استحضار شخصيةِ النّبيِّ محمّدٍ عليه السّلام في شعرِ عمرَ أبي ريشة
DOI:
https://doi.org/10.30523/mutefekkir.1034511Anahtar Kelimeler:
Modern Arap Şiiri- Ömer Ebû Rîşe- Kullanma- Hz. Muhammed’in ŞahsiyetiÖz
Modern çağın şairleri, verimli bir kaynak olma özelliği ile her çeşidiyle muazzam ilham olanakları içeren geleneğe, parlak insani düşünceye, asırlar boyu ölümsüz sanatsal değerlere ve yenilenen ve yaşayan insani ilkelerden doğan çok sayıda etkileme aracına dayanırlar. Bu geleneğin unsurları, tükenmeyecek birçok duygu ve merak doğurma kabiliyetine sahiptir. Bunların dinleyicilerin kalpleri ve duyguları üzerinde hedeflenen etkiyi yaratmada büyük bir güçleri vardır. Burada şunu söyleyebiliriz: Gelenek, şairlerin kullandıkları en etkili araçlardan biridir, zira bu geleneksel olgular insanın derinliklerinde bulunur ve neredeyse ondan hiç ayrılmaz, çünkü bu olgular entelektüel, duygusal ve psikolojik oluşumların temel kökleridirler. Şair Ömer Ebu Rişe, bu kültürel geleneğe başvuran ve özellikle de ele aldığı dini şahsiyetleri bu gelenekten seçen şairlerden biridir. Bundan dolayı onun edebi eseri kültürel zenginlik kazanmıştır. O’nun şiirleri yazma ustalığı ve sağlam metin yapısı ile öne çıkmıştır. Bundan dolayı bu çalışmada şairin şiirlerindeki estetik unsurları ele alışı ve onları şiirlerinde nasıl kullandığı ortaya konulacaktır. Bu çalışmada, araştırma konusu ile yakın ilişkisi nedeniyle şahsiyet kavramının sözlük ve kavramsal tanımları yapıldı. Şiirde geleneği kullanmanın önemi ortaya konuldu. Geleneksel şahsiyetleri ele alma unsurları açıklandı. Ayrıca çalışmada, Ömer Ebû Rîşe’nin şiirlerindeki önemli dini şahsiyetler üzerinde duruldu. Konu, Hz. Peygamber’in şahsiyetini ele aldığı şiirleri ve imge biçimleri üzerinden genişletildi.
Referanslar
Ebu Rîşe, Ömer. el-A’mâlu’l-kâmile. Thk. Fâyiz e’d-Dâye ve Saaduddin Kuleyb ve Muhammed Kicce. Dimaşk: Menşûrâtu’l-Hey’eti’l-’Âmmeti’s-Sûriyye li’l-Kitâb, 2017.
İbnu Hişâm. es-Siyeretü’n-nebeviyye. Thk. Ömer Abdusselâm Tidmurî. Beyrut: Dâru’l-Kitâbi’l-’Arabî, 1990.
İbn Manzur, Cemalüddin Muhammed b. Mükerrem. Lisânu’l-’arab. Kahira: Daru’l-Meârif.
İsmail, İzzuddin. e’ş-Şiiru’l-arabiyyi’l-mu’âsir kadâyâhu ve zavâhiruhu’l-fenniyye ve’l-ictimâiyye. Kahira: Daru’l- Kitâbi’l-’Arabî, 1967.
İsmail, İzzuddin. e’ş-Şiiru’l-’arabî fî itâr el-’asıru’s-sevrî. Beyrut: Dâru’l-Kalem, 1974.
Hâfız, Nûri. Tekvînu’ş-Şahsiyye. Bağdat: Matbaatu'l-Meârif, 1961.
Haysa, Muhammed Halid. el-Binâ’u’l-fennî fî şiir-i Ömer Ebu Rîşe. Yüksek Lisans Tezi. Câmiatu’ş-Şarki’l-Avsat, 2011.
