Molla Hüsrev’in Nakdu'l-efkâr fî reddi'l-enzâr Adlı Eserinin Üçüncü Bölümünün Tahkik ve İnceleme Çalışması
DOI:
https://doi.org/10.30523/mutefekkir.331958Anahtar Kelimeler:
Molla Hüsrev- Nakdu'l-efkâr- Hanefi Fıkhı- Tahkik- MuhakematÖz
Bu çalışma Molla Hüsrev'in Nakdu'l-efkâr fî reddi'l-enzâr adlı eserinin tahkik çalışmasıdır. Eser Kuran ilimleri, siyer, fıkıh, usulü fıkıh, belagat ve mantık ilimlerinden bazı meseleler içermektedir. Muhâkemat türü sayılan eserde her ilimle ilgili onar adet soru ve cevap vardır. Sorular Alâeddîn er-Rumî'ye, cevaplar ise Siraceddîn et-Tevkıî'ye aittir. Molla Hüsrev sorulara münazara tekniğiyle cevap vermiştir. Çalışmanın başlangıcında üç başlıktan oluşan bir dirâse hazırlanmıştır. Birinci bölümde müellifin hayatı, kişisel özellikleri, hocaları, öğrencileri, bulunduğu makam ve mevkiler ele alınmıştır. İkinci bölümde ise kitap, müellifin kitabı yazma sebebi, metodu ve tahkik edilen metin hakkında bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde ise tahkikte kullanılan nüshalar ve tahkik metodu ele alınmıştır.Referanslar
البابرتي أبو عبد الله أكمل الدين محمد بن محمد بن محمود (ت. ٧٨٦هـ)، العناية شرح الهداية، دار الفكر، بيروت بدون تاريخ.
البخاري علاء الدين علاء الدين بن عبد العزيز بن أحمد (ت. ٧٣٠هـ)، كشف الأسرار شرح أصول البزدوي، دار الكتاب الإسلامي، القاهرة بدون تاريخ.
البغدادي إسماعيل بن محمد أمين (ت. ١٣٩٩هـ)، هدية العارفين أسماء المؤلفين وآثار المصنفين، وكالة المعارف الجليلة، استانبول ١٩٥١م.
التفتازاني سعد الدين مسعود بن عمر (ت. ٧٩٣هـ)، شرح التلويح على التوضيح، مكتبة صبيح، مصر بدون تاريخ.
حاجي خليفة مصطفى بن عبد الله القسطنطيني (ت. ١٠٦٧هـ)، سلم الوصول إلى طبقات الفحول، تحقيق: محمود عبد القادر الأرناؤوط، إشراف وتقديم: أكمل الدين إحسان أوغلي، مكتبة إرسيكا، إستانبول ٢٠١٠م.
حاجي خليفة مصطفى بن عبد الله كاتب جلبي (ت. ١٠٦٧هـ)، كشف الظنون عن أسامي الكتب والفنون، مكتبة المثنى، بغداد ١٩٤١م.
ابن حجر العسقلاني أبو الفضل أحمد بن علي (ت. ٨٥٢هـ)، الدراية في تخريج أحاديث الهداية، تحقيق: السيد عبد الله هاشم اليماني، دار المعرفة، بيروت بدون تاريخ.
ابن حجر العسقلاني أبو الفضل أحمد بن علي (ت. ٨٥٢هـ)، الدرر الكامنة في أعيان المائة الثامنة، مراقبة: محمد عبد المعيد ضان، حيدر أباد، مجلس دائرة المعارف العثمانية، الطبعة الثانية، ١٩٧٢م.
أبو حيان الأندلسي أثير الدين محمد بن يوسف بن حيان (ت. ٧٤٥هـ)، البحر المحيط في التفسير، تحقيق: صدقي محمد جميل، دار الفكر، بيروت ١٤٢٠هـ.
ابن خلكان أبو العباس شمس الدين أحمد بن محمد (ت. ٦٨١هـ)، وفيات الأعيان وأنباء أبناء الزمان، تحقيق: إحسان عباس، دار صادر، الطبعة الأولى، بيروت ١٩٩٤م.
الذهبي أبو عبد الله شمس الدين محمد بن أحمد (ت. ٧٤٨هـ)، مناقب الإمام أبي حنيفة وصاحبيه، تحقيق وتعليق: محمد زاهد الكوثري وأبو الوفاء الأفغاني، لجنة إحياء المعارف النعمانية، الطبعة الثالثة، حيدر آباد الدكن ١٤٠٨هـ.
