Dijital Oyunların Kazanç Boyutu Üzerine Fıkhî Bir İnceleme
DOI:
https://doi.org/10.30523/mutefekkir.1128664Anahtar Kelimeler:
İslam Hukuku- Dijital Oyun- Ticaret- Kazanç- Sanal ParaÖz
Bilgi ve iletişim teknolojileri alanında son yüzyılda yaşanan gelişmeler, hayatın hemen her alanını etkileyen dijitalleşmeyi beraberinde getirmiştir. Günlük yaşamın birçok alanını ciddi anlamda dönüştüren dijitalleşme, öteden beri toplumlarda yaygın bir boş zaman aktivitesi ve eğlence unsuru olarak kabul gören oyunların formunu da önemli ölçüde etkilemiştir. Özellikle son yarım asır içerisinde önemli bir ivme kaydeden ve her geçen gün büyümekte olan dijital oyun sektörü, ekonomik açıdan da rağbet gören popüler bir alan haline gelmiştir. Oyun geliştirici firmalar nezdinde ekonomik açıdan önemli bir rekabet alanı oluşturan dijital oyunlarda; fiziksel, dijital veya üyelik tabanlı satış, oyun içi sanal bazı unsurların alım satımı ya da oyun esnasındaki ilişkilere bağlı kazanılıp kaybedilebilen çeşitli ekonomik değerler söz konusudur. Bilgi, beceri ve kabiliyetleri geliştirmek, vakit geçirmek, stres atmak ve terapi gibi çok çeşitli amaçlarla insanların ilgisini çeken oyunların gelinen nokta itibariyle ayrıca kazanç sağlama amacı güden ticari bir aktivite olarak benimsenmekte olduğu gerçeği, oyunların bu yönünün de tartışılmasını gerekli kılmaktadır. Bu çalışma, günümüzde farklı birçok açıdan tartışılmakta olan dijital oyunların ticari bir meşguliyet alanı ve kazanç yöntemi olarak görülmesini fıkhî niteliği bakımından tahlil etmektedir.
Referanslar
AAOIFI, Accounting and Auditing Organization for Islamic Financial Institutions. el-Meāyîru’ş-şerʿiyye. Riyad: Dārü’l-Meymān, 1437/2015.
Abdülbāsıṭ, Aḥmed Aṭāullah. “el-Elʿābu’l-elektrûniyye beyne’t-tervîḥ ve’l-idmān”. el-Mecelletü’l-ʿİlmiyye - Külliyetü’l-Luġati’l-ʿArabiyye (Asyût) 34/1 (2015), 715-829.
Aḥmed b. Ḥanbel. Müsned. thk. Şuʿayb Arnavût. 50 Cilt. Beyrut: Müessesetü’r-Risāle, 1421/2001.
Ahmet Teymur Paşa. Luʿabu’l-Arab. Kahire: Matbaatü Dāri’t-Te’lîf, 1367/1948.
AKA, Ankara Kalkınma Ajansı. Dijital Oyun Sektörü Raporu. b.y.: y.y., 2016. https://www.ankaraka.org.tr/tr/%20dijital-oyun-sektoru-raporu_3414.html
Bācî, Ebü’l-Velîd Süleyman b. Ḫalef. el-Münteḳā şerḥu’l-Muvaṭṭa. 7 Cilt. Mısır: Matbaatü’s-Saʿāde, 1332/1913.
Bayrak, Gülbahar (ed.). Dijital Oyunlar İçin Çocuk ve Aile Rehberliği Çalıştayı Sonuç Raporu (Ekim, 2017). Ankara: Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Yayınları, ts.
Bedreddîn el-ʿAynî, Ebû Muḥammed Maḥmud b. Aḥmed. ʿUmdetü’l-ḳārî şerḥu Ṣaḥîḥi’l- Buḫārî. 25 Cilt. Beyrut: Dârü’l-Fikr, ts.
Bedreddîn el-ʿAynî, Ebû Muḥammed Maḥmud b. Aḥmed. el-Bināye şerḥu’l-Hidāye. thk. Eymen Sālih Şaʿbān. 13 Cilt. Beyrut: Dārü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 1410/2000.
