Türkçe-Arapça Dilbilgisi Öğretiminde Transferin Problemlerin Çözümündeki Kolaylaştırıcı Etkisi
DOI:
https://doi.org/10.30523/mutefekkir.584403Anahtar Kelimeler:
Türkçe- Arapça- Dilbilgisi- Kolaylaştırma- TransferÖz
Bilgi transferinin öğrenmeyi kolaylaştıran bir faktör olduğu, bütün eğitimciler tarafından kabul edilmektedir. Son yıllarda Türkiye’ye yerleşen Arap göçmenler içerisinde eğitimini ülkemizde sürdürmek veya Arap ülkelerin rağbet etmesiyle eğitimlerini tamamlamak üzere Türkiye’ye gelen Arapların fakültelere yerleşmesi, daha önce İslami ilimler ve ilahiyat fakültelerinin hazırlık sınıfları için söz konusu olan iki dil arasındaki gramer transferinin öğretimdeki önemini bir kez daha göstermiştir. Test tekniğine dayalı bir dil öğretiminin zararlarından kaçınmak için özellikle gramer bilgisinin ve yazma becerisinin gelişmesi konusunda kaynak dil ile hedef dil arasında transferin sağlanması öğrenme hızını olumlu etkilemektedir. Türkçede tam olarak karşılığı bulunmayan bir dilbilgisi konusunun Türk öğrencinin zihninde yer edebilmesi ancak iki dil arasındaki doğru bir transferle mümkündür. Arapçanın tersine Türkçenin cümle yapısında yüklemin sonda olması, herhangi bir fakülteye kayıt yaptırarak çoğu zaman kaynak dil ve hedef dilin her ikisine vakıf olmayan bir eğitmenden ders alan bir Arap öğrencinin, ilk öğrenmesi gereken konulardandır. Zira öğelerin yer değiştirmesi, yaşanan en temel problemdir. Bu çalışmada öncelikle grameri kolaylaştırma çabalarının tarihçesine, ardından her iki dilin öğrencilerinin kaynak dildeki birikimlerinin hedef dile aktarılması ile kolaylaşan problemlere değinilecektir.
Referanslar
el-Afgânî, Saîd. Nazarât fi’l-luga inde İbn Hazm el-Endelusî. Beyrut: Dâru’l-Fikr, 1969.
Akkuş, Mehmet. “Araplara Türkçe Öğretimi (Osmanlı Dönemi)”. Diyanet İlmi Dergi 35/1 (1999): 83-96.
Bilgegil, Kaya. Türkçe Dilbilgisi. İstanbul: Dergah Yayınları, 1984.
Bezâviye, Muhtar. en-Nahvu’l-Arabî ve muhâvelâtu teysîrihî. Doktora Tezi, Vahran Üniversitesi, 2017.
Bostancı, Ahmet. “Ürdün Üniversitelerinde Yabancılara Arapça Öğretimi”. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 5/8 (2003): 53-98.
el-Cârim, Ali - Emin, Mustafa. en-Nahvu’l-vâdıh fî kavâ‘idi’l-lugati’l-Arabiyye li’l-merhaleti’l-ibtidâiyye-1. Kahire: Dâru’l-ma‘ârif, ts.
Demircan, Ömer. Yabancı Dil Öğretim Yöntemleri. İstanbul: y.y., 1990.
Demirci, Kerim. “Derin Yapı ve Yüzey Yapı Kavramlarından Ne Anlıyoruz?”. Turkish Studies International Periodical For the Languages Literature and History of Turkish or Turkic 5/4 (2010): 291-304. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.1762.
Doğan, Candemir. Arapça Öğretim Metot ve Teknikleri. Ankara, 1989.
Doğan, Candemir. “Arapça Öğretiminde Yöntem Orijinli Problemler ve Çözüm Önerileri”. Nüsha Şarkiyat Araştırmaları Dergisi 6/21 (2006): 69-88.
Doğan, Yusuf. “Arap Gramerinde İlk Yenilikçilik Hareketleri ve Etkileri”. Din Bilimleri Akademik Araştırma Dergisi 8/3 (2008): 187-213.
Eker, Süer. Çağdaş Türk Dili. Ankara: Grafiker Yayınları, 2009.
Ergin, Muharrem. Türk Dil Bilgisi. İstanbul: Bayrak Yayınları, 1993.
el-Galâyînî, Mustafa. Câmiu’d-durûsi’l-Arabiyye. Beyrut: el-Mektebetu’l-asriyye, 1994.
Güney, Murat Arif. “Yabancı Dil Öğretimi ve Dünden Bugüne Türkiye’de Arapça Öğretimi”. Karadeniz Teknik Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 1/1 (2014): 193-211.