الزركشي أبو عبد الله بدر الدين محمد بن عبد الله (ت. ١٩٤هـ)،البحر المحيط في أصول الفقه، دار الكتبي، الطبعة الأولى، ١٩٩٤م.
الزركلي خير الدين بن محمود الدمشقي (ت. ١٣٩٦هـ)، الأعلام، دار العلم للملايين، الطبعة الخامسة عشر، بيروت ٢٠٠٢م.
الزمخشري جار الله أبو القاسم محمد بن عمر (ت. ٥٣٨هـ)، الكشاف من حقائق غوامض التنزيل، دار الكتاب العربي، الطبعة الثالثة، بيروت ١٤٠٧هـ.
السخاوي شمس الدين أبو الخير محمد بن عبد الرحمن (ت. ٩٠٢هـ)، الضوء اللامع لأهل القرن التاسع، دار مكتبة الحياة، بيروت بدون تاريخ.
سركيس يوسف بن إليان (ت. ١٣٥١هـ)، معجم المطبوعات العربية والمعربة، مطبعة سركيس، مصر ١٩٢٨م.
السِّغْنَاقي حسام الدين الحسين بن علي (ت. ٧١١ه)، الكافي شرح البزودي، تحقيق: فخر الدين سيد محمد قانت، مكتبة الرشد للنشر والتوزيع، الطبعة الأولى، ٢٠٠١م.
السمرقندي أبو بكر علاء الدين محمد بن أحمد (ت. ٥٣٩هـ)، ميزان الأصول في نتائج العقول، تحقيق وتعليق د.محمد زكي عبد البر، مطابع الدوحة الحديثة، الطبعة الأولى، قطر ١٩٨٤م.
السيوطي جلال الدين عبد الرحمن بن أبي بكر (ت. ٩١١هـ)، بغية الوعاة في طبقات اللغويين والنحاة، تحقيق: محمد أبو الفضل إبراهيم، صيدا، المكتبة العصرية، بدون تاريخ.
طاشْكُبْري زَادَهْ عصام الدين أحمد بن مصطفى (ت. ٩٦٨هـ)، الشقائق النعمانية في علماء الدولة العثمانية، دار الكتاب العربي، بيروت بدون تاريخ.
طاشْكُبْري زَادَهْ عصام الدين أحمد بن مصطفى (ت. ٩٦٨هـ)، مفتاح السعادة ومصباح السيادة في موضوعات العلوم، دار الكتب العلمية، الطبعة الأولى، بيروت ١٩٨٥م.
الطبري أبو جعفرمحمد بن جرير (ت. ٣١٠هـ)، جامع البيان في تأويل القرآن، تحقيق: أحمد محمد شاكر، مؤسسة الرسالة، الطبعة الأولى، ٢٠٠٠م.
ابن عابدين محمد أمين بن عمر الدمشقي الحنفي (ت. ١٢٥٢هـ)، رد المحتار على الدر المختار، دار الفكر، الطبعة الثانية، بيروت ١٩٩٢م.
ابن العماد عبد الحي بن أحمد العَكري الحنبلي (ت. ١٠٨٩ه)، شذرات الذهب في أخبار من ذهب، تحقيق: محمود الأرناؤوط، خرج أحاديثه: عبد القادر الأرناؤوط، دمشق، دار ابن كثير، الطبعة الأولى، ١٩٨٦م.
الغزي نجم الدين محمد بن محمد (ت. ١٠٦١هـ)، الكواكب السائرة بأعيان المائة العاشرة، تحقيق: خليل المنصور، دار الكتب العلمية، الطبعة الأولى، بيروت ١٩٩٧م.
القرشي محيي الدين عبد القادر بن محمد الحنفي (ت. ٧٧٥هـ)، الجواهر المضية في طبقات الحنفية، كراتشي، مير محمد كتب خانه.
ابن قُطلُوبغا أبو الفداء زين الدين قاسم الحنفي (ت. ٨٧٩هـ)، تاج التراجم، تحقيق: محمد خير رمضان يوسف، دار القلم، الطبعة الأولى، دمشق ١٩٩٢م.
كحالة عمر بن رضا الدمشق (ت. ١٤٠٨هـ)، معجم المؤلفين، دار إحياء التراث العربي، بيروت بدون تاريخ.
الكرلاني جلال الدين بن شمس الدين الخوارزمي (ت. ٧٦٧هـ)، الكفاية شرح الهداية، طبع بعناية عبد المجيد، الهند ١٢٤٧هـ.
المرغيناني أبو الحسن برهان الدين علي بن أبي بكر (ت. ٥٩٣هـ)، الهداية في شرح بداية المبتدي، تحقيق: طلال يوسف، دار إحياء التراث العربي، بيروت بدون تاريخ.
