Şikârî Karamannâmesi’nin Dinî Söz Varlığı

Din, ulusların kültürlerinde meydana gelen değişkenlerin büyük ölçüde bağlı olduğu önemli bir olgudur. Bu bağlamda dinî terminoloji, ulusların inanç anlayışlarından hareketle toplumların kavram dünyasını yansıtmaktadır. Söz varlığı çalışmalarıyla ulusların tarihte yer almaya başladıkları dönemlerden varlıklarını sürdürdükleri çağlara kadar sosyo-kültürel değişim ve gelişimlerindeki unsurların ne gibi süreçlerden geçtikleri tespit edilebilmektedir. Her ulus, hangi inanç sistemine tâbi olmuşsa, dinî söz varlığını da kendisiyle birlikte yaşatmıştır. Türkler, gittikleri bölgelerde çeşitli inanç gruplarına dahil olmuşlardır. Böylece Türk dili, söz varlığı açısından sürekli bir değişim göstermiştir. Bulundukları coğrafyada Hristiyan ve Musevîlerle yaşamış Karamanoğulları, bir Türk boyu olmaları sebebiyle Türk kültürüne ait dinî terminolojiyi kullanmışlardır. Bu çalışmada Şikârî tarafından yazılan “Kitab-ı Karamaniyye” adlı eserin dinî söz varlığı; tematik konu başlıkları altında değerlendirilmiştir. Böylece Türk kültüründe dinî terminoloji açısından Karamanoğulları özelinde görülen kelime ve kelime gruplarının tespiti yapılmıştır.

Religion is a significant phenomenon to which the variables occurring in the cultures of nations are largely linked. In this context, religious terminology reflects the conceptual world of societies based on the beliefs of nations. Through studies of lexical inventory, it is possible to determine the processes through which elements of socio-cultural change and development have undergone, from the periods when nations first appeared in history to the eras in which they have continued to exist. Every nation has preserved its religious vocabulary alongside its own, regardless of the belief system it has adhered to. Turks, who have a nomadic lifestyle, have joined various religious groups in the regions they have travelled to. Due to this diversity, the Turkish language has undergone constant change in terms of its vocabulary. The Karamanids, who lived alongside Christians and Jews in their region, were a Turkish tribe belonging to the Avsar clan. For this reason, they used religious terminology belonging to ancient Turkish culture, passed down from generation to generation through language. In this study, the religious vocabulary of the work entitled Kitab-ı Karamaniyye, written by the poet known by the pen name Şikârî, has been evaluated under thematic subject headings. Thus, words and word groups specific to the Karamanids in terms of religious terminology in Turkish culture have been identified.