Zâyid, Ali ’İşrî. İstid’â’ e’ş-şahsiyyât e’t-turâsiyye fi’ş-şiiri’l arab’il-mu’âsir. Kahira: Daru’l-Fikri’l-’Arabî, 1997.
Aristoteles. Kitâbu’n-Nefs. çev. Ahmed Fuad Ahvâni. 2.baskı. Kahira: Daru İhyâu'l-Kütübi'l-Arabiyye, 2015.
Aristoteles. İlmu’l-Ahlak ile Nikomakus. çev. Ahmed Lütfi Seyyid. Kahira: Dârul-Kütüb el-Masriyye, 1924.
’Âkûb, İsa. “Tecelliyât e’ş-şahsiyye’l-arabiyye’l-islâmiyye ve mukavvinât kuvvatihâ kırâ’ fî şiir Ömer Ebi Rîşe 1”. Mecelletu Risâletu’t-Takrîb 26 (Zu’l-Hicce, 1420 h.).
’Âkûb, İsa. “Tecelliyât e’ş-şahsiyye el-arabiyye’l-islâmiyye ve mukavvinât kuvvatihâ kirê fî şiir Ömer Ebi Rîşe 2”. Mecelletu Risâletu’t-Takrîb 26 (Zu’l-Hicce, 1420 h.).
Ömer, Ahmed Muhtâr. “Hv” Mu’cem el-Luga el-Arabiyye el-Muâsira. Kâhira: Âlemu’l-Kütub, 2008.
’Îd, Racâ’. Luğatu’ş-şiir. Kahira: Munşe’etu’l-Meârif, 1985.
Fethî, İbrahim. Mu’cem el-mustalahât el-edebiyye. Tunus: el-Muessesetü’l-’Arabiyye li’n-Nâşirîne’l-Muttehidîn, 1986.
Musa, Halil. Kıraât nassiyye fi’ş-şiiri’l-’arabî’l-mu’âsir fî Suriye. Dimaşk: Menşûrâtu’l-Hey’eti’l-Âmmeti’s-Sûriyyeti li’l-Kitâb, 2012.
Mücahid, Ahmed. Eşkâlü’t-tenâs e’ş-şiir-i dirâse fî tavzîf eş’-şahsiyyât e’t-turâsiyye. Kahira: el-Hey’etü’l-Masriyyetu li’l-Kitâb, 1998.
Mecme’u el-Luğati’l-Arabiyye. el-Mu’cem el-Felsefî. Kâhira: el-Heyetu’l-Âmme li-Şuûn el-Matâbi’ el-Emîriyye, 1983.
Melîke, Luvîs Kâmil. eş-Şahsiyye ve Kıyâsuhâ. Kahira: Mektebetu'n-Nahda, 1959.
Heddâra, Muhammed Mustafa. Dirâsêt fi’l-edebi’l-’arabiyyi’l-hadîs. Beyrut: Daru’l-’Ulûmi’l-’Arabiyye, 1990.
Vâsil, İsâm Hifzullah Hüseyin. e’t-Tenâs e’t-turâsî fî’ş-şiiri’l-’arabiyyi’l-mu’âsir. Ürdün: Dâru ’Aydâe’, 2011.
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2021 Mütefekkir
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı Bildirimi
Dergimize malale gönderen yazarlar, dergimizin online sistemine çalışmalarını yüklerken aşağıda belirtilen telif hakkı devir formunu okurlar ve onaylarlar.
MÜTEFEKKİR TELİF HAKKI DEVİR FORMU
Mütefekkir Editörlüğüne,
Derginiz OJS sisteminde başlığı ve yazarları belirtilen çalışma, yayımlanması için değerlendirilmek üzere yüklenmiştir. Bu çalışma daha önce hiçbir yerde yayımlanmamıştır, yayıma kabul edilmemiş ve değerlendirilmek üzere başka bir dergiye gönderilmemiştir.