ابن منظور أبو الفضل جمال الدين محمد بن مكرم الأفريقي (ت. ٧١١هـ)، لسان العرب، دار صادر، الطبعة الثالثة، بيروت ١٤١٤هـ.
النووي أبو زكريا محيي الدين يحيى بن شرف (ت. ٦٧٦هـ)، المنهاج شرح صحيح مسلم بن الحجاج، دار إحياء التراث العربي، الطبعة الثانية، بيروت ١٩٣٢هـ.
الونداوي أنس، سلسلة علماء مدينة بورصة.
Koca, Ferhat, Molla Hüsrev’in Hayatı, Eserleri ve Kişiliği, Uluslararası Molla Hüsrev Sempozyumu (18-20 Kasım 2011 Bursa) Bildirileri, 2013.
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı Bildirimi
Dergimize malale gönderen yazarlar, dergimizin online sistemine çalışmalarını yüklerken aşağıda belirtilen telif hakkı devir formunu okurlar ve onaylarlar.
MÜTEFEKKİR TELİF HAKKI DEVİR FORMU
Mütefekkir Editörlüğüne,
Derginiz OJS sisteminde başlığı ve yazarları belirtilen çalışma, yayımlanması için değerlendirilmek üzere yüklenmiştir. Bu çalışma daha önce hiçbir yerde yayımlanmamıştır, yayıma kabul edilmemiş ve değerlendirilmek üzere başka bir dergiye gönderilmemiştir.
Çalışmanın, yayıma kabul edilmesi durumunda Esere ilişkin 5846 Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun (FSEK’in) 21. maddesinde düzenlenen “İşleme Hakkı”nı, 22. maddesinde düzenlenen “Çoğaltma Hakkı”nı, 23. maddesinde düzenlenen “Yayma Hakkı”nı, 24. maddesinde düzenlenen “Temsil Hakkı”nı ve 25. maddesinde düzenlenen dijital iletim de dâhil olmak üzere “İ̇şaret Ses ve/veya Görüntü Nakline Yarayan Araçlarla Umuma Yayın”, yeniden iletim, umuma iletim, temsil yetkisi ve üçüncü kişilerin seçtikleri yer ve zamanda Esere erişimi sağlamak suretiyle umuma iletim hakkını ve işbu sözleşmede belirlenen diğer hakları; yer, sayı ve muhteva itibariyle gayrimahdut, süre itibariyle ise işbu sözleşmenin imzalandığı tarihte yürürlükte bulunan kanunun öngördüğü koruma süresince münhasıran Yayıncıya devredilmiştir.
Ayrıca; Manevi haklar Eser Sahibinde (Bundan sonra Yetkilendirilmiş Yazar) kalır. Ancak Yayıncı, kendisine devredilen mali haklar çerçevesinde manevi hakları kullanma yetkisine sahiptir. Bu kapsamda FSEK’in 14. maddesinde düzenlenen “Umuma Arz Salahiyeti”, 15. maddede düzenlenen “Adın Belirtilmesi”, 16. maddede düzenlenen “Eserde Değişiklik Yapılmasını Önleme”, 17. maddede düzenlenen “Zilyede ve Malike Karşı Eser Sahibinin Kullanabileceği Hakları” üçüncü kişilere karşı ileri sürebilir. Buna karşılık, eser sahibinin şerefini ve itibarını zedeleyecek tarzdaki yayını Yetkilendirilmiş Yazarın önleme hakkı mahfuzdur.
Yayıncı, Eserin aslını ya da kopyalarını herhangi bir şekilde veya yöntemle tamamen veya kısmen çoğaltıp yayımlayabilir. Bu bağlamda Yayıncı, Eseri ciltli, ciltsiz yayımlayabileceği gibi, fasiküller hâlinde süreli ya da süresiz yayın formatında, değişik boylarda ve renklerde, görme engelliler için hazırlanacak yazı şekillerinde çoğaltıp yayımlayabilir. Yine Yayıncı, Eseri fiziki ortamda çoğaltıp yayımlayabileceği gibi, internet ve benzeri dijital ortamlar da dâhil olmak üzere bilgisayar, cep telefonu, CD, DVD gibi işaret, ses ve/veya görüntü nakline ve tekrarına yarayan, bilinen ya da ileride geliştirilecek olan ortamlarda da geçici ya da sürekli olarak çoğaltıp yayımlayabilir. Bu kapsamda Yayıncının, Eseri e-kitap ve z-kitap (zenginleştirilmiş kitap) gibi yeni teknolojinin gerektirdiği formatlarda ve mecralarda yayımlayabileceğini, iPhone, iPad, iPod ve Android gibi değişik formatlarda aplikasyonlarını yapabileceğini Yetkilendirilmiş Yazar, kabul, beyan ve taahhüt eder.