Gündüzöz, Soner. “Arapça Öğretiminde Başvurulacak Bazı Yöntem ve Teknikler Pedagojik Bir Değerlendirme”. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 29 (2010): 35-53.
Hassân, Temmâm. el-Lugatu beyne’l-mi’yâriye ve’l-vasfiyye. Kahire: Âlemu’l-kutub, 2000.
Hassân, Temmâm. el-Lugatu’l-Arabiyyetu ma‘nâhâ ve mebnâhâ. Mağrib: Dâru’s-sakâfe, 1994.
Hazer, Dursun. “Osmanlı Medreselerinde Arapça Öğretimi ve Okutulan Ders Kitapları”. Gazi Üniversitesi Çorum İlahiyat Fakültesi Dergisi 1 (2002): 274-293.
Hengirmen, Mehmet. Yabancı Dil Öğretim Yöntemleri. Ankara: Engin Yayınevi, ts.
Işık, Cemal. “Arapça ile Türkçe Arasındaki Temel Farklılıklar”. Iğdır Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 6 (2015): 119-146.
İbn Haldûn, Abdurrahman. Mukaddime. Thk. Abdullah Muhammed ed-Dervîş, Dımaşk: y.y., 2004.
İbn Musa, Zeynuddîn. “Tarâiku ta‘lîmi’n-nahvi’l-Arabî beyne’l-kadîmi ve’l-hadîs”, Mecelletu’l-Ulûmi’-İnsâniyye 36 (2011).
İbn Rüşd, Ebu’l-Velîd Muhammed b. Ahmed. ed-Darûrî fî sinâ‘ati’n-nahv, Thk. Mansur Ali Abdussemi. Dımaşk, 2010.
İbnu’l-Esîr, Dıyâuddîn. el-Meselu’s-sâir fî edebi’l-kâtibi ve’ş-şâir. Thk. Ahmed el-Hûfî - Bedevî Tabane. Kahire: Dâru Nehdati Mısr, ts.
Kocaman, Ahmet. “Yabancı Dil Öğretiminde Yeni Yönelimler”. Türk Dili Dergisi 47 (1983).
Korkmaz, Zeynep. “Gramer Konularımızla İlgili Bazı Sorunlar”. Türk Dili Dil ve Edebiyat Dergisi 2 (1996).
Korkmaz, Zeynep. Türkiye Türkçesi Grameri (Şekil Bilgisi). Ankara: TDK Yayınları, 2003.
Kulâb, Ahmed Atıf Muhammed. Menhecu’-İmâm Abdilkâhir el-Curcânî fî ardihi’l-mesâili’n-nahviyye dirasetun tahlîlîyye. Gazze: el-Câmi‘atu’l-İslâmiyye, 2013.
Larsen-Freeman, Diane. Techniques and Principles in Language Teaching. Oxford: Oxford University Press, 1986.
Lozanov, Georgi. Suggestology and Outlines of Suggestopedia. New York: Gordon & Breach Science Publishers, 1978.
el-Marsifî, Hüseyin. el-Vesîletu’l-edebiyye ile’l-ulûmi’l-Arabiyye. Thk. Abdulaziz ed-Dusûkî. Kahire: el-Hey’etu’l-Mısriyyetu’l-Âmme li’l-Kitâb, 1982.
Mebrûk, Abdulvâris. Fî İslâhi’n-nahvi’l-Arabî dirâsetun nakdiyye. Kuveyt: Dâru’l-Kalem, 1985.
Mustafa, İbrahim, İhyâu’n-nahv, Kahire: y.y., 1992.
Muttakîzâde, İsa. “Dirâsâtu’l-muhâvelâti’t-teysîriyye fî’n-nahvi’l-Arabî inde’l-muhdesîn”, Mecelletu’l-Lugati’l-Arabiyyeti ve Âdâbihâ 11 (2011).
Özdemir, Mükerrem. Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Edatlar. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, 2011.
Soysaldı, Mehmet. “Türkiye’deki İlahiyat Fakültelerinde Arapça Öğretiminde Karşılaşılan Problemler ve Çözüm Yolları”. Ekev Akademi Dergisi 14/45 (2010): 247-279.
Suzan, Yahya. “Medreselerde Arapça Öğretimi”. Medrese ve İlahiyat Kavşağında İslâmî İlimler (Uluslararası Sempozyum) 29 Haziran - 1 Temmuz 2012. (Bingöl: Bingöl Üniversitesi Yayınları, 2013), 559-614.
Şaf, Necatiye Nazlı. Yabancı Dil Öğretiminde Üç Boyutlu Dilbilgisi Öğretimi. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, 2010.
Şimşek, Şahin. Arap Gramerinin Kolaylaştırılması Bağlamında Yenilikçilik Hareketleri ve Arapça Öğretimine Etkileri. Doktora Tezi, Cumhuriyet Üniversitesi, 2018.
