Hıristiyanlıkta Sünnet
DOI:
https://doi.org/10.30523/mutefekkir.1034486Anahtar Kelimeler:
Dinler Tarihi, Hıristiyanlık, Yahudilik, Sünnet, İsaÖz
Çok eski zamanlardan beri çeşitli toplumlar tarafından farklı amaçlarla uygulanan sünnetin Yahudilere göre özel bir anlamı vardır. Yahudiler Tanrı Yehova’nın ataları İbrahim’le bir anlaşma yaptığına ve anlaşmanın sembolü olarak da sünneti belirlediğine inanırlar. Tevrat’ta açıkça emredilen sünneti uygulama konusunda Yahudiler tarih boyunca titizlik göstermişler ve bununla ilgili geleneksel bir kutlama töreni oluşturmuşlardır. Sünnet konusu, Hıristiyanlığın Yahudilikle ilişkisini ve Hıristiyanların Eski Ahit’e yaklaşımını gösteren güzel bir örnektir. Hıristiyanlar Eski Ahit’e inandıkları halde, özellikle hukuki konularda, ona bağlı kalmazlar. Çünkü Tanrı’nın insanlarla yeni bir antlaşma yaptığını, bu antlaşmaya göre kurtuluşun yasaya uymakla değil İsa Mesih’e inanmakla mümkün olduğunu düşünürler. Bu sebeple şekilsel uygulamalar Yahudilikte önemli bir yer tutarken Hıristiyanlıkta çok dikkate alınmaz. Temizlik ve yiyecekle ilgili kurallar uygulamadan kaldırıldığı gibi cerrahi sünnet uygulaması da kaldırılmıştır. İsa, Yahudi yasasına uygun olarak sekiz günlükken sünnet edilmiştir. Ancak bu uygulama onun tercihi değildir ve sünneti benimsediğini göstermez. Yetişkin olduğunda sünnetin önemli olmadığını ifade etmiştir. Petrus’un ve İstefan’ın sözlerinden sünnetin gerekli olmadığı anlaşılır. Pavlus’un sünnetle ilgili ifadeleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde onun da sünnete karşı olduğu görülür.
Referanslar
Ateş, Ali Osman. İslam’a Göre Cahiliye ve Ehl-i Kitab Örf ve Adetleri. İstanbul: Beyan Yayınları, 2. Basım, 2014.
Aykıt, Dursun Ali - Kurt, Ali Osman. Dinler Tarihi. Ankara: Bilay (Bilimsel Araştırma Yayınları), 2019.
Barton, George. “Circumcision”. Encyclopedia of Religion and Ethics. ed. James Hastings. 3/680. Edinburgh: T.& T. Clark Ltd, 1951.
Bedir, Murteza. “Sünnet”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 38/150. İstanbul: TDV Yayınları, 2010.
Beidelman, T.O. “Circumcision”. The Encyclopedia of Religions. ed. Mircea Eliade. 3/511. NewYork: Macmillan Publishing Company, 1986.
Büyükünal, Cenk. “Circumcision and its historical and social aspects in Turkey”. Turkish Association of Pediatric Surgeons 3/29 (2015), 104-120. https://doi.org/10.5222/JTAPS.2015.104
Catholicdoors. “Frequently Asked Questions Regarding Circumcision.” Erişim 26 Temmuz 2018. https://catholicdoors.com/faq/qu340.htm
Catholics Against Circumcision. "The Morality of Circumcision." Erişim 26 Temmuz 2018. http://www.catholicsagainstcircumcision.org/
Circumcision Information and Resource Pages. “Answer from the Bible to Questions about Circumcision”. Erişim 26 Temmuz 2018. http://www.cirp.org/pages/cultural/glass2/
Circumcision Information and Resource Pages , “Christian Parents and the Circumcision Issue”. Erişim 26 Temmuz 2018. http://www.cirp.org/pages/cultural/peron1/
Çinpolat, Salih. “Yahudilik, Hiristiyanlik Ve İslam’da Sünnetin Yeri”. Kırıkkale İslami İlimler Fakültesi Dergisi 2/3 (Mayıs 2017), 109-126.