Yetkilendirilmiş Yazar, Eserin radyo-TV, uydu ve kablo gibi telli ya da telsiz araçlarla yayın ve yeniden yayın hakkı, umuma iletim, yeniden iletim, temsil yetkisi ile dijital iletim de dâhil olmak üzere üçüncü kişilerin seçtikleri yerde ve zamanda Esere erişimi sağlamak suretiyle umuma iletim, yeniden iletim ve temsil yetkisi hakkını Yayıncıya devir ve temlik etmiştir. Bu kapsamda interaktif uygulamalar, DVD, VCD, CD, MP3, video, GSM, EDGE, UMTS, 2.5G, 3G, LTE, 4G, DVBH, CDMA, HTML, XML, WAP, mobil TV, mobil streaming, mobil live streaming, catch-up, VOD, mobil, internet, sosyal medya, IPTV, WEBTV, HTML, XML, WAP, GSM, iPad, iPod, iPhone ve benzeri akıllı cihazlar ile mobil teknolojinin kullanıldığı cep telefonları ve sair mobil mecralar gibi sözleşmeye imza atıldığı tarihte bilinen ya da ileride geliştirilecek araçlarla yayın, erişimi sağlamak, umuma iletim, umuma erişim sağlama, yayın ve yeniden yayın hakkı ve yetkisi Yayıncıya ait olacaktır.
Yetkilendirilmiş Yazar, Yayıncıya Eserden doğan işleme hakkını ve yetkisini devir ve temlik etmiştir. Bu kapsamda Yayıncı, Eseri her dil ve lehçeye tercüme; müzik, sinema, opera ve tiyatro gibi eser türlerine dönüştürme veya bunlarla birlikte kullanma; sesli ve/veya görüntülü kitaba dönüştürme; külliyata dönüştürme; derleme, farklı yaş gruplarına göre seviyelendirme, uyarlama, özetleme ve veri tabanına ekleme, resimlendirmek suretiyle yayma gibi işleme ve bu işlemeler üzerindeki haklar ve yetkiler münhasıran Yayıncıya aittir.
Yayıncı, Eserin ticarileştirme (marchandasing) haklarının sahibidir. Bu bağlamda Yayıncı, Eserin adı, Eserde geçen herhangi bir karakter, karakterlerin isimleri, olayları, fotoğraf, çizgi ve resimleri, istediği şekilde ve istediği sektörde herhangi bir başka hizmet veya ürün ile birlikte promosyon ya da ticari olsun veya olmasın başkaca amaçlarla kullanabilir. Yayıncı, bu unsurları kendi adına marka veya alan adı olarak da tescil ettirebilir.
Çalışmanın bütün yazarları adına Yetkilendirilmiş Yazarı olarak, devir ve temlik ettiğim haklar bakımından devre ehil olduğumu, Eser üzerinde üçüncü kişilerin herhangi bir hakkının bulunmadığını, işbu sözleşme ile Yayıncıya devrettiğim hakların kendime ait olduğunu ve daha önce hiç kimseye bu hakları devretmediğimi; üçüncü kişilerin Eserin tümü ya da bir bölümü üzerinde herhangi bir hak iddia etmesi durumunda bundan doğabilecek tazminat ve diğer yasal sorumlulukların kendime ait olacağını; Yayıncının bu durumda uğrayabileceği her türlü zararı da derhal ve nakden tazmin edeceğimi ve Yayıncının bu nedenle işbu sözleşmeyi feshetme yetkisinin de bulunduğunu kabul ve beyan ederim.
Eserin Yetkilendirilmiş Yazarı olarak, Mütefekkir'in “Yazarlara Notlar” bölümündeki tüm koşulları kabul ettiğimi/ettiğimizi ve sunduğum/sunduğumuz çalışmanın etik kurallara uygun olarak hazırlandığını, yayımlanacak yazıda editöryal düzeltme yapma hakkının Mütefekkir'e devredildiğini tasdik ederim.
Yetkilendirilmiş Yazar olarak Derginiz OJS sistemine kendi kullanıcı adım ve şifremle girdiğimi ve ekranda gördüğüm “Telif hakkı devir formunu gördüm ve kabul ettim” ibaresini işaretleyerek işbu Telif Hakkı Devir Formunda yazan hususları kabul etmiş olduğumu beyan ederim.