Çalışmanın, yayıma kabul edilmesi durumunda Esere ilişkin 5846 Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun (FSEK’in) 21. maddesinde düzenlenen “İşleme Hakkı”nı, 22. maddesinde düzenlenen “Çoğaltma Hakkı”nı, 23. maddesinde düzenlenen “Yayma Hakkı”nı, 24. maddesinde düzenlenen “Temsil Hakkı”nı ve 25. maddesinde düzenlenen dijital iletim de dâhil olmak üzere “İ̇şaret Ses ve/veya Görüntü Nakline Yarayan Araçlarla Umuma Yayın”, yeniden iletim, umuma iletim, temsil yetkisi ve üçüncü kişilerin seçtikleri yer ve zamanda Esere erişimi sağlamak suretiyle umuma iletim hakkını ve işbu sözleşmede belirlenen diğer hakları; yer, sayı ve muhteva itibariyle gayrimahdut, süre itibariyle ise işbu sözleşmenin imzalandığı tarihte yürürlükte bulunan kanunun öngördüğü koruma süresince münhasıran Yayıncıya devredilmiştir.
Ayrıca; Manevi haklar Eser Sahibinde (Bundan sonra Yetkilendirilmiş Yazar) kalır. Ancak Yayıncı, kendisine devredilen mali haklar çerçevesinde manevi hakları kullanma yetkisine sahiptir. Bu kapsamda FSEK’in 14. maddesinde düzenlenen “Umuma Arz Salahiyeti”, 15. maddede düzenlenen “Adın Belirtilmesi”, 16. maddede düzenlenen “Eserde Değişiklik Yapılmasını Önleme”, 17. maddede düzenlenen “Zilyede ve Malike Karşı Eser Sahibinin Kullanabileceği Hakları” üçüncü kişilere karşı ileri sürebilir. Buna karşılık, eser sahibinin şerefini ve itibarını zedeleyecek tarzdaki yayını Yetkilendirilmiş Yazarın önleme hakkı mahfuzdur.
Yayıncı, Eserin aslını ya da kopyalarını herhangi bir şekilde veya yöntemle tamamen veya kısmen çoğaltıp yayımlayabilir. Bu bağlamda Yayıncı, Eseri ciltli, ciltsiz yayımlayabileceği gibi, fasiküller hâlinde süreli ya da süresiz yayın formatında, değişik boylarda ve renklerde, görme engelliler için hazırlanacak yazı şekillerinde çoğaltıp yayımlayabilir. Yine Yayıncı, Eseri fiziki ortamda çoğaltıp yayımlayabileceği gibi, internet ve benzeri dijital ortamlar da dâhil olmak üzere bilgisayar, cep telefonu, CD, DVD gibi işaret, ses ve/veya görüntü nakline ve tekrarına yarayan, bilinen ya da ileride geliştirilecek olan ortamlarda da geçici ya da sürekli olarak çoğaltıp yayımlayabilir. Bu kapsamda Yayıncının, Eseri e-kitap ve z-kitap (zenginleştirilmiş kitap) gibi yeni teknolojinin gerektirdiği formatlarda ve mecralarda yayımlayabileceğini, iPhone, iPad, iPod ve Android gibi değişik formatlarda aplikasyonlarını yapabileceğini Yetkilendirilmiş Yazar, kabul, beyan ve taahhüt eder.
