Sünnetullah ve Kur’an Kıssaları İlişkisinin Mahiyeti Üzerine Bir İnceleme

This study examines the relationship between sunnatullāh and Qur’anic qiṣaṣ in understanding the universal messages of the Qur’an. The scope of the research includes the meaning of sunnatullāh, its usage in the Qur’an, the concepts associated with it, and the historical and universal functions of the Qur’anic narratives. It is emphasized that Qur’anic qisas are not merely texts that recount historical events; rather, they should be understood as reflections of sunnatullāh manifested through human experience in religious, moral, and sociological dimensions. The study explores how the instructive, admonitory, and guiding aspects of the qisas relate to the coherence and consistency of the concept of sunnatullāh. The article employs analytic and thematic methods, examining the lexical and terminological meanings of the relevant concepts and evaluating the verses within the overall unity of the Qur’an by considering their rhetorical context. Both the classical exegetical tradition and modern interpretive approaches are also taken into account. The findings indicate that sunnatullāh refers to the immutable divine laws governing the universe and human societies, while the Qur’anic qisas illustrate the concrete manifestations of these laws throughout history. The study demonstrates that the narratives do not merely convey historical information; they also carry universal messages applicable to every era and reinforce the universality of the Qur’an when interpreted alongside the concept of sunnatullāh. Furthermore, the research highlights that the relationship between sunnatullāh and the Qur’anic qisas has not been sufficiently addressed as an independent subject in the existing literature, and therefore aims to fill this gap.

Bu çalışma, Kur’an’ın evrensel mesajlarının anlaşılmasında sünnetullah ile Kur’an kıssaları arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Araştırmanın kapsamını, sünnetullah’ın anlamı, Kur’an’daki kullanımı, kavramla ilişkili diğer terimler ile kıssaların tarihsel ve evrensel işlevleri oluşturmaktadır. Kur’an kıssalarının yalnızca tarihsel olayları aktaran metinler olmadığı; sünnetullahın insanlık tecrübesi üzerinden dinî, ahlaki ve sosyolojik boyutlarda tezahür eden yansımaları olarak okunması gerektiği vurgulanmaktadır. Çalışmada, kıssaların ibret, uyarı ve rehberlik yönlerinin sünnetullah kavramının bütünlüğü ve tutarlılığıyla nasıl ilişkilendirilebileceği işlenmektedir. Makalede analitik ve tematik yöntem kullanılmakta; kavramların lügat ve terim anlamları incelenmekte, ilgili ayetler siyak ve sibak bağlamı dikkate alınarak Kur’an bütünlüğü içinde değerlendirilmektedir. Ayrıca klasik tefsir birikimi ile modern yorum gelenekleri birlikte ele alınmaktadır. Araştırma bulguları, sünnetullah’ın Allah’ın kâinat ve toplumlar için geçerli olan değişmez yasaları; Kur’an kıssalarının ise bu yasaların tarihteki somut tezahürlerini ortaya koyan ibret içerikli anlatılar olduğunu göstermektedir. Kıssaların yalnızca tarihsel bilgi aktarmadığı, her döneme hitap eden evrensel mesajlar taşıdığı ve sünnetullah kavramıyla birlikte değerlendirildiğinde Kur’an’ın evrenselliğini desteklediği ortaya konmaktadır. Çalışma, sünnetullah ile kıssalar arasındaki ilişkinin literatürde müstakil bir konu olarak yeterince ele alınmadığını, bu nedenle araştırmanın bu boşluğu doldurmayı hedeflediğini vurgulamaktadır.