Araştırma Makalesi

ARAP EDEBİYATINDA BİR İLK: HÜDÂ BERAKÂT’IN ROMANLARINDA QUEER KARAKTERLER

Cilt: 12 Sayı: 23 28 Temmuz 2025
  • Seyit Ahmet Akay *
  • Hasan Uçar
PDF İndir
EN TR

ARAP EDEBİYATINDA BİR İLK: HÜDÂ BERAKÂT’IN ROMANLARINDA QUEER KARAKTERLER

Öz

Hüdâ Berakât, post modern Arap romanının önde gelen yazarlarındandır. Üslubu, tekniği ve coğrafyasının yabancı olduğu queer karakterlere ilk kez temas eden yazar olması; onu farklı kılmaktadır. Yazar, heteroseksüel olmayan bireylerin geneli için kullanılan queer tanımlaması kapsamında karakterlerinin eşcinsel yönlerine her ne kadar ürkek bir şekilde temas etse de cinsel sorunlarına cesurca eğilmiştir. Queer temanın, popülizmin etkisi altına aldığı bir yazarın kaleminden dökülen ifadelere mi ait olduğu sorusuna cevap arayan bu çalışma ile cinsel problemlerin; yazar tarafından, doğduğu coğrafyanın on yıllardır değişmeyen gerçeği olan savaşların yol açtığı psikolojik bir hastalık olarak görüldüğünü söylemek mümkündür. Booker ödüllü yazar ve eserleri hakkında ülkemizde yeterince çalışma olmadığı, her geçen gün yaygınlık kazanan ve birer küresel tuzak olan queer konuların yazarlara ödüller getirdiği düşünüldüğünde eşcinselliğin bir hastalık olduğunun vurgulanması; çalışmada ele alınan konunun önemini ortaya koymaktadır. Çalışmanın kapsamını ise yazarın queer karakterleri işlediği üç romanı belirlemektedir. İlk romanı Hacerü’d-dahik’te queer tema, kadınsı eğilimleri olan Halil ile sunulmaktadır. Nitekim Halil, romanın sonunda erkeklerin cinsel ilgilerini ifade ettikleri bir karaktere dönüşmektedir. Ehlü’l-hevâ’da ise âşık olduğu kadına kıyan hastalıklı roman kahramanının ikincil kadınsı kimliği, karısına ait erkeksi kimlikle örtüşmektedir. Berîdü’l-leyl adlı eserinde ise yazar, bir kadının yaşlanınca tahmin edilemeyecek kadar babasına benzediğine ve bunun sadece fiziksel düzeyde kalmadığına değinmektedir. Nitel araştırma yöntemine uygun olarak metin analizi tekniği kullanılan bu çalışmada Hüdâ Berakât’ın giderek artan bir açıklıkta ele aldığı queer karakterlerin tesadüf olmadığı incelenmiş; savaşın doğurduğu bu temayı yazarın, iç savaş, göç, travma vb. diğer temalar ile harmanladığı, mağduru olduğu savaşlara dair düşüncelerini ve kendi yaşadığı sorunları karakterleri aracılığı ile yansıttığı ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abdulhâdi, Hannân. “Hüdâ Berakât: Hikâyetü Sâhibeti rasâilü’l-leyli’l-mübe’sera fi’l-Booker” (23 Nisan 2019). https://www.vetogate.com/3465118
  2. Arageek. “Men Hiye Hüdâ Berakât”. 18 Mayıs 2022. Erişim 30 Eylül 2024. https://www.arageek.com/bio/hoda-barakat
  3. ’Âzim, İbtisâm. “Hüdâ Berakât: Ene Min Mekânin Âhar” (12 Eylül 2019). https://www.alaraby.co.uk/
  4. Bakhtin, Mikhail. Karnavaldan Romana. ed. Trc. Cem Soydemir. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2001.
  5. Bakhtin, Mikhail. Problems of Dostoevsky’s Poetic. ed. Caryl Emerson. Minneapolis: University of Minnesota Press, 1999.
  6. Bayramoğlu, Yener. “Stonewall’dan Onur Yürüyüşü’ne...” Cogito: Cinsel Yönelimler ve Queer Kuram 65 (2011), 387-394.
  7. Berakât, Hüdâ. Berîdü’l-leyl. Beyrut: Dârü’l-Âdâb, 2019.
  8. Berakât, Hüdâ. Ehlü’l-hevâ. Kahire: Şeriketü’l-Emel, 1999.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dini Araştırmalar (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Seyit Ahmet Akay *
0000-0002-2659-2898
Türkiye

Hasan Uçar
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

2 Temmuz 2025

Yayımlanma Tarihi

28 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

19 Şubat 2025

Kabul Tarihi

23 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 12 Sayı: 23

Kaynak Göster

ISNAD
Akay, Seyit Ahmet - Uçar, Hasan. “ARAP EDEBİYATINDA BİR İLK: HÜDÂ BERAKÂT’IN ROMANLARINDA QUEER KARAKTERLER”. Mütefekkir 12/23 (01 Temmuz 2025): 131-159. https://izlik.org/JA96SR47YF.