Yetkilendirilmiş Yazar, Eserin radyo-TV, uydu ve kablo gibi telli ya da telsiz araçlarla yayın ve yeniden yayın hakkı, umuma iletim, yeniden iletim, temsil yetkisi ile dijital iletim de dâhil olmak üzere üçüncü kişilerin seçtikleri yerde ve zamanda Esere erişimi sağlamak suretiyle umuma iletim, yeniden iletim ve temsil yetkisi hakkını Yayıncıya devir ve temlik etmiştir. Bu kapsamda interaktif uygulamalar, DVD, VCD, CD, MP3, video, GSM, EDGE, UMTS, 2.5G, 3G, LTE, 4G, DVBH, CDMA, HTML, XML, WAP, mobil TV, mobil streaming, mobil live streaming, catch-up, VOD, mobil, internet, sosyal medya, IPTV, WEBTV, HTML, XML, WAP, GSM, iPad, iPod, iPhone ve benzeri akıllı cihazlar ile mobil teknolojinin kullanıldığı cep telefonları ve sair mobil mecralar gibi sözleşmeye imza atıldığı tarihte bilinen ya da ileride geliştirilecek araçlarla yayın, erişimi sağlamak, umuma iletim, umuma erişim sağlama, yayın ve yeniden yayın hakkı ve yetkisi Yayıncıya ait olacaktır.
Yetkilendirilmiş Yazar, Yayıncıya Eserden doğan işleme hakkını ve yetkisini devir ve temlik etmiştir. Bu kapsamda Yayıncı, Eseri her dil ve lehçeye tercüme; müzik, sinema, opera ve tiyatro gibi eser türlerine dönüştürme veya bunlarla birlikte kullanma; sesli ve/veya görüntülü kitaba dönüştürme; külliyata dönüştürme; derleme, farklı yaş gruplarına göre seviyelendirme, uyarlama, özetleme ve veri tabanına ekleme, resimlendirmek suretiyle yayma gibi işleme ve bu işlemeler üzerindeki haklar ve yetkiler münhasıran Yayıncıya aittir.
Yayıncı, Eserin ticarileştirme (marchandasing) haklarının sahibidir. Bu bağlamda Yayıncı, Eserin adı, Eserde geçen herhangi bir karakter, karakterlerin isimleri, olayları, fotoğraf, çizgi ve resimleri, istediği şekilde ve istediği sektörde herhangi bir başka hizmet veya ürün ile birlikte promosyon ya da ticari olsun veya olmasın başkaca amaçlarla kullanabilir. Yayıncı, bu unsurları kendi adına marka veya alan adı olarak da tescil ettirebilir.
Çalışmanın bütün yazarları adına Yetkilendirilmiş Yazarı olarak, devir ve temlik ettiğim haklar bakımından devre ehil olduğumu, Eser üzerinde üçüncü kişilerin herhangi bir hakkının bulunmadığını, işbu sözleşme ile Yayıncıya devrettiğim hakların kendime ait olduğunu ve daha önce hiç kimseye bu hakları devretmediğimi; üçüncü kişilerin Eserin tümü ya da bir bölümü üzerinde herhangi bir hak iddia etmesi durumunda bundan doğabilecek tazminat ve diğer yasal sorumlulukların kendime ait olacağını; Yayıncının bu durumda uğrayabileceği her türlü zararı da derhal ve nakden tazmin edeceğimi ve Yayıncının bu nedenle işbu sözleşmeyi feshetme yetkisinin de bulunduğunu kabul ve beyan ederim.
Eserin Yetkilendirilmiş Yazarı olarak, Mütefekkir'in “Yazarlara Notlar” bölümündeki tüm koşulları kabul ettiğimi/ettiğimizi ve sunduğum/sunduğumuz çalışmanın etik kurallara uygun olarak hazırlandığını, yayımlanacak yazıda editöryal düzeltme yapma hakkının Mütefekkir'e devredildiğini tasdik ederim.
Yetkilendirilmiş Yazar olarak Derginiz OJS sistemine kendi kullanıcı adım ve şifremle girdiğimi ve ekranda gördüğüm “Telif hakkı devir formunu gördüm ve kabul ettim” ibaresini işaretleyerek işbu Telif Hakkı Devir Formunda yazan hususları kabul etmiş olduğumu beyan ederim.
