Bir Felsefî Ahlâk Tebliği

William M. Salter

doi:10.30523/mutefekkir.1219618

TR EN

Bir Felsefî Ahlâk Tebliği

Öz

Resmi tanımları bir kenara bırakarak ve bilimin gerçeklerle uğraştığı gibi; felsefenin ne olduğu ne olması gerektiği ve insan ilgisinin diğer tüm nesneleri kapsamlı bir kavrayışta uzlaştırmaya çalıştığı gibi ahlakın da temelde bir hak duygusu olduğunu söyleyebiliriz. Geçmişte ahlaktan bahsederken bir bilim dalı olduğundan söz etmiş olabiliriz; ancak şimdi, ‘bilim’, gözlem ve deney yöntemleriyle ele alınabilecek şeylerle ilişkili olduğundan ve ahlak ne görülebilen ne idare edilen ne deneyimlenen; ancak sadece zihin için doğru olan salt ideal kavramlarla ilgilendiğinden dolayı etiği bilimden ayırmak düşüncelerimizin netleşmesini sağlayacaktır. Örneğin, "Başkalarının sana yapmalarını istediğin şeyleri sen de yap" özdeyişi ne olduğunu (geçmişte), ne olmakta olduğunu (günümüzde) veya ne olacağını belirtmez: (ama) ne olması gerektiğini belirleyen bir kuraldır. Bu husus deneyimle elde edilemez veya bir tecrübe temeline dayanmaz; (sadece) aklın bir talebidir. Herhangi bir bireyin özdeyişler bağlamında ne kadar davranış sergilediği elbette bilim için bir sorudur ve tamamen bilimsel yöntemlere göre karar verilmelidir; insanların ne yapmaları gerektiğine dair ideal kavramların, onların gerçekte ne yapacaklarını belirlemede en ufak bir değeri yoktur; ahlaki idealizm ve tarihsel gerçekçilik tamamen uyum içindedir. Ancak her insan özdeyiş çerçevesinde davranış sergilese de bu tür bir bilgi kurala değil, yalnızca olguya dayalı olacaktır ve insanların neden böyle davranması gerektiğini belirlemek için çare spekülasyona başvurmak olacaktır.

Anahtar Kelimeler

A Service of Ethics to Philosophy

Abstract

Keywords

Öz

Anahtar Kelimeler

References

William M. Salter, “A Service of Ethics to Philosophy”, International Journal of Ethics 1/1 (1890), 114-119.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Religious Studies

Journal Section

Translation

Authors

William M. Salter ^*
Türkiye

Publication Date

December 15, 2022

Submission Date

September 8, 2022

Acceptance Date

September 22, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 9 Number: 18

DOI

https://doi.org/10.30523/mutefekkir.1219618

IZ

https://izlik.org/JA83XN55CN

Cite

RIS / Bibtex

ISNAD

Salter, William M. “Bir Felsefî Ahlâk Tebliği”. Mütefekkir. Trans. Osman Zahid Çifçi 9/18 (December 1, 2022): 563-568. https://doi.org/10.30523/mutefekkir.1219618.