Beġavî, Ebū Muḥammed Ḥüseyin b. Mesʿūd. Şerḥu’s-sünne. thk. Şuʿayb el-Arnavūṭ. 16 Cilt. Beyrut: el-Mektebetü’l-İslāmî, 1403/1983.
Beġavî, Ebū Muḥammed Ḥüseyin b. Mesʿûd. et-Tehẕîb fî fıḳhi’l-İmām eş-Şāfiî. thk. Âdil Aḥmed Abdülmevcūd – Ali Muḥammed Muavvaz. 8 Cilt. Beyrut: Dārü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 1418/1997.
Buhûtî, Manṣur b. Yûnus. Keşşāfu’l-ḳınāʿ ʿan metni’l-İḳnāʿ. thk. Muḥammed Ḥasan İsmail. 6 Cilt. Beyrut: Dārü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 1418/1997.
Buhûtî, Manṣur b. Yûnus. Şerḥu Müntehe’l-irādāt. thk. Abdullah b. Abdülmuhsin et-Türkî. 7 Cilt. Beyrut: Müessesetü’r-Risāle, 1421/2000.
Beyḥaḳî, Ebû Bekr Aḥmed b. el-Ḥüseyin b. Ali. es-Sünenü’l-kübrā. 11 Cilt. Beyrut: Dārü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 3. Basım, 1424/2003.
Buḫārî, Ebû Abdillāh Muḥammed b. İsmail. el-Cāmiʿu’s-saḥîḥ. Kahire: Dāru İbni’l-Cevzî, 2010.
Buḫārî, Ebû Abdillāh Muḥammed b. İsmail. el-Edebü’l-müfred. thk. Semîr b. Emîn ez-Züheyrî. Riyad: Mektebetü’l-Meʿārif, 1998.
BT, Bilişim ve Teknik. “Oyna Kazan: Türkiye’nin Yeni Canlı Bilgi Yarışması”. Erişim 22 Haziran 2020. https://bilisimveteknik.com/oyna-kazan/
CG, CSGO Güncel. “Steam Cüzdanındaki Parayı Hayata Geçirme (ATM’Den NAKİT HEMDE 2018)”. (Erişim 28 Haziran 2020). https://www.youtube.com/watch?v=5Q1QnZtELMQ
CT, CoinTürk. “Steam’den Bitcoin ile Nasıl Oyun Alınır? – Anlatımlı Video”. Erişim 20 Haziran 2020. https://coin-turk.com/steam-bitcoin-nasil
Cürcānî, Ali b. Muḥammed b. Ali es-Seyyid eş-Şerîf. Kitābu’t-taʿrîfāt. thk. Adil Enver Ḫıdır. Beyrut: Dārü’l-Maʿrife, 1428/2007.
Cüveynî, Abdülmelik b. Abdillāh b. Yusuf. Nihāyetü’l-maṭlab fî dirāyeti’l-meẕheb. thk. Abdülazîm Maḥmud ed-Dîb. 20 Cilt. Beyrut; Dārü’l-Minhāc, 1428/2007.
Çavuş, Selahattin vd. “Bilgisayar Oyunları ve Bağımlılık: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir Alan Araştırması”. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi 43 (2016), 265-289.
Çavuşoğlu, Mustafa Alp. Teknolojik Meselelere Fetvalar. İstanbul: Kubbe Yayınevi, 2011.
Demîrî, Kemālüddîn Ebü’l-Beḳā Muḥammed b. Mûsa. en-Necmu’l-vehhāc fî şerḥi’l-Minhāc. 10 Cilt. Cidde: Dārü’l-Minhāc, 1425/2004.
Derdîr, Ebü’l-Berekāt Aḥmed b. Muḥammed. eş-Şerḥu’ṣ-ṣağîr ʿalā Aḳrebi’l-mesālik (Ahmed es-Sāvî’nin “Bulġatü’s-sālik li-Aḳrebi’l-mesālik” adlı hāşiyesi ile birlikte). 4 Cilt. b.y.: Dārü’l-Meārif, ts.
