Türkiye’deki Farklı Kıraat Anlayışlarıyla İlgili Değerlendirmeler

Main Article Content

Murat Akkuş
Aksaray Üniversitesi, İslami İlimler Fakültesi, Temel İslam Bilimleri Bölümü, Tefsir Ana Bilim Dalı

Ramazan Aydın
Aksaray Üniversitesi, İslami İlimler Fakültesi, Temel İslam Bilimleri Bölümü, Arap Dili ve Belagatı Anabilim Dalı

DOI:

10.30523/mutefekkir.284537
Atıf: Akkuş, Murat. Aydın, Ramazan. "Türkiye’deki Farklı Kıraat Anlayışlarıyla İlgili Değerlendirmeler". Mütefekkir 3/6 (2016), 289-306. https://doi.org/10.30523/mutefekkir.284537

Zotero Mendeley EN EndNote

Öz

Çalışmamızda Türkiye’deki farklı kıraat anlayışlarına yer verilecektir. Bu da kıraatleri Kur’ân’dan sayanlar ve saymayanlar şeklinde iki ana başlıkta ele alınacaktır. Kur’ân-kıraat ilişkisi, kıraatlerin mütevatirliği, kıraat imamlarının senetlerinin durumu ve okuyuşlarının değeri, kıraatlerdeki tercih, kıraatlerin içtihadi ve tabu olup olmaması, yedi harf ve yedi harf-kıraat ilişkisi gibi konular söz konusu anlayışlar çerçevesinde işlenecektir. Son bölümde ise ilgili görüşler hakkında değerlendirmeler yapılacak ve günümüzde yaygın olan kıraatlerden bahsedilecektir.

Anahtar Kelimeler:

Türkiye, Kur’ân, Kıraat, Mütevatir, Yedi Harf

Article Details

Kaynakça

  • Abdurrahîm, Abdülcelîl, Lüğâtü’l-Kur’âni’l-Kerîm, Amman, 1981.
  • Akkuş, Murat, Kur’ân’ın Anlaşılmasında Kıraat Farklılıklarının Rolü: et-Tahrîr ve’t-Tenvîr Örneği, (Doktora Tezi), Recep Tayyip Eroğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Rize, 2014.
  • Albayrak, Halis, “Kıraat Sorunu”, Dini Araştırmalar, Eylül-Aralık 2001, c. 4, sy. 14, ss. 19-34.
  • Altıkulaç, Tayyar, “İbn Şenebûz”, DİA, İstanbul, 1999, XX/376-377.
  • Aşıkkutlu, Emin, Kıraat İlminin Temellendirilmesinde Ahruf-u Seb’a Hadisleri (Tahriç, Tahlil ve Değerlendirme), İSAV, Kur’ân ve Tefsir Araştırmaları-IV, İstanbul, 2002, ss. 43-103.
  • Ateş, Süleyman, Kıraatlerde Tevatür Meselesi, Kur’ân ve Tefsir Araştırmaları IV-Tartışmalı İlmi Toplantılar Dizisi, İSAV, İstanbul, 2002.
  • Birışık, Abdülhamit, Kıraat İlmi ve Tarihi, Emin Yay., 2. Baskı, Bursa, 2014.
  • Çetin, Abdurrahman, Kur’ân’ı Kerîm’in İndirildiği Yedi Harf ve Kıraatler, Ensar Yay, 3. Baskı, İstanbul, 2013.
  • Çetin, Abdurrahman, Kur’ân Kıraatlerine Yönelik Oryantalist Yaklaşımlar, Marife, yıl: 2, sy. 3, Kış 2002, ss. 100-101.
  • Çetiner, Bedreddin, Kıraatlerde Tevatür Meselesi (Müzakereler), Kur’ân ve Tefsir Araştırmaları-IV, Ensar Neşriyat, İstanbul, 2002, s. 336.
  • Dağ, Mehmet, Geleneksel Kıraat Algısına Eleştirel Bir Yaklaşım, İSAM, İstanbul, 2011.
  • Dağdeviren, Alican, Kıraatlerin Kur’âniyeti Meselesi, I. Kur’ân ve Kıraati Sempozyumu (Abdurrahman Gürses Anısına), 2000, ss. 180-192.
  • Dimyâtî, Ahmed b. Muhammed el-Bennâ, İthâfu Fudelâi’l-Beşer fi’l-Kıraati’l-Erbeate Aşere, thk. Enes Mihrah, Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye 2011.
  • Goldziher, Ignaz, Mezâhibü’t-Tefsîri’l-İslâmî, Mektebetü’l-Hancî, Mısır, 1374/1955.
  • Güler, İsmail, İbn Hâleveyh’in Gramer Açısından Tartışmalı Kur’ân Kıraatlarına Yaklaşımı, UÜİFD, 2000, cilt: IX, sy. 9, ss. 401-408.
  • Gülle, Sıtkı, “Taberî’nin Tefsirindeki Kıraat Değerlendirmeleri”, İÜİFD, İstanbul, 2004, sy: 9, ss. 65-85.
  • Gülle, Sıtkı, Kıraatlerin Kaynağı Problemi (Müzakereler), Kur’ân ve Tefsir Araştırmaları IV-Tartışmalı İlmi Toplantılar Dizisi, İSAV, İstanbul, 2002, s. 33-36.
  • Hâdî, et-Temhîd fî Ulûmi’l-Kur’ân, çev. Halil İbrahim Kaçar, Kur’ân ve Tefsir Araştırmaları-IV, ss. 466-475.
  • Hanay, Necattin, “Taberî’ye Yöneltilen Tenkitler Bağlamında Yedi Harf ve Kıraatleri Savunma Refleksi”, Mütefekkir, Aksaray, 2015, 2(4) Güz, ss. 300-327.
  • Hatib, Abdüllatîf, Mu’cemü’l-Kıraat, Dârü Sa’düddîn, Beyrut, ts.
  • Hûî, Ebü’l-Kâsım Mûsâ, el-Beyân fî Tefsîri’l-Kur’ân, çev. Halil İbrahim Kaçar, Kur’ân ve Tefsir Araştırmaları-IV, İstanbul, 2002, ss. 459-465.
  • İbn Âşûr, Muhammed et-Tahir, Tefsîru’t-Tahrîr ve’t-Tenvîr, nşr. Daru Sahnûn, Tunus, ts.
  • İbn Âşûr, Muhammed et-Tahir, et-Tahrîr ve’t-Tenvîr, el-Mukaddimetü’s-Sâdise: Kıraatlar Hakkında Bir Değerlendirme”, çev. Necdet Çağıl, AÜİFD, sy. 16 (2001), ss. 259-299.
  • İbn Mücahid, Kitâbü’s-Seb’ fi’l-Kırâât, thk. Şevki Dayf, Dâru’l-Meârif, 2. Baskı, Kahire, H. 1400.
  • Îbnü’l-Cezerî, Ebu’l-Hayr Şemsüddin Muhammed b. Muhammed, en-Neşr fi’l-Kırâati’l-Aşr, thk. Muhammed ed-Dabbâ, Daru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2010.