Dekkers, Wim vd. “Bodily Integrity and Male and Female Circumcision”. Medicine, Health Care and Philosophy 8/2 (Ağustos 2005), 179-191. https://doi.org/10.1007/s11019-004-3530-z
Dinler Tarihi Ansiklopedisi. Ansiklopedi Yayınları, ts.
DOC, Doctors Opposing Circumcision. “Dedicated to Ending Circumcision”. Erişim 26 Temmuz 2018. https://www.doctorsopposingcircumcision.org/
Dwyer, John C. Church History: Twenty Centuries of Catholic Christianity. New York: Paulist Pr, Reissue edition., 1998.
Eliade, Mircea. Dinler Tarihi İnançlar ve İbadetlerin Morfolojisi. çev. Mustafa Ünal. Konya: Serhat Kitabevi, 1.Basım, 2005.
Enis, Münevver Ahmed. Cinsel Ahlak Ve Biyolojik Tehlike. çev. Kenan Dönmez. İstanbul: İz Yayıncılık, ts.
GodVine. “Acts 7:51 - Why Say to the Children of Israel, I Am the LORD, and I Will Brin...” Erişim 26 Temmuz 2018. http://www.godvine.com/bible/acts/7-51
Gündüz, Şinasi. Pavlus Hıristiyanlığın Mimarı. Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 3. Basım, 2015.
Gürkan, Salime Leyla. “Sünnet”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 38/156. TDV Yayınları, 2010.
Hristiyanlık.org, “Hristiyan Sünneti”. Erişim 19 Şubat 2019. https://www.hristiyanlik.org/hristiyan-sunneti/
İncil—Tevrat—Zebur Kutsal Kitap. “İncil: Hristiyan Kutsal Kitabı”. Erişim 26 Temmuz 2018. https://incil.info/
Kıranatlıoğlu, Mustafa. “Yahudilikte Sünnet”. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 32/44 (30 Haziran 2017), 99-119.
KutsalKitap.org. “Online Tevrat Oku”. Erişim 26 Temmuz 2018. https://www.kutsalkitap.org/online-tevrat-oku/
Küçük, Mehmet Alparslan. Kutsal Kitap Anlayışı Yahudilik, Hıristiyanlık ve İslam Örneği. İstanbul: Berikan Yayınevi, 2. Basım, 2016.
MacCoby, Hyam. The Mythmaker: Paul and the Invention of Christianity. New York: HarperCollins, 1987.
Male Circumcision: Global Trends and Determinants of Prevalence, Safety and Acceptability. World Health Organization, 2007. Http://whqlibdoc.who.int/publications/2007/9789241596169_eng.pdf.
Michel, Thomas. Hıristiyan Tanrı Bilimine Giriş. İstanbul: Orhan Basımevi, 1992.
Tümer, Günay vd. Dinler Tarihi. Berikan Yayınevi, 9. Basım, 2017.
“Tomas İncili”. Erişim 26 Temmuz 2018. http://www.ondokuz.gen.tr/tomasincil.htm
Wilson Barrie. How Jesus Became Christian. New York: St. Martin’s Griffin, Reprint edition, 2009.
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2021 Mütefekkir

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı Bildirimi
Dergimize malale gönderen yazarlar, dergimizin online sistemine çalışmalarını yüklerken aşağıda belirtilen telif hakkı devir formunu okurlar ve onaylarlar.
MÜTEFEKKİR TELİF HAKKI DEVİR FORMU
Mütefekkir Editörlüğüne,
Derginiz OJS sisteminde başlığı ve yazarları belirtilen çalışma, yayımlanması için değerlendirilmek üzere yüklenmiştir. Bu çalışma daha önce hiçbir yerde yayımlanmamıştır, yayıma kabul edilmemiş ve değerlendirilmek üzere başka bir dergiye gönderilmemiştir.