DG, Dnz Gaming. “Fıfa 20 Kolay Coins Kazanma Taktikleri”. (Erişim 02 Aralık 2021). https://www.youtube.com/watch?v=7x95Em2-k2s
Din İşleri Yüksek Kurulu. Fetvalar. İzmir: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 2. Basım, 2018.
DİÜ, Dārü’l-İftāi’l-Ürdüniyye. “حكم بيع حساب الألعاب الإلكترونية”. Erişim 22 Haziran 2020. https://www.aliftaa.jo/Question.aspx?QuestionId=3369#.XvBc3Zozapp
DİÜ, Dārü’l-İftāi’l-Ürdüniyye. “حكم لعب القمار عن طريق الإنترنت”. Erişim 23 Haziran 2020. https://www.aliftaa.jo/Question.aspx?QuestionId=488#.XvHGaG0zapo
DİÜ, Dārü’l-İftāi’l-Ürdüniyye. “حكم لعب القمار عن طريق الإنترنت”. Erişim 23 Haziran 2020. https://www.aliftaa.jo/Question.aspx?QuestionId=488#.XvHGaG0zapo
Doğan, Derya – Özocak, Gürkan. “Dijital Oyunlar, Multimedya Yaratımlar ve Güncel Hukuki Problemler”. http://www.ozocak.com/Dosyalar/b2f71e.pdf
Ebū Dāvûd, Süleyman b. el-Eşʿas. Sünen. thk. Muhammed Abdülaziz el-Ḫālidî. Beyrut: Dārü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2. Basım, 1428/2007.
FG, Foxngame. “PUBG Mobile Hesap Satışı Neden Yasak?”. Erişim 05 Eylül 2021. https://www.foxngame.com/pubg-mobile-hesap-satisi-neden-yasak
FG, Foxngame. “Valorant Hesap Satışı Neden Yasak?”. Erişim 05 Eylül 2021. https://www.foxngame.com/valorant-hesap-satisi-neden-yasak
Gazzālî, Ebû Ḥāmid Muḥammed b. Muḥammed. el-Vasît fi’l-meẕheb. thk. Muḥammed Muḥammed Tāmir. 7 cilt. Kahire: Dārü’s-Selām, 1417/1997.
Gazzālî, Ebû Ḥāmid Muḥammed b. Muḥammed. İhyāu ʿulûmi’d-dîn. 5 Cilt. Beyrut: Dârü’l-Maʿrife, 1402/1982.
GİM, Güvenli İnternet Merkezi. Dijital Oyunlar Raporu. by.: y.y., 2019. https://www.guvenliweb.org.tr/dosya/RjARy.pdf
GS, Game Satış. “Steam Rehberi”. (Erişim 02 Aralık 2021). https://www.gamesatis.com/rehber/steam-rehberi-steam-cs-go-skinlerinizi-aninda-nakite cevirin
Ḫādimî, Ebû Saʿîd. el-Berîḳatü’l-Maḥmûdiyye fî şerḥi’ṭ-Ṭarîḳati’l-Muḥammediyye ve’ş-şerîʿati’n-nebeviyye fi’s-sîreti’l-Aḥmediyye. İstanbul: Şirket-i Sahafiyye-i Osmaniye Matbaası, 1318/1900.
Heyle Bint Abdirraḥman b. Muḥammed b. Yābis. “el-Muʿāvaḍât fi’l-elʿābi’l-elektrūniyye”. Merkezü’t-Temeyyüzi’l-Bahsî. Erişim 02 Aralık 2021. http://rej.org.sa/dim/news.php?action=show&id=105
İbn ʿĀbidîn, Muḥammed Emîn b. Ömer b. ʿAbdilazîz. Reddü’l-muḥtâr ʿale’d-Dürri’l-muḫtār. 6 Cilt. Beyrut: Dārü’l-Fikr, 2. Basım, 1412/1992.
İbn Asākîr, Ebü’l- Ḳāsım Ali b. el-Ḥasen. Tārîḫu medîneti Dımaşk. thk. Muḥibbuddîn Ebû Saʿîd Amr b. Ġarāme el-Amrāvî. 30 Cilt. Beyrut: Dārü’l-Fikr, 1415/1996.