Temizöz, Hülya. Yabancı Dil Öğretiminde Dil Bilgisi Çeviri Yöntemi ve İletişimci Yaklaşım Uygulamalarının Öğrencilerin Öğrenme Becerileri Üzerindeki Etkisi. Yüksek Lisans Tezi, İnönü Üniversitesi, 2008.
Topçu, Çiğdem. Türkçede Sıfat Fiil Kategorisi. Doktora Tezi, Sakarya Üniversitesi, 2011.
Vardar, Berke. XX. Yüzyıl Dilbilimi (Kuramcılardan Seçmeler). Ankara: y.y., 1983.
Uçar, Hasan - Uçar, Abdullah. “Arap Öğrencilere Türkçe Öğretiminde Karşılaşılan Problemlerin Çözümünde Kolaylaştırıcı Etkenler: Aksaray Üniversitesi Türkçem Örneği”. International Conference on New Horizons. Paris, 2018, 216-218.
Yerinde, Âdem. Klasik Nahiv Eleştirisi İbn Madâ, el-Kurtubi ve Nahivciliği. İstanbul, 2015.
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı Bildirimi
Dergimize malale gönderen yazarlar, dergimizin online sistemine çalışmalarını yüklerken aşağıda belirtilen telif hakkı devir formunu okurlar ve onaylarlar.
MÜTEFEKKİR TELİF HAKKI DEVİR FORMU
Mütefekkir Editörlüğüne,
Derginiz OJS sisteminde başlığı ve yazarları belirtilen çalışma, yayımlanması için değerlendirilmek üzere yüklenmiştir. Bu çalışma daha önce hiçbir yerde yayımlanmamıştır, yayıma kabul edilmemiş ve değerlendirilmek üzere başka bir dergiye gönderilmemiştir.
Çalışmanın, yayıma kabul edilmesi durumunda Esere ilişkin 5846 Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun (FSEK’in) 21. maddesinde düzenlenen “İşleme Hakkı”nı, 22. maddesinde düzenlenen “Çoğaltma Hakkı”nı, 23. maddesinde düzenlenen “Yayma Hakkı”nı, 24. maddesinde düzenlenen “Temsil Hakkı”nı ve 25. maddesinde düzenlenen dijital iletim de dâhil olmak üzere “İ̇şaret Ses ve/veya Görüntü Nakline Yarayan Araçlarla Umuma Yayın”, yeniden iletim, umuma iletim, temsil yetkisi ve üçüncü kişilerin seçtikleri yer ve zamanda Esere erişimi sağlamak suretiyle umuma iletim hakkını ve işbu sözleşmede belirlenen diğer hakları; yer, sayı ve muhteva itibariyle gayrimahdut, süre itibariyle ise işbu sözleşmenin imzalandığı tarihte yürürlükte bulunan kanunun öngördüğü koruma süresince münhasıran Yayıncıya devredilmiştir.
Ayrıca; Manevi haklar Eser Sahibinde (Bundan sonra Yetkilendirilmiş Yazar) kalır. Ancak Yayıncı, kendisine devredilen mali haklar çerçevesinde manevi hakları kullanma yetkisine sahiptir. Bu kapsamda FSEK’in 14. maddesinde düzenlenen “Umuma Arz Salahiyeti”, 15. maddede düzenlenen “Adın Belirtilmesi”, 16. maddede düzenlenen “Eserde Değişiklik Yapılmasını Önleme”, 17. maddede düzenlenen “Zilyede ve Malike Karşı Eser Sahibinin Kullanabileceği Hakları” üçüncü kişilere karşı ileri sürebilir. Buna karşılık, eser sahibinin şerefini ve itibarını zedeleyecek tarzdaki yayını Yetkilendirilmiş Yazarın önleme hakkı mahfuzdur.
Yayıncı, Eserin aslını ya da kopyalarını herhangi bir şekilde veya yöntemle tamamen veya kısmen çoğaltıp yayımlayabilir. Bu bağlamda Yayıncı, Eseri ciltli, ciltsiz yayımlayabileceği gibi, fasiküller hâlinde süreli ya da süresiz yayın formatında, değişik boylarda ve renklerde, görme engelliler için hazırlanacak yazı şekillerinde çoğaltıp yayımlayabilir. Yine Yayıncı, Eseri fiziki ortamda çoğaltıp yayımlayabileceği gibi, internet ve benzeri dijital ortamlar da dâhil olmak üzere bilgisayar, cep telefonu, CD, DVD gibi işaret, ses ve/veya görüntü nakline ve tekrarına yarayan, bilinen ya da ileride geliştirilecek olan ortamlarda da geçici ya da sürekli olarak çoğaltıp yayımlayabilir. Bu kapsamda Yayıncının, Eseri e-kitap ve z-kitap (zenginleştirilmiş kitap) gibi yeni teknolojinin gerektirdiği formatlarda ve mecralarda yayımlayabileceğini, iPhone, iPad, iPod ve Android gibi değişik formatlarda aplikasyonlarını yapabileceğini Yetkilendirilmiş Yazar, kabul, beyan ve taahhüt eder.
