Molla Hüsrev’in Nakdu’l-efkâr fî reddi’l-enzâr Adlı Eserinin Birinci Bölümünün Tahkik ve İnceleme Çalışması

Bu çalışma mantıkçı ve dilbilimci olarak da kabul edilen ünlü Hanefî fıkıhçısı Molla Hüsrev (ö. 885/1480)’in Nakdu’l-efkâr fî reddi’l-enzâr adlı eserinin Kuran-ı Kerim ile ilgili bölününün tahkik çalışmasıdır. Eserde, Kur’an, siyer, fıkıh ilmi, fıkıh usulü, belağat ilmi ve mantık ilmi olmak üzere altı bölüm bulunmaktadır. Bu eserde Alauddin Ali b. Musa al-Rûmî (ö. 841/1488) tarafından sorulan on so-ruya Siracüddin et-Tevkîî (ö. 886/1481) cevap vermiş, Molla Hüsrev de bu ikisi-nin görüşlerini değerlendirmiş ve akabinde kendi görüşünü ifade etmiştir. Muhakemat geleneğinin en önemli ör-neklerinden birisi olan bu eser Molla Hüsrev’in bahsi geçen ilimlere vukufiyeti-ni ve ifade gücünü göstermesi bakımından önemlidir.

(نقد الأفكار في رد الأنظار) الفصل الاول في القران والتسمية للإمام محمد بن فرامرز الرومي الحنفي الشهير بملا خسرو(ت. ٨٨٥هـ) -دراسة وتحقيق- هذه الدراسة هي تحقيق لفصل كتاب نقد الافكار في رد الأنظار فيما يتعلق بالقرآن. كتبه الفقيه الحنفي الشهير مولا خسرو الذي يشتهر باسم المنطقي واللغوي. هناك ستة فصول في الكتاب: القرآن الكريم، أخبار النبوة، والفقه، والأصول، والبلاغة، والمنطق. في هذا الكتاب، وكان سبب تأليفه أن علاء الدين الرومي (ت. ٨٤١هـ) جمع عشرة مسائل في كل علم من العلوم الستة، فأجاب عنها سراج الدين التوقيعي (ت. ٨٨٦هـ)، ثم إن الملا خسرو (ت. ٨٨٥هـ) أعاد الإجابة عليها، فكان طابع الكتاب أشبه بالمناظرة العلمية.

This study is a critical edition of first chapter of the book Nakdu al-efkar fî red al-enzar which is related to the ‘Quran’ written by famous Hanafi jurist Molla Husrev known as logicist and linguist as well. There are six chapters in the book: the Quran, life of the prophet, fiqh, usul al-fiqh, rhetoric, and logic. In this book, first Alauddin Ali b. Musa al-Rûmî asks ten questions and then Siracüddin al-Tawqîî answers his questions, finally Molla Hüsrev evaluate their point of views and adds his own opinions. The book, which is one of the best examples of Muhakamat (Adjudications), is important since it reflects the Molla Husrev’s capability of related sciences and his power of expression.