İbn ʿĀşûr, Muḥammed Tāhir. Makāsıdü’ş-şerîati’l-İslāmiyye. Katar: Vizâretü’l-Evḳāf ve’ş-Şuūni’l-İslāmiyye, 1425/2004.
İbn Baṭṭāl, Ebü’l-Ḥasen Ali b. Ḫalef b. Abdilmelik. Şerḥu Ṣaḥîḥi’l- Buḫārî. 10 Cilt. Riyad: Mektebetü’r-Rüşd, 2. Basım, 2003.
İbn Ebî Şeybe, Ebû Bekr Abdullah b. Muḥammed. el-Kitābu’l-muṣannef fi’l-ehādîsi ve’l-āsār. 7 Cilt. Beyrut: Dārü’t-Tāc, 1409/1989.
İbn Ḥacer el-Heytemî, Ebü’l-ʿAbbās Şihābuddîn Aḥmed b. Muḥammed. el-Fetāva’l-kübrā el-fıḳhiyye. nşr. Abdülḥamit Aḥmed Ḥanefî. 4 Cilt. Mısır: y.y., ts.
İbn Ḥacer el-Heytemî, Ebü’l-ʿAbbās Şihābuddîn Aḥmed b. Muḥammed. ez-Zevācir an-iḳtirāfi’l-kebāir. 2 Cilt. Beyrut: Dārü’l-Fikr, 1987.
İbn Ḥazm, Ebû Muḥammed Ali b. Aḥmed b. Saîd. Merātibu’l-icmāʿ. Beyrut: Dārü’l-Kütübi’l-İlmiyye, ts.
İbn Ḥazm, Ebū Muḥammed Ali b. Aḥmed b. Saîd. el-Muḥallā bi’l-âs̱ār. thk. Abdülğaffār Süleyman el-Bendārî. 12 Cilt. Beyrut: Dārü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 3. Basım, 1424/2003.
İbn Ḳayyım el-Cevziyye, Ebû Abdillāh Muḥammed b. Ebîbekr. Medāricü’s-sālikîn. thk. Muḥammed Hāmid el-Fîkî. 3 Cilt. Beyrut: Dārü’l-Ḳüttābi’l-Arabî, 2. Basım, 1393/1973.
İbn Ḳayyım el-Cevziyye, Ebû Abdillāh Muḥammed b. Ebîbekr. Bedāʿiu’l-fevāid. 4 Cilt. Beyrut: Dāru’l-Kitābi’l-ʿArabî, ts.
İbn Ḳudāme, Muvaffaḳuddîn Abdullah b. Aḥmed b. Muḥammed. el-Kāfî fî fıḳhi’l-İmam Aḥmed b. Ḥanbel. thk. Muhammed Hasan İsmail. 4. Cilt. Beyrut: Dārü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 1421/2001.
İbn Ḳudāme, Muvaffaḳuddîn Abdullah b. Aḥmed b. Muḥammed. el-Muğnî. 10 Cilt. by: Mektebetü’l-Kâhire, 1388/1968.
İbn Māce, Ebû Abdillāh Muḥammed b. Yezîd. Sünen. Beyrut: Dārü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 2009.
İbn Māze, Burhānüddîn Ebü’l-Meʿālî Maḥmud b. Aḥmed b. Abdilazîz. el-Muḥîṭu’l-burhānî fi’l-fıḳhi’n-nuʿmānî. thk. Abdülkerîm Sâmî el-Cündî. 9 Cilt. Beyrut: Dārü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 1424/2004.
İbn Nüceym, Zeynüddîn b. İbrāhim b. Muḥammed. el-Eşbāh ve’n-nezāir. Beyrut: Dārü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 1419/1999.
İbn Teymiyye, Taḳıyyüddîn Aḥmed b. Abdilḥalîm. el-İḫtiyārātü’l-fıḳhiyye li-şeyḫi’l-İslām İbn Teymiyye. haz. Sāmî b. Muḥammed b. Cārullah. el-Mekketü’l-Mükerreme: Dāru Âlemi’l-Fevāid, 1435/2013.
İbn Teymiyye, Taḳıyyüddîn Aḥmed b. Abdilḥalîm. el-Fetāva’l-kübrā. thk. Muhammed Abdülḳādir ʿAṭā–Mustafa Abdülḳādir ʿAṭā. 6 Cilt. Beyrut: Dārü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 1408/1987.
