Mevlânâ Müzesi Haziresindeki Mezar Taşlarından Örnekler

Main Article Content

İbrahim Kunt
Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Fars Dili ve Edebiyatı Bölümü

Murat Karademir
Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Türk Dünyası ve Ortaçağ Kültürleri Arkeolojisi Anabilim Dalı

DOI:

10.30523/mutefekkir.659195
Atıf: Kunt, İbrahim - Karademir, Murat . "Mevlânâ Müzesi Haziresindeki Mezar Taşlarından Örnekler". Mütefekkir 6/12 (2019): 489-516. https://doi.org/10.30523/mutefekkir.659195.

Zotero Mendeley EN EndNote

Öz

Mevlânâ Müzesi haziresindeki mezar taşlarından örneklerin bulunduğu bu çalışmada, hazirede yer alan 71 adet mezar taşından 16 tanesi ele alınmıştır. 71 adet mezar taşının incelenmesinin bu makaleye sığdırılmasının mümkün olmaması nedeniyle, başlık, form ve süsleme özellikleri açısından tekrara girmeyen ve nitelikli olan 16 mezar taşı kataloğa dâhil edilmiştir. Katalogda bulunan örneklerin tümü fotoğraflanarak belgelenmiştir. Mezar taşlarının kitabeleri okunmuş, başlık tipleri, formları ve bezeme özellikleri ele alınarak Türk mezar taşı sanatı içindeki yerleri belirlenmeye çalışılmıştır. Konya Mevlânâ Dergâhı Müze'ye dönüştürüldüğünde dergâhın haziresinde bulunan mezar taşları yerlerinden sökülerek mezarlık alanı bozulmuştur. Mezar taşları müzeye kaldırıldığında bazı mezarların baş ve ayak taşları birbirine karışmıştır. Mevlânâ Müzesi'nde bulunan taşların büyük bir kısmı da yalnız baş taşıdır. Buna göre günümüzdeki hazirede yer alan mezar taşlarından 10 tanesi toprak mezar taşı, 2 tanesi çerçeveli mezar taşı, 3 tanesi kapak taşlı mezar ve 1 tanesi de Sandık(lahit) tipi mezar taşıdır.

Anahtar Kelimeler:

Mevlânâ, Hazire, Mezar, Mezar Taşı, Kitabe

Article Details

Kaynakça

  • Arseven, Celal Esad. “Baş Giyimi- Baş Giyeceği”. Sanat Ansiklopedisi. 1: 182-185. İstanbul: MEB, 1983.
  • Ayvazoğlu, Beşir. Güller Kitabı. İstanbul: Kapı Yayınları, 1999.
  • Bacque, Grammont - Vatin, Nicolas - Laqueur, Hans Peter. “Tarihsel Kaynak Olarak Osmanlı Mezarlıkları: Uygulanan Yöntemler ve Bilgisayarda Yapılabilecek İşlemler”. Erdem 6/16 (Ocak 1990): 197-214.
  • Bakırcı, Naci. Mevlevî Mezar Taşları. İstanbul: Rumi Yayınları, 2007.
  • Çal, Halit & İltar, Gazanfer. Giresun İli Osmanlı Mezar Taşları. Ankara:Giresun Valiliği Yayınları,2011.
  • Çal, Halit. “Türklerde Mezar-Mezar Taşları”. Aile Yazıları 8. (2015): 303-305.
  • Çavuş, Fatih. Osmanlı Mezar Taşlarının Sırları. İstanbul: Bilge Kültür Sanat Yayınevi, 2018.
  • Erol, Erdoğan. Mevlânâ’nın Hayatı, Eserleri ve Mevlânâ Müzesi. Konya: Anadolu Manşet Gazetesi Kültür Serisi, 2004.
  • Kara, Hacer & Danışık, Şerife. Konya Mezarlıkları ve Mezar Taşları. Konya: Meram Belediyesi Kültür Yayınları, 2005.
  • Karaca, F. “Ölümle İlgili Davranış Örüntüleri Açısından Modern Batı ve Türk İslam Kültürü”. A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi 12. (1999): 65-76.
  • Laqueur, Hans Peter. Hüve’l- Baki. İstanbul’da Osmanlı Mezarlıkları ve Mezar Taşları. Trc. Selahattin Dilidüzgün. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 1997.
  • Örnek, S. V. Yüz Soruda İlkelerde Din, Büyü, Sanat, Efsane. İstanbul: Bilgesu Yayıncılık, 1988.
  • Özönder, Hasan. Konya Mevlânâ Dergâhı. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 1989.
  • Pakalın, M. Zeki. Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü. İstanbul: M.E.B. Yayınları, 1993.
  • Pala, İskender. Divan Şiiri Sözlüğü. İstanbul: Kapı Yayınları, 1999.