsan Yay. İstanbul, 2001.
» Macdonald, D.B.,"Abdürrezzâk Kâşânî", M.E.B.İ.A., İstanbul, 1960, I/106.
» Mollaibrahimoğlu, Süleyman, Süleymaniye Kütüphanesinde Bulunan Yazma Tefsirler (Metod ve Kaynakları), İstanbul, 2002.
» Nurullah Şüsteri, Mecâlisü‟l-Mü‟minîn, Tahran, 1365, (I-IV).
» Nuveyhid, Adil, Muʿcemu‟l-Müfessirîn min Sadri‟l-İslâm Hatta‟l-ʿAşri‟l-Hâdır, Beyrut, 1983.
» Öztürk, Mustafa, Kur‟an ve Aşırı Yorum, Ankara Okulu Yay.3. Baskı, Ankara, 2014.
» Reşid Rıza, Tefsîr-u Kur‟âni‟l-Hakîm, Dâru‘l-Menâr, Kahire, 1947, (I-XII).
» Semʿânî, Ebû Saîd Abdilkerîm b. Muhammed b. Mansûr et-Temîmî, el-Ensâb, tahk., Abdullah Ömer Bârûnî, Beyrut, 1988, (I-V).
» Serkis, Yusuf İlyân, Muʿcemu‟l-Matbûaʿti‟al-Arabiyye ve‟l-Muarrabe, Kahire, ts.
» Şerbetçi, Azmi, ―Kutbüddîn-i Şîrâzî”, DİA, Ankara, 2002,XXVI/487-488.
» Şirinov, Agil, “Tûsî, Nasîruddîn”,DİA, Ankara, 2012, XXXXI/437-441.
» Togan, Zeki Velidi, Umûmî Türk Tarihine Giriş, İstanbul, 1981.
» Udnerevî, Ahmed b. Muhammed, Tabakâtu'l-Müfessirîn, tahk. Süleyman b. Salih el-Hızzî, Medînetü‘l-Münevvere, 1997.
» Uludağ, Süleyman, "Kâşânî Abdürrezâk",DİA, Ankara, 2002, XXV/5-6.
» Ünver, Mustafa, Hurufîlik ve Kuran, Nesimî Örneği, Fecr Yay. 1. Baskı, Ankara, 2003.
» Yuvalı, Abdülkadir, "Ebû Saîd Bahâdır Hân", DİA, İstanbul, 1994, X/218-219.
» _____, "İlhanlılar",DİA, İstanbul, 1994, XXII/105- 107.
» Zehebî, Muhammed Hüseyn et-Tefsîr ve‟l-Müfessirûn, Mektebetü Vehbe, Kahire, ts. (I-III).
» Zirikli, Hayrettin, el-A‟lâm Kâmûs-u Terâcim li Eşher‟ir-Ricâl ve‟n-Nisâ mine‟l-Arabi ve‟l- Müsta‟ribîn, Beyrut, 1997, (I-VIII).

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Mehmet Kaya

Publication Date

June 30, 2015

Submission Date

May 9, 2015

Acceptance Date

June 17, 2015

Published in Issue

Year 1970 Volume: 2 Number: 3

DOI

https://doi.org/10.30523/mutefekkir.130251

IZ

https://izlik.org/JA69HJ48CY

Cite

RIS / Bibtex

ISNAD

Kaya, Mehmet. “Abdürrezzâk Kâşânî (ö. 730 1330) Ve Tefsirdeki Metodu”. Mütefekkir 2/3 (June 1, 2015): 107-135. https://doi.org/10.30523/mutefekkir.130251.