  • Îbnü’l-Cezerî, Ebu’l-Hayr Şemsüddin Muhammed b. Muhammed, Müncidü’l-Mukri’în ve Mürşidü’t-Tâlibîn, Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye: 1420/1999.
  • Îbnü’l-Cezerî, Ebu’l-Hayr Şemsüddin Muhammed b. Muhammed, Ğâyetü’n-Nihâye fî Tabâkati’l-Kurrâ, Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut, 1971.
  • İnanç, Yunus-Abacı, Harun, “Zeccâc’ın (ö. 311/923) Kıraatlere Yaklaşımı” SÜİFD, Cilt: XVII, Sayı: 30 (2014/2), s. 5.
  • Karaçam, İsmail, Kıraat İlminin Kur’ân Tefsirindeki Yeri ve Mütevatir Kıraatların Yorum Farklılıklarına Etkisi, İFAV, 2. Baskı, İstanbul, 2013.
  • Karaçam, İsmail, “Kıraatlerin İntikali (Tebliğ),” Kur’ân ve Tefsir Araştırmaları-IV, Ensar Neşriyat, İstanbul, 2002, ss. 293-294.
  • Kevserî, Muhammed Zâhid, Makâlâtü’l-Kevserî, Kahire, ts.
  • Kurtubî, Ebû Abdillâh Muhammed b. Abdillah, el-Câmî li Ahkâmi’l-Kur’ân, thk. Hişam Semîr el-Buhârî, Dâru Âlimi’l-Kütüb, Riyad, 1423/2003.
  • Maşalı, Mehmet Emin, “Makdisî’nin Ahsenü’t-Tekâsim’indeki Bilgiler Işığında Kur’an Kıraatlarına İlişkin Tespitler”, UÜİFD, 2006, cilt. XV, sy. 2, ss. 183-196.
  • Mennâ’ b. Halîl Kattân, Mebâhis fî Ulûmi’l-Kur’ân, 3. Baskı, Mektebetü’l-Meârif: 1421/2000.
  • Muhaysin, Muhammed Salim, Fî Rihâbi’l-Kur’ân, Beyrut, 1409/1989.
  • Neşşâr, Sirâceddîn Ebû Hafs Sirâcüddîn Ömer b. Kāsım b. Muhammed, el-Büdürû’z-Zahire fi’l-Kırâati’l-Aşri’l-Mütevatir, nşr. Ali Muhammed Muavviz-Adil Ahmed Abdülmevcûd, I-II, Beyrut, 1421/2000.
  • Öğmüş, Harun, “Resmü’l-Mushaf Bağlamında Kur’ân ve Kıraat Ayrımı”, NEÜİFD, sy. 39, 2015, ss. 9-28.
  • Öztoprak, M. Siraceddin, Kur’ân Kıraâtı-Kıraâti Aşere-, Beyan Yay. İstanbul, 2005.
  • Öztürk, Mustafa, “Kur’ân Kıraatlerinin Tarihsel Serencamına Genel Bir Bakış”, ÇÜİFD, cilt. 3, sy. 1, Ocak-Haziran, 2003, ss. 201-224.
  • Palûvî, Abdülfettah, Zübdetü’l-İrfân, İstanbul, ts.
  • Sehâvî, Muhammed Alemuddîn, Cemâlü’l-Kurrâ ve Kemâlü’l-İkrâ, thk. Ali Hüseyin el-Bevvâb, Mektebetü’t-Türâs, Mekke, 1987.
  • Suyûtî, Celâleddîn, el-İtkân fî ulûmi’l-Kur’ân, Kahire, ts.
  • Şimşek, Sait, Kıraatlerde Tevatür Meselesi: Müzakereler, Kur’ân ve Tefsir Araştırmaları-IV, Ensar Neşriyat, İstanbul, 2002, s. 334.
  • Şimşek, Sait, Kıraatlerin Kaynağı, Kur’ân ve Tefsir Araştırmaları-IV, Ensar Neşriyat, İstanbul, 2002, ss. 17-30.
  • Taberî, Muhammed b. Cerîr, Câmi‘u’l-Beyân ‘an Te’vîli Âyi’l-Kur’ân, thk. Abdullah b. Abdülmuhsin et-Türkî, Dâru Hicr, Kahire, 1422/2001.
  • Ünal, Mehmet, Tefsir (Kur’ân’ın Fonetik Naklinin Tarihi-Kıraat İlmi ve Kısa Tarihi), Ed. Mehmet Akif Koç, Ankara: Grafiker Yay, 2015.
  • Ünal, Mehmet, Kur’an’ın Anlaşılmasında Kıraat Farklılıklarının Rolü, Fecr Yay,, Ankara, 2005.
  • Zeccâc, Ebû İshâk İbrâhim b. es-Serî b. Sehl, Meâni’l-Kur’ân ve İrâbuhû, thk. Abdülcelîl abdüh Çelebî, Daru’l-Hadîs, Kahire, 2005.
  • Zehebî, Marifetü Kurrâi’l-Kibâr, thk. Tayyar Altıkulaç, İsam Yay., İstanbul, 1995.
  • Zemahşerî, Muhammed b. Ömer Cârullâh Ebü’l-Kâsım, el-Keşşâf an Hakâiki Ğavâmidi’t-Tenzîl ve Uyûni’l-Egâvîl fî Vücühi’t-Te’vil, thk. Adil Ahmed-Ali Muavviz, nşr. Mektebetü’l-Abîkân, Riyad, 1418/1998.
  • Zerkeşî, Bedreddin Muhammed b. Abdillah, el-Burhân fî Ulûmi’l-Kur’ân, thk. Muhammed Ebu’l-Fadl İbrahim, Kahire: Mektebetü Dâri’t-türâs, 1404/1984.
  • Zürkânî, Muhammed Abdülazîm, Menâhilü’l-İrfân fî Ulûmi’l-Kur’ân, thk. Fevvâz Ahmed Zümerlî, Beyrut: 1415/1995.