İbnü’l-ʿArabî, Ebû Bekr Muḥammed b. Abdillāh b. Muḥammed el-Meʿāfirî. Ahkāmu’l-Ḳur’ān. Beyrut: Dārü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 2003.
“İcāre”. el-Mevsûʿatü’l-Fıḳhiyye el-Kuveytiyye. 1/252-302. Kuveyt: Vizāretü’l-Evḳāf ve’ş-Şuūni’l-İslāmiyye, 1404/1983.
İSC, el-İslâm Sual ve Cevap. “حكم بيع حساب لعبة بنقاطها ومستوياتها”. Erişim 22 Haziran 2020. https://bit.ly/3CZOdt9
İSC, el-İslâm Sual ve Cevap. “الألعاب الإلكترونية”. Erişim 03 Aralık 2021. https://bit.ly/3xRaOGc
İSC, el-İslâm Sual ve Cevap. “حكم لعبة تانكي أون لاين”. Erişim 26 Haziran 2020. https://islamqa.info/ar/answers/224335/حكملعبةتانكياونلاين
İO, İslamonline. “ضوابط اللعب بالألعاب الإلكترونية”. Erişim 03 Aralık 2021. https://bit.ly/3Ij4ETZ
İW, İslamway. “حكم اخذ الجوائز الماليه عن طريق الالعاب الالكترونيه”. Erişim 23 Haziran 2020. https://bit.ly/3APMowZ
İW, İslamway. “حكم الجوائز على مسابقات الألعاب الإلكترونية”. Erişim 23 Haziran 2020. https://bit.ly/3xYt4vV
İW, İslamway. “الرهان على المبالغ الافتراضية في اللعبة هل يعدّ من القمار المحرم؟”. Erişim 23 Haziran 2020. https://bit.ly/37Sg3t3
İW, islamway. “ما حكم لعب البلاي ستاشن (Play station)؟”. Erişim 03 Aralık 2021. https://bit.ly/31vrEOY
İW, İslamweb. “حكم بيع حساب لعبة بنقاطها”. Erişim 22 Haziran 2020. https://www.islamweb.net/ar/fatwa/294820/
İW, İslamweb. “حكم الألعاب الإلكترونية التي فيها مسابقات وجوائز وهمية للفائزين”. Erişim 23 Haziran 2020. https://bit.ly/3mhcK79
İW, İslamweb. “حكم الاشتراك في لعبة على صورة الميسر والقمار”. Erişim 23 Haziran 2020. https://bit.ly/3m9dtHD
İW, İslamweb. “حكم الألعاب الإلكترونية التي فيها ما يشبه القمار”. Erişim 24 Haziran 2020. https://bit.ly/3k4nSSb
İW, İslamweb. “حكم الألعاب الإلكترونية التي فيها مسابقات وجوائز وهمية للفائزين”. Erişim 23 Haziran 2020. https://bit.ly/3ASV1XG
Kāḍî İyāḍ, Ebü’l-Faḍl İyāḍ b. Mûsā. İkmālu’l-mu’lim bi-fevāidi Müslim. thk. Yahya İsmail. 8 Cilt. Manṣūre: Dārü’l-Vefā, 1419/1998.
Ḳarāfî, Şihābuddîn Ebü’l-Abbās Aḥmed b. İdrîs. el-Furūḳ. 4 Cilt. Beyrut: Ālemu’l-Kütüb, ts.
Ḳarāfî, Şihābuddîn Ebü’l-Abbās Aḥmed b. İdrîs. eẕ-Ẕaḫîre. thk. Muḥammed Haccî. 14 Cilt. Beyrut: Dāru’l-Garbi’l-İslāmî, 1994.
Karārāt ve tavsiyātü nedevāti’l-bereke li’l-iktisādi’l-İslāmî (1981-2001). nşr. Abdüssettār Ebû Gudde - İzzüddîn Muhammed Hûce. Cidde: y.y., 2001.
el-Karārāt ve’l-fetāvā es-sādıra ʿani’l-Meclisi’l-ûrûbbî li’l-iftā ve’l-buhûs (I-XX dönem). b.y.: y.y., 1434/2013.