Yetkilendirilmiş Yazar, Eserin radyo-TV, uydu ve kablo gibi telli ya da telsiz araçlarla yayın ve yeniden yayın hakkı, umuma iletim, yeniden iletim, temsil yetkisi ile dijital iletim de dâhil olmak üzere üçüncü kişilerin seçtikleri yerde ve zamanda Esere erişimi sağlamak suretiyle umuma iletim, yeniden iletim ve temsil yetkisi hakkını Yayıncıya devir ve temlik etmiştir. Bu kapsamda interaktif uygulamalar, DVD, VCD, CD, MP3, video, GSM, EDGE, UMTS, 2.5G, 3G, LTE, 4G, DVBH, CDMA, HTML, XML, WAP, mobil TV, mobil streaming, mobil live streaming, catch-up, VOD, mobil, internet, sosyal medya, IPTV, WEBTV, HTML, XML, WAP, GSM, iPad, iPod, iPhone ve benzeri akıllı cihazlar ile mobil teknolojinin kullanıldığı cep telefonları ve sair mobil mecralar gibi sözleşmeye imza atıldığı tarihte bilinen ya da ileride geliştirilecek araçlarla yayın, erişimi sağlamak, umuma iletim, umuma erişim sağlama, yayın ve yeniden yayın hakkı ve yetkisi Yayıncıya ait olacaktır.
Yetkilendirilmiş Yazar, Yayıncıya Eserden doğan işleme hakkını ve yetkisini devir ve temlik etmiştir. Bu kapsamda Yayıncı, Eseri her dil ve lehçeye tercüme; müzik, sinema, opera ve tiyatro gibi eser türlerine dönüştürme veya bunlarla birlikte kullanma; sesli ve/veya görüntülü kitaba dönüştürme; külliyata dönüştürme; derleme, farklı yaş gruplarına göre seviyelendirme, uyarlama, özetleme ve veri tabanına ekleme, resimlendirmek suretiyle yayma gibi işleme ve bu işlemeler üzerindeki haklar ve yetkiler münhasıran Yayıncıya aittir.
Yayıncı, Eserin ticarileştirme (marchandasing) haklarının sahibidir. Bu bağlamda Yayıncı, Eserin adı, Eserde geçen herhangi bir karakter, karakterlerin isimleri, olayları, fotoğraf, çizgi ve resimleri, istediği şekilde ve istediği sektörde herhangi bir başka hizmet veya ürün ile birlikte promosyon ya da ticari olsun veya olmasın başkaca amaçlarla kullanabilir. Yayıncı, bu unsurları kendi adına marka veya alan adı olarak da tescil ettirebilir.
Çalışmanın bütün yazarları adına Yetkilendirilmiş Yazarı olarak, devir ve temlik ettiğim haklar bakımından devre ehil olduğumu, Eser üzerinde üçüncü kişilerin herhangi bir hakkının bulunmadığını, işbu sözleşme ile Yayıncıya devrettiğim hakların kendime ait olduğunu ve daha önce hiç kimseye bu hakları devretmediğimi; üçüncü kişilerin Eserin tümü ya da bir bölümü üzerinde herhangi bir hak iddia etmesi durumunda bundan doğabilecek tazminat ve diğer yasal sorumlulukların kendime ait olacağını; Yayıncının bu durumda uğrayabileceği her türlü zararı da derhal ve nakden tazmin edeceğimi ve Yayıncının bu nedenle işbu sözleşmeyi feshetme yetkisinin de bulunduğunu kabul ve beyan ederim.
Eserin Yetkilendirilmiş Yazarı olarak, Mütefekkir'in “Yazarlara Notlar” bölümündeki tüm koşulları kabul ettiğimi/ettiğimizi ve sunduğum/sunduğumuz çalışmanın etik kurallara uygun olarak hazırlandığını, yayımlanacak yazıda editöryal düzeltme yapma hakkının Mütefekkir'e devredildiğini tasdik ederim.
Yetkilendirilmiş Yazar olarak Derginiz OJS sistemine kendi kullanıcı adım ve şifremle girdiğimi ve ekranda gördüğüm “Telif hakkı devir formunu gördüm ve kabul ettim” ibaresini işaretleyerek işbu Telif Hakkı Devir Formunda yazan hususları kabul etmiş olduğumu beyan ederim.
