DKAB ve İHL Meslek Dersleri Öğretmenlerinin İletişim Becerilerinin Öğrenci Tutumlarına Etkisi
DOI:
https://doi.org/10.30523/mutefekkir.1128644Anahtar Kelimeler:
Din Eğitimi- DKAB Dersi ve İHL Meslek Dersleri- DKAB ve İHL Öğretmenleri- İletişim Becerileri- TutumÖz
Öğretmenlerin iletişim becerileri, öğrencilerin başta derslerine yönelik tutumları olmak üzere, okul yaşantılarını şekillendirerek gelecek yaşamlarında psiko-sosyal ve dinî açıdan iyi/kötü birçok etkiye neden olabilmektedir. Bu araştırmada Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde görev yapan DKAB ve İHL meslek dersleri öğretmenlerinin iletişim becerilerinin öğrencilerin DKAB ve İHL meslek derslerine yönelik tutumları üzerindeki etkisinin farklı değişkenlere göre incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma nicel araştırma yönteminde, öğretmen iletişim becerileri değerlendirme ölçeği ve din kültürü ve ahlak bilgisi dersi tutum ölçeği kullanılarak ilişkisel tarama modeline göre tasarlanmıştır. Çalışma grubu 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Hala Sultan İlahiyat Koleji’nde öğrenim gören 1117 öğrenci arasından ölçüt temelli amaçlı örnekleme yöntemi ile belirlenen 399 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırma sonuçlarına göre, meslek dersleri öğretmenlerinin öğrencilerle olan iletişim becerilerin yüksek düzeyde olduğu, kız öğrencilerin erkek öğrencilere göre öğretmenleriyle daha rahat iletişim kurduğu, öğretmenlerin iletişim becerilerinin sınıf düzeylerine göre farklılaşmadığı görülmüştür. Öğrencilerin DKAB ve İHL meslek derslerine yönelik tutumları orta düzeydedir. Cinsiyet değişkenine göre öğrenci tutumları, sevme ve ilgi boyutlarında kız ve erkek öğrenciler arasında anlamlı bir farklılık varken, sınıf değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Öğretmenlerin iletişim becerileri ile öğrencilerin DKAB ve İHL meslek derslerine yönelik tutumları arasında istatistiksel olarak pozitif ve anlamlı yönde ilişkiler vardır. Öğretmenlerin iletişim becerileri, öğrencilerin derslerine yönelik tutumlarını anlamlı bir şekilde yordamaktadır.
Referanslar
Açıkalın, Aytaç - Turan, Selahattin. Okullarda Etkili İletişim. Ankara: Pegem Akademi, 2011.
Akduman, Gülbeniz vd. “İletişim Becerileri Üstünde Empati ve Psikolojik Sağlamlığın Etkisi: Sivil Havacılık Kabin Hizmetleri ve Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Öğrencileriyle Karşılaştırmalı Bir Araştırma”. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 3/4 (2018), 765-775. https://doi.org/10.29106/fesa.494713
Altaş, Nurullah. “Öğrenci Velilerinin İlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Derslerine Karşı Tutum Düzeylerinin Dini Tutum Düzeyleriyle İlişkisi (Ön Araştırma)”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 45/1 (2004), 85-105. https://doi.org/10.1501/Ilhfak_0000000179
Arıcı, İsmail. “Öğrencilerin İlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersine Yönelik Tutumları”. Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 13/1 (2008), 161-175.
Atalay, Talip. “Öğretmen ve Müfredat Ekseninde KKTC’de Örgün Din Öğretimi”. Değerler Eğitimi Dergisi 2/7 (20 Temmuz 2004), 7-40. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ded/312459
Atasoy, Ramazan - Özden, Celalettin. “Sınıfta Öğretim”. 21. Yüzyıl Okullarını Yeniden Düşünmek. Ankara: Pegem Akademi, 2021.
Balaban Salı, Jale. “Tutumların Öğretimi”. İçerik Türlerine Dayalı Öğretim. ed. Ali Şimşek. 133-162. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım, 2006.
Bilgin, Beyza. Eğitim Bilimi ve Din Eğitimi. Ankara: Yeni Çizgi Yayınları, 1995.
Claus, Christopher J. vd. “The Relationship Between Instructor Misbehaviors and Student Antisocial Behavioral Alteration Techniques: The Roles of Instructor Attractiveness, Humor, and Relational Closeness”. Communication Education 61/2 (2012), 161-183. https://doi.org/10.1080/03634523.2011.647922
Cüceloğlu, Doğan. İnsan ve Davranışı; Psikolojinin Temel Kavramları. İstanbul: Remzi Kitabevi, 1993.
Çetinkaya, Zeynep. “Türkçe Öğretmen Adaylarının İleti̇şi̇m Beceri̇leri̇ne İli̇şki̇n Görüşleri̇ni̇n Beli̇rlenmesi”. Kastamonu Eğitim Dergisi 19/2 (2011), 567-576.
Elkatmış, Metin - Ünal, Emre. “Sınıf Öğretmeni̇ Adaylarının İleti̇şi̇m Beceri̇ Düzeyleri̇ne Yöneli̇k Bi̇r Çalışma”. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 16/1 (2014), 107-121.
Erigüç, Gülsün - Eriş, Hüseyin. “Sağlık Hi̇zmetleri̇ Meslek Yüksekokulu Öğrenci̇leri̇ni̇n İleti̇şi̇m Beceri̇leri̇: Harran Üni̇versi̇tesi̇ Örneği̇”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 12/46 (2013), 232-254.
Eurydice. Levels of Autonomy and Responsibilities of Teachers in Europe (2019).
Gencer, Nevzat. “Alevi Öğrencilerin Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersine Karşı Tutumları Üzerine Bir Değerlendirme”. Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 19/1 (2020), 85-118. https://doi.org/10.14395/hititilahiyat.534552
Gürşimşek, Işık vd. “Öğretmen Adaylarının Duygusal Zekaları ile İletişim Becerileri Arasındaki İlişki”. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 16 (2008), 1-11.
Gürüz, Demet - Eğinli, Ayşen Temel. Kişilerarası Iletişim: Bilgiler-Etkiler-Engeller. Ankara: Nobel Yayıncılık, 2008.
Hoşgörür, Vural. “İletişim”. Sınıf Yönetimi. ed. Zeki Kaya. 149-179. Ankara: Pegem Akademi, 17. Basım, 2019.
Kalkan, Ümit vd. “Din Dersine Yönelik Öğrenci Tutumlarının İncelenmesi: KKTC Örneği”. Turkish Studies - Religion 16/1 (2021), 17-31. https://dx.doi.org/10.47091/TurkishStudies.48840
Karadağ, Mehmet - Kalkan, Ümit. “Teaching Application Problems of Religious Culture and Moral Knowledge Pre-service Teachers (Case of TRNC)”. Asia-Pacific Journal of Educational Management Research 6/2 (2021), 45-56. http://dx.doi.org/10.21742/ajemr.2021.6.2.04
Karahan, Berna Ürün. “Okumaya Yönelik Tutum Ölçeği: Ölçek Geliştirme Çalışması”. Kastamonu Eğitim Dergisi 26/1 (2018), 67-73. https://doi.org/10.24106/kefdergi.375179
Karasar, Niyazi. Bilimsel Araştırma Yöntemi: Kavramlar, İlkeler, Teknikler. Ankara: 3A Eğitim Danışmanlık, 1994.
Kaya, Mevlüt. “İlköğretim ve Ortaöğretim Öğrencilerinin Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersine Karşı Tutumları”. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 12/12 (2001), 43-78. https://doi.org/10.17120/omuifd.50317
Kutlu, Mustafa - Ocak, İjlal. “Öğretmenlerin İletişim Becerileri ve Yansıtıcı Düşünme Eğilimlerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi”. Uluslararası Alan Eğitimi Dergisi 6/2 (2020), 100-124.
MEB. “Milli Eğitim Bakanlığı 2023 Eğitim Vizyonu”. Kurumsal. 2023vizyonu.meb.gov.tr. 2018. https://2023vizyonu.meb.gov.tr/doc/2023_EGITIM_VIZYONU.pdf
Nurçin, Volkan. Kıbrıs’ta Din Eğitiminin Dönüşümü ve Türkiye’nin Etkileri. İstanbul: Marmara Üniversitesi, Doktora Tezi, 2019.
Özdemi̇r, Şuayip - Çeli̇k, Rahime. “Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi Tutum Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 8 (2017), 7-20. https://doi.org/10.18498/amauifd.325822
Özen, Fatmanur. “Etkili Öğretmenlerin Dünü Bugünü”. Uluslararası Sosyal Bilimler ve Eğitim Dergisi 1/1 (2019), 142-168.
Pala, Aynur. “Öğretmen Adaylarının Empati Kurma Düzeyleri Üzerine Bir Araştırma”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 23/23 (2008), 13-23.
Piji Küçük, Duygu. “Müzik Öğretmenliği Anabilim Dalı Öğrencilerinin İletişim ve Problem Çözme Becerileri”. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 32/1 (2012), 33-54.
Sabuncuoğlu, Zeyyad - Gümüş, Murat. Örgütlerde İletişim. Arıkan Yayıncılık, 2008.
Saraçoğlu, Asuman Seda vd. “Öğretmen Adaylarının İletişim ve Problem Çözme Becerileri İle Okuma İlgi ve Alışkanlıkları Arasındaki İlişki”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 6/2 (2009), 187-206.
Solmuş, Tarık. İş Yaşamında Duygular ve Kişilerarası İlişkiler. İstanbul: Beta Basım Yayım, 2004.
Şahingöz, Selçuk. “Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Sınıf Yönetimine İlişkin Bilişsel Algılarının Değerlendirilmesi”. YYÜ Eğitim Fakültesi Dergisi 18/1 (2021), 284-315. https://doi.org/10.33711/yyuefd.863207
Tümkaya, Songül - Asar, Çiğdem. “İlkokul Yöneticilerinin İletişim Becerilerine İlişkin Yönetici ve Öğretmenlerin Görüşlerinin İncelenmesi”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 26/1 (2017), 243-258.
Uzun, Tevfik vd. “Öğretmenlerin İletişim Becerileri ile Öğrencilerin Derse İlgileri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi”. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 20/3 (2018), 622-636. https://doi.org/10.17556/erziefd.376135
Ülken, Hilmi Ziya. Eğitim Felsefesi. İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınevi, 1967.
Yıldız, Derya vd. “Öğretmenlerin İletişim Becerilerini Değerlendirme Ölçeği’ Geliştirme Çalışması”. Ana Dili Eğitimi Dergisi 6/1 (2018), 48-67. https://doi.org/10.16916/aded.345518
Yıldız, Zafer. “Din Görevlisi Adaylarının İletişim Becerisi Algılarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi”. Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 15/29 (2016), 107-130. https://doi.org/10.14395/hititilahiyat.258532
Zengin, Mahmut. “Öğrencilerin Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersine Yönelik Tutumlarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi”. Değerler Eğitimi Dergisi 11/25 (2013), 271-301.
Zimbardo, Philip G. - Gerrin, Richard J. Psikolojiye Giriş Psikoloji ve Yaşam. çev. Gamze Sart. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık, 19. Basım, 2015.
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2022 Mütefekkir
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı Bildirimi
Dergimize malale gönderen yazarlar, dergimizin online sistemine çalışmalarını yüklerken aşağıda belirtilen telif hakkı devir formunu okurlar ve onaylarlar.
MÜTEFEKKİR TELİF HAKKI DEVİR FORMU
Mütefekkir Editörlüğüne,
Derginiz OJS sisteminde başlığı ve yazarları belirtilen çalışma, yayımlanması için değerlendirilmek üzere yüklenmiştir. Bu çalışma daha önce hiçbir yerde yayımlanmamıştır, yayıma kabul edilmemiş ve değerlendirilmek üzere başka bir dergiye gönderilmemiştir.
Çalışmanın, yayıma kabul edilmesi durumunda Esere ilişkin 5846 Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun (FSEK’in) 21. maddesinde düzenlenen “İşleme Hakkı”nı, 22. maddesinde düzenlenen “Çoğaltma Hakkı”nı, 23. maddesinde düzenlenen “Yayma Hakkı”nı, 24. maddesinde düzenlenen “Temsil Hakkı”nı ve 25. maddesinde düzenlenen dijital iletim de dâhil olmak üzere “İ̇şaret Ses ve/veya Görüntü Nakline Yarayan Araçlarla Umuma Yayın”, yeniden iletim, umuma iletim, temsil yetkisi ve üçüncü kişilerin seçtikleri yer ve zamanda Esere erişimi sağlamak suretiyle umuma iletim hakkını ve işbu sözleşmede belirlenen diğer hakları; yer, sayı ve muhteva itibariyle gayrimahdut, süre itibariyle ise işbu sözleşmenin imzalandığı tarihte yürürlükte bulunan kanunun öngördüğü koruma süresince münhasıran Yayıncıya devredilmiştir.
Ayrıca; Manevi haklar Eser Sahibinde (Bundan sonra Yetkilendirilmiş Yazar) kalır. Ancak Yayıncı, kendisine devredilen mali haklar çerçevesinde manevi hakları kullanma yetkisine sahiptir. Bu kapsamda FSEK’in 14. maddesinde düzenlenen “Umuma Arz Salahiyeti”, 15. maddede düzenlenen “Adın Belirtilmesi”, 16. maddede düzenlenen “Eserde Değişiklik Yapılmasını Önleme”, 17. maddede düzenlenen “Zilyede ve Malike Karşı Eser Sahibinin Kullanabileceği Hakları” üçüncü kişilere karşı ileri sürebilir. Buna karşılık, eser sahibinin şerefini ve itibarını zedeleyecek tarzdaki yayını Yetkilendirilmiş Yazarın önleme hakkı mahfuzdur.
Yayıncı, Eserin aslını ya da kopyalarını herhangi bir şekilde veya yöntemle tamamen veya kısmen çoğaltıp yayımlayabilir. Bu bağlamda Yayıncı, Eseri ciltli, ciltsiz yayımlayabileceği gibi, fasiküller hâlinde süreli ya da süresiz yayın formatında, değişik boylarda ve renklerde, görme engelliler için hazırlanacak yazı şekillerinde çoğaltıp yayımlayabilir. Yine Yayıncı, Eseri fiziki ortamda çoğaltıp yayımlayabileceği gibi, internet ve benzeri dijital ortamlar da dâhil olmak üzere bilgisayar, cep telefonu, CD, DVD gibi işaret, ses ve/veya görüntü nakline ve tekrarına yarayan, bilinen ya da ileride geliştirilecek olan ortamlarda da geçici ya da sürekli olarak çoğaltıp yayımlayabilir. Bu kapsamda Yayıncının, Eseri e-kitap ve z-kitap (zenginleştirilmiş kitap) gibi yeni teknolojinin gerektirdiği formatlarda ve mecralarda yayımlayabileceğini, iPhone, iPad, iPod ve Android gibi değişik formatlarda aplikasyonlarını yapabileceğini Yetkilendirilmiş Yazar, kabul, beyan ve taahhüt eder.
Yetkilendirilmiş Yazar, Eserin radyo-TV, uydu ve kablo gibi telli ya da telsiz araçlarla yayın ve yeniden yayın hakkı, umuma iletim, yeniden iletim, temsil yetkisi ile dijital iletim de dâhil olmak üzere üçüncü kişilerin seçtikleri yerde ve zamanda Esere erişimi sağlamak suretiyle umuma iletim, yeniden iletim ve temsil yetkisi hakkını Yayıncıya devir ve temlik etmiştir. Bu kapsamda interaktif uygulamalar, DVD, VCD, CD, MP3, video, GSM, EDGE, UMTS, 2.5G, 3G, LTE, 4G, DVBH, CDMA, HTML, XML, WAP, mobil TV, mobil streaming, mobil live streaming, catch-up, VOD, mobil, internet, sosyal medya, IPTV, WEBTV, HTML, XML, WAP, GSM, iPad, iPod, iPhone ve benzeri akıllı cihazlar ile mobil teknolojinin kullanıldığı cep telefonları ve sair mobil mecralar gibi sözleşmeye imza atıldığı tarihte bilinen ya da ileride geliştirilecek araçlarla yayın, erişimi sağlamak, umuma iletim, umuma erişim sağlama, yayın ve yeniden yayın hakkı ve yetkisi Yayıncıya ait olacaktır.
Yetkilendirilmiş Yazar, Yayıncıya Eserden doğan işleme hakkını ve yetkisini devir ve temlik etmiştir. Bu kapsamda Yayıncı, Eseri her dil ve lehçeye tercüme; müzik, sinema, opera ve tiyatro gibi eser türlerine dönüştürme veya bunlarla birlikte kullanma; sesli ve/veya görüntülü kitaba dönüştürme; külliyata dönüştürme; derleme, farklı yaş gruplarına göre seviyelendirme, uyarlama, özetleme ve veri tabanına ekleme, resimlendirmek suretiyle yayma gibi işleme ve bu işlemeler üzerindeki haklar ve yetkiler münhasıran Yayıncıya aittir.
Yayıncı, Eserin ticarileştirme (marchandasing) haklarının sahibidir. Bu bağlamda Yayıncı, Eserin adı, Eserde geçen herhangi bir karakter, karakterlerin isimleri, olayları, fotoğraf, çizgi ve resimleri, istediği şekilde ve istediği sektörde herhangi bir başka hizmet veya ürün ile birlikte promosyon ya da ticari olsun veya olmasın başkaca amaçlarla kullanabilir. Yayıncı, bu unsurları kendi adına marka veya alan adı olarak da tescil ettirebilir.
Çalışmanın bütün yazarları adına Yetkilendirilmiş Yazarı olarak, devir ve temlik ettiğim haklar bakımından devre ehil olduğumu, Eser üzerinde üçüncü kişilerin herhangi bir hakkının bulunmadığını, işbu sözleşme ile Yayıncıya devrettiğim hakların kendime ait olduğunu ve daha önce hiç kimseye bu hakları devretmediğimi; üçüncü kişilerin Eserin tümü ya da bir bölümü üzerinde herhangi bir hak iddia etmesi durumunda bundan doğabilecek tazminat ve diğer yasal sorumlulukların kendime ait olacağını; Yayıncının bu durumda uğrayabileceği her türlü zararı da derhal ve nakden tazmin edeceğimi ve Yayıncının bu nedenle işbu sözleşmeyi feshetme yetkisinin de bulunduğunu kabul ve beyan ederim.
Eserin Yetkilendirilmiş Yazarı olarak, Mütefekkir'in “Yazarlara Notlar” bölümündeki tüm koşulları kabul ettiğimi/ettiğimizi ve sunduğum/sunduğumuz çalışmanın etik kurallara uygun olarak hazırlandığını, yayımlanacak yazıda editöryal düzeltme yapma hakkının Mütefekkir'e devredildiğini tasdik ederim.
Yetkilendirilmiş Yazar olarak Derginiz OJS sistemine kendi kullanıcı adım ve şifremle girdiğimi ve ekranda gördüğüm “Telif hakkı devir formunu gördüm ve kabul ettim” ibaresini işaretleyerek işbu Telif Hakkı Devir Formunda yazan hususları kabul etmiş olduğumu beyan ederim.
