Muhammed b. Mahmud el-Halvetî ve Şerhu Erbaîne Hadîsen Kutsiyyen Adlı Risâlesi

XV. yüzyılda Osmanlı Devleti’inde yaşamış olan Cemâlettin el-Aksarayî’nin (ö. 899/1494) doğum tarihi ve öğrenim hayatına dair bilgiler ne yazık ki yoktur. Ancak verdiği eserlerden onun bilgi ve birikim açısından müktesebâtının geniş olduğu görülmektedir. Zinciriye Medresesi’nde müderrislik yapan el-Aksarayî’nin hadis, tefsir, fıkıh, Arap dili ve tıp ilimlerinde mahir olduğu görülmektedir. Risâle fî hadis “İnnallâhe Teâlâ halaka Âdeme ala sûretihîi”, Faslun fî âdâbi’z-zikr, Risâletu’r-rahîmiyye, Şerhu erbaîne hadisen kutsiyyen ve Kırk Hadis onun önemli eserlerindendir. Biz bu çalışmamızda onun hadis ilmine dair Kırk Hadis adı altında telif etmiş olduğu ve hâlen yazma eser olarak kütüphanelerimizde yer alan ve tasavvufi bir üslupla şerh ettiği Şerhu erbaîne hadisen kutsiyyen isimli eserinde yer verdiği hadislerin tahricini yapıp eserindeki metodunu inceleyerek onun ilmi kişiliğini ortaya koymaya çalışacağız.

We don’t unfortunately have information about the birth and education of Jamal al-Din Aksarayī who lived in the XV century in the Ottoman State. However, the works shows that he was a very knowledgeable person. Al Aksarayi, who worked as a mudarris in Zinciriyye Madrasah, was capable of hadith, interpretation, jurisprudence, Arabic language and medicine. He has some works as: Risâle fî Hadiths “Innallāha Taālā khalaka âdama alā suretihi”, Risāletu’r-Rahīmiyye, Sharh Forty Hadīths, Forthy Hadīth. Aksarayi’s work titled Forty Hadīth and interpreted by him with a mystical method and currently located as a manuscript in libraries will be studied in this article. And we will try to demonstrate his scientific personality by showing the sources of hadiths which he used and examining his method.