Evhadüddîn-i Merâgî’nin Gazellerinde Sâkî Mefhumu

Main Article Content

Esengül UZUNOĞLU SAYIN
TOKAT GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ

DOI:

10.30523/mutefekkir.849988
Atıf: Uzunoğlu Sayin, Esengül. "Evhadüddîn-i Merâgî’nin Gazellerinde Sâkî Mefhumu". Mütefekkir 7/14 (2020), 585-598. https://doi.org/10.30523/mutefekkir.849988

Zotero Mendeley EN EndNote

Öz

İlkbahar mevsimlerinde, genellikle çimen, kır ve gül bahçesi gibi güzel yerlerde kurulan içki ve eğlence dolu olan meclise bezm denilmektedir. Sevgili, sâkî, çalgıcı ve şairler bu meclislerde toplanır, içip eğlenirlerdi. Bazen de bu meclis meyhanelerde, evlerde ve tekkelerde kurulur, bu meclise katılan herkes yan yana ve daire şeklinde yere otururdu. Bu meclisin vazgeçilmez unsurlarından olan ve kadeh dağıtıp içki sunmakla hatta bu meclisin düzenini sağlamakla görevli olan sâkî, elindeki büyük kadehle meclisteki herkese içki sunardı. Mecliste ayrıca musiki çalar ve raks yapılırdı. Bu meclis sabaha kadar sürer, tütsüler yanıp etrafa hoş kokular yayılır ve mum yanardı.


VIII./XIV. yüzyıl sufî şairlerden olan kaside, gazel, mesnevi nazım türleriyle yaklaşık on beş bin beyit şiir söyleyen Evhadüddîn-i Merâgî de şiirlerinde sâkî mefhumunu kullanmış, sâkîden ve görevlerinden, sâkînin güzelliğinden ve sâkîye ait güzellik unsurlarından şiirlerinde bahsetmiştir.


Çalışmada Evhadî’nin sâkî ile ilgili beyitleri tespit edilmiş, şairin sâkî mefhumunu nasıl kullandığı gazellerinden getirilen örnek beyitlerle incelenmiştir. Başlıkların yanındaki dipnotta şairin Dîvân’ındaki ilgili benzer örneklerin sayfa numarası ve beyit numarası verilmiştir.

Anahtar Kelimeler:

Bezm, sâkî, Evhadüddîn-i Merâgî, gazel, sâkî

Article Details