Kāsānî, Alāuddîn Ebû Bekr b. Mesʿūd b. Aḥmed. Bedāiʿu’ṣ-ṣanāiʿ fî tertîbi’ş-şerāiʿ. 7 Cilt. Beyrut: Dārü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 2. Basım, 1406/1986.
Kemal, Hüsni. “الألعاب الإلكترونية .. على مائدة الفقهاء”. el-Ehrām (13 Nisan 2018). Erişim 03 Aralık 2021. https://bit.ly/3okNeyw
Kişnāvî, Ebû Bekr b. Ḥasen. Eshelü’l-medārik şerḥu İrşādi’s-sālik. 3 Cilt. Beyrut: Dārü’l-Fikr, ts.
Kuehl, John. “Video Games and Intellectual Property: Similarities, Differences, and a New Approach to Protection”. Cybaris 7/2 (2016), 313-349.
Kurṭubî, Ebû Abdillāh Muḥammed b. Aḥmed b. Ebî Bekr. el-Cāmiʿ li-aḥkāmi’l-Ḳur’ān. thk. Abdullah b. Abdülmuḥsin et-Türkî. 24 Cilt. Beyrut: Müessesetü’r-Risale, 1427/2006.
KP, Koopazar. “Bakiyemi Banka Hesabıma Nakit Olarak Çekebilir miyim?”. Erişim 28 Haziran 2020. https://www.kopazar.com/blog/bakiyemi-banka-hesabima-nakit-olarak-cekebilirmiyim-
Leknevî, Abdülḥay b. Abdülḥalîm. ʿUmdetü’r-riʿāye ʿalā şerḥi’l-Hidāye. 7 Cilt. Beyrut: Dārü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 2009.
Mālik b. Enes, el-Muvatta. Beyrut: Dārü’l-Maʿrife, 1428/2007.
Mehfooz Huma - Bhalla, Gaurav. “Copyrightability of Video Games”. International Journal of Recent Research Aspects 3/4 (2016), 67-77.
Merdāvî, Alāuddîn Ebü’l-Ḥasen Ali b. Süleyman b. Aḥmed. el-İnṣāf fi ma’rifeti’r-rāciḥi mine’l-ḫilāf. thk. Muḥammed Ḥamid el-Fîkî. 12 Cilt. b.y.: y.y., 1375/1956.
Mevṣılî, Abdullah b. Maḥmud b. Mevdûd. el-İḫtiyār li-taʿlîli’l-Muḫtār. 5 Cilt. Beyrut: Dārü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, ts.
Mısrî, Esma Abdülmehdî - Rifāʿî, Rüdeynā İbrahim. “el-Müsābakāt fi’l-elʿābi’l-elektrūniyye mefhûmuhā ve ahkāmuhâ fi’l-fıkhi’l-İslāmî. Mecelletü’l-Cāmiati’l-İslāmiyye li’d-dirāsāti’ş-şerʿiyye ve’l-kānūniyye 29/4 (2019), 177-296.
Modoğlu, Gözde. Dijital Oyunların Ceza Hukuku ve 5651 Sayılı Kanun Kapsamında Erişim Engelleri Kararları Açısından Değerlendirmesi. İstanbul: Bilgi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2015.
Molla Ḫüsrev, Muḥammed b. Ferāmuz. Dürerü’l-ḥükkām fî şerḥi Ġureri’l-aḥkâm. 2 Cilt. Karaçi: y.y., ts.
Muḥammed Alāuddîn Efendi, Ḥāşiyetü Ḳurrati uyûni’l-aḫyār (“Reddü’l-muḥtār” ile birlikte). thk. Ādil Aḥmed Abdülmevcūd – Ali Muḥammed Muavvaḍ. Beyrut: Dārü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 2011.
Mustafa es-Süyûtî. Meṭālibu üli’n-nühā fî şerḥi Gāyeti’l-müntehā. 6 Cilt. Dımaşk: el-Mektebetü’l-İslāmî, 2. Basım, 1415/1994.
Muṭîî, Muḥammed Necîb. Tekmiletü’l-Mecmûʿ şerḥu’l-Müheẕẕeb (Nevevî’nin “el-Mecmûʿ” adlı eseri ile birlikte). 20 Cilt. el-Medînetü’l-Münevvere: el-Mektebetü’s-Selefiyye, ts.
Müslim b. el-Ḥaccāc. el-Cāmiʿu’s-saḥîḥ. Kahire: Dāru İbni’l-Cevzî, 2009.
Nesāî, Ebû Abdurraḥmān Aḥmed b. Şuayb. es-Sünenü’l-kübrā. thk. Hasan Abdülmünʿim Şelebî. Beyrut: Müessesetü’r-Risāle, 2001.
Nevevî, Ebû Zekeriyyā Muhyiddîn Yahyā b. Şeref. Ravḍatü’t-ṭālibîn ve ʿumdetü’l-müftîn. thk. Züheyir eş-Şāvîş. 12 Cilt. Beyrut: el-Mektebetü’l-İslāmî, 3. Basım, 1412/1991.
PS, Play Station. “Yazılım Kullanım Koşulları”. Erişim 17 Ekim 2020. https://www.playstation.com/tr-tr/legal/software-usage-terms/
PS, Play Station. “Playstation Network Hizmet Koşulları”, Erişim 02 Ekim 2020. https://www.playstation.com/tr-tr/legal/psn-terms-of-service/
PS, Play Store. “Son Kullanıcı Lisans Sözleşmesi”. Erişim 02 Ekim 2020. https://www.playstore.com/kullanim-sartlari
PL, Pubg Lite. “Coin Rehberi”. Erişim 02 Aralık 2021. https://lite.pubg.com/tr/2019/08/08/l-coin-rehberi/
PL, Pubg Lite. “PUBG LITE Hizmet Koşulları”. Erişim 01 Aralık 2021. https://lite.pubg.com/tr/terms-of-service/
RUS, Rābıtatü’l-Ulemāi’s-Sūriyyîn. “حكم بيع الحساب في الألعاب الالكترونية”. Erişim 22 Haziran 2020. https://islamsyria.com/site/show_consult/3139
Rūyānî, Ebü’l-Meḥāsin Abdülvāḥid b. İsmāil. Baḥru’l-meẕheb fî furûʿi meẕhebi’ş-Şāfiî. thk. Tārık Fethî es-Seyyid. 14 Cilt. Beyrut: Dārü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 2009.
S, Sahibinden. “Yasaklı Ürünler Listesi”. Erişim 05 Eylül 2021. https://www.sahibinden.com/sozlesmeler/yasakli-urunler-listesi-52
Ṣuyūtî, Celālüddîn Abdurraḥmān b. Ebîbekr. Tārîḫu’l- ḫulefā. Katar: Vizāretü’l-Evkāf ve’ş-Şuūni’l-İslāmiyye, 2. Basım, 1434/2013.
ST, Silo.Tips. Travian Games Genel Kullanım Koşulları (Hizmet Tanımı). Erişim 01 Aralık 2021). https://silo.tips/download/genel-kullanm-koullar
Şāfiî, Ebû Abdillāh Muhammed b. İdrîs eş-Şāfiî, el-Ümm. 8 Cilt. Beyrut: Dārü’l-Maʿrife, 1410/1990.
Şāṭıbî, Ebû İsḥāḳ İbrāhîm b. Mûsa. el-Muvāfaḳāt. 7 Cilt. Suud: Dāru İbn Affān, 1417/1997.
Şehrānî, Ḥüseyin b. Maʿlevî b. Ḥüseyin. “el-Muʿāvaḍāt fi’l-elʿābi’l-elektrûniyye”. Mecelletü’l-Câmiʿati’l-İslāmiyye 192/2 (1441/2020), 177-240.
Şesrî, Sa’d b. Nāsır b. ʿĀbdilazîz. el-Müsābakāt ve aḥkāmuhā fi’ş-şerîʿati’l-İslāmiyye, Riyad: Dārü’l-ʿĀsıme, 1418/1997.
Şeyḫîzāde, Abdullah b. eş-Şeyh Muḥammed b. Süleyman. Mecmaʿu’l