Çalışmanın, yayıma kabul edilmesi durumunda Esere ilişkin 5846 Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun (FSEK’in) 21. maddesinde düzenlenen “İşleme Hakkı”nı, 22. maddesinde düzenlenen “Çoğaltma Hakkı”nı, 23. maddesinde düzenlenen “Yayma Hakkı”nı, 24. maddesinde düzenlenen “Temsil Hakkı”nı ve 25. maddesinde düzenlenen dijital iletim de dâhil olmak üzere “İ̇şaret Ses ve/veya Görüntü Nakline Yarayan Araçlarla Umuma Yayın”, yeniden iletim, umuma iletim, temsil yetkisi ve üçüncü kişilerin seçtikleri yer ve zamanda Esere erişimi sağlamak suretiyle umuma iletim hakkını ve işbu sözleşmede belirlenen diğer hakları; yer, sayı ve muhteva itibariyle gayrimahdut, süre itibariyle ise işbu sözleşmenin imzalandığı tarihte yürürlükte bulunan kanunun öngördüğü koruma süresince münhasıran Yayıncıya devredilmiştir.
Ayrıca; Manevi haklar Eser Sahibinde (Bundan sonra Yetkilendirilmiş Yazar) kalır. Ancak Yayıncı, kendisine devredilen mali haklar çerçevesinde manevi hakları kullanma yetkisine sahiptir. Bu kapsamda FSEK’in 14. maddesinde düzenlenen “Umuma Arz Salahiyeti”, 15. maddede düzenlenen “Adın Belirtilmesi”, 16. maddede düzenlenen “Eserde Değişiklik Yapılmasını Önleme”, 17. maddede düzenlenen “Zilyede ve Malike Karşı Eser Sahibinin Kullanabileceği Hakları” üçüncü kişilere karşı ileri sürebilir. Buna karşılık, eser sahibinin şerefini ve itibarını zedeleyecek tarzdaki yayını Yetkilendirilmiş Yazarın önleme hakkı mahfuzdur.
Yayıncı, Eserin aslını ya da kopyalarını herhangi bir şekilde veya yöntemle tamamen veya kısmen çoğaltıp yayımlayabilir. Bu bağlamda Yayıncı, Eseri ciltli, ciltsiz yayımlayabileceği gibi, fasiküller hâlinde süreli ya da süresiz yayın formatında, değişik boylarda ve renklerde, görme engelliler için hazırlanacak yazı şekillerinde çoğaltıp yayımlayabilir. Yine Yayıncı, Eseri fiziki ortamda çoğaltıp yayımlayabileceği gibi, internet ve benzeri dijital ortamlar da dâhil olmak üzere bilgisayar, cep telefonu, CD, DVD gibi işaret, ses ve/veya görüntü nakline ve tekrarına yarayan, bilinen ya da ileride geliştirilecek olan ortamlarda da geçici ya da sürekli olarak çoğaltıp yayımlayabilir. Bu kapsamda Yayıncının, Eseri e-kitap ve z-kitap (zenginleştirilmiş kitap) gibi yeni teknolojinin gerektirdiği formatlarda ve mecralarda yayımlayabileceğini, iPhone, iPad, iPod ve Android gibi değişik formatlarda aplikasyonlarını yapabileceğini Yetkilendirilmiş Yazar, kabul, beyan ve taahhüt eder.
Yetkilendirilmiş Yazar, Eserin radyo-TV, uydu ve kablo gibi telli ya da telsiz araçlarla yayın ve yeniden yayın hakkı, umuma iletim, yeniden iletim, temsil yetkisi ile dijital iletim de dâhil olmak üzere üçüncü kişilerin seçtikleri yerde ve zamanda Esere erişimi sağlamak suretiyle umuma iletim, yeniden iletim ve temsil yetkisi hakkını Yayıncıya devir ve temlik etmiştir. Bu kapsamda interaktif uygulamalar, DVD, VCD, CD, MP3, video, GSM, EDGE, UMTS, 2.5G, 3G, LTE, 4G, DVBH, CDMA, HTML, XML, WAP, mobil TV, mobil streaming, mobil live streaming, catch-up, VOD, mobil, internet, sosyal medya, IPTV, WEBTV, HTML, XML, WAP, GSM, iPad, iPod, iPhone ve benzeri akıllı cihazlar ile mobil teknolojinin kullanıldığı cep telefonları ve sair mobil mecralar gibi sözleşmeye imza atıldığı tarihte bilinen ya da ileride geliştirilecek araçlarla yayın, erişimi sağlamak, umuma iletim, umuma erişim sağlama, yayın ve yeniden yayın hakkı ve yetkisi Yayıncıya ait olacaktır.
Yetkilendirilmiş Yazar, Yayıncıya Eserden doğan işleme hakkını ve yetkisini devir ve temlik etmiştir. Bu kapsamda Yayıncı, Eseri her dil ve lehçeye tercüme; müzik, sinema, opera ve tiyatro gibi eser türlerine dönüştürme veya bunlarla birlikte kullanma; sesli ve/veya görüntülü kitaba dönüştürme; külliyata dönüştürme; derleme, farklı yaş gruplarına göre seviyelendirme, uyarlama, özetleme ve veri tabanına ekleme, resimlendirmek suretiyle yayma gibi işleme ve bu işlemeler üzerindeki haklar ve yetkiler münhasıran Yayıncıya aittir.
Yayıncı, Eserin ticarileştirme (marchandasing) haklarının sahibidir. Bu bağlamda Yayıncı, Eserin adı, Eserde geçen herhangi bir karakter, karakterlerin isimleri, olayları, fotoğraf, çizgi ve resimleri, istediği şekilde ve istediği sektörde herhangi bir başka hizmet veya ürün ile birlikte promosyon ya da ticari olsun veya olmasın başkaca amaçlarla kullanabilir. Yayıncı, bu unsurları kendi adına marka veya alan adı olarak da tescil ettirebilir.
Çalışmanın bütün yazarları adına Yetkilendirilmiş Yazarı olarak, devir ve temlik ettiğim haklar bakımından devre ehil olduğumu, Eser üzerinde üçüncü kişilerin herhangi bir hakkının bulunmadığını, işbu sözleşme ile Yayıncıya devrettiğim hakların kendime ait olduğunu ve daha önce hiç kimseye bu hakları devretmediğimi; üçüncü kişilerin Eserin tümü ya da bir bölümü üzerinde herhangi bir hak iddia etmesi durumunda bundan doğabilecek tazminat ve diğer yasal sorumlulukların kendime ait olacağını; Yayıncının bu durumda uğrayabileceği her türlü zararı da derhal ve nakden tazmin edeceğimi ve Yayıncının bu nedenle işbu sözleşmeyi feshetme yetkisinin de bulunduğunu kabul ve beyan ederim.
Eserin Yetkilendirilmiş Yazarı olarak, Mütefekkir'in “Yazarlara Notlar” bölümündeki tüm koşulları kabul ettiğimi/ettiğimizi ve sunduğum/sunduğumuz çalışmanın etik kurallara uygun olarak hazırlandığını, yayımlanacak yazıda editöryal düzeltme yapma hakkının Mütefekkir'e devredildiğini tasdik ederim.
Yetkilendirilmiş Yazar olarak Derginiz OJS sistemine kendi kullanıcı adım ve şifremle girdiğimi ve ekranda gördüğüm “Telif hakkı devir formunu gördüm ve kabul ettim” ibaresini işaretleyerek işbu Telif Hakkı Devir Formunda yazan hususları kabul etmiş olduğumu beyan ederim.