TR
EN
İhfâ İcrâsında Nûn-i Muhfât ile Nûn-i Muzhar Terimlerinin Uygulama Sorunları ve Gunnedeki İncelik-Kalınlık Problemi
Öz
Kur’ân tilavetindeki fonetik çeşitliliğin en bariz ortaya çıktığı
uygulamalardan birisi ihfâ olgusudur. İhfâdaki etkileyici
tınıyı ortaya çıkaran sıfatların başında gunne gelir.
Hayşûm/geniz bölgesinden çıkan gunne sesi, Kur’ân
fonetiğine farklı bir boyut kazandırmaktadır. İhfânın
icrasında genizden gelen gunne sesinin niteliği, ihfânın doğru
ve güzel icra edilip edilmediğinin en açık göstergesidir. Bu
çalışma, yaklaşık bir asırdır Mısır kurrâsının uygulamasıyla
gündeme gelen nûn-i muhfât’ın, nûn-i muzhar gibi
seslendirilmesi ve kalın harfler öncesinde gunnenin tefhîm ile
okunması tartışmalarına farklı bir boyut kazandırmayı
amaçlamaktadır. Bu mevzubahis tartışmalar klasik, orta ve
son dönem tecvid âlimlerinin görüşleri ışığında, analitik bir
yöntemle irdelenmiş ve son yarım asrın kurrâsından da seçme
örnekler verilerek ele alınmıştır. Ayrıca Kur’an tilavetinde
yoğun olarak kullanılan bir fonetik unsur olmasına rağmen,
konunun literatürde yeterince irdelenmemiş olması bu
çalışmanın önemini artırmaktadır. Bu araştırmada, nitel
araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi tekniği
kullanılmış ve elde edilen veriler, karşılaştırmalı bir biçimde
yorumlanmıştır. Nûn-i muhfât’ın, nûn-i muzhar şeklinde
telaffuz edilmesinin ve kalın harflerden önce gelen gunnenin
kalın okunmasının gerek klasik dönem gerekse sonraki
dönem teorik tecvid kaynaklarının kahir ekseriyetinde
bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acmi, Abdulfettah es-Seyyid. Hidayetü’l-kâri ilâ tecvîdi kelâmi’l-Bârî. Medine: Mektebtü’t-Taybe, ts.
- Akdağ, Soner. Kur’an Dilinin Fonetik Yapısı -Kıraat ve Dilbilim Çerçevesinde-. Ankara: Fecr Yayınları, 2022.
- Arbâvi, Fergali Seyyid. Şerhu kitâbi’l-inbâ fî tecvîdi’l-Kurʾân. Kahire: Mektebetü Evladi’ş- Şeyh li’t-Türâs, 2009.
- Ayvaz, Ömer Faruk. Sakin Nûn ve Tenvin Hükümlerinden İhfa ve Meratibu’l-İhfa Kavramı ve Tecvit Pratiğindeki Yansımaları. Ankara: İlâhiyât, 2023.
- Başkan, Ömer. “Süregelen İki Tanımlama ve Tasnif Problemi Üzerine: el-İhfâ mı? el-İhfâu’l-Lisânî mi? el-İzhâr mı? el-İzhâru’l-Lisânî mi?” Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 6/11 (Haziran 2007), 103-134.
- Cankurt, Fatih. “Uygulamaya Yönelik Tartışmalar Bağlamında İklâb ve İhfâ-i Şefevî”. Dergiabant 12/1 (Mayıs 2024), 216-236. https://doi.org/10.33931/dergiabant.1425788
- Cüreysî, Muhammed Mekki Nasr. Nihâyetü’l-kavli’l-müfîd fî ʿilmi’t-tecvîd. thk. Abdullah Mahmud Muhammed Ömer. Beyrut: Dâru Kütübi’l-İlmiyye, 2012.
- Çağıl, Necdet. “Kutsal Metinler ve Müzik”. Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 39 (Temmuz 2013), 1-46.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Kuran-ı Kerim Okuma ve Kıraat
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Ali Çiftci
*
0000-0002-4393-6963
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
15 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
1 Eylül 2025
Kabul Tarihi
4 Kasım 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 1970 Cilt: 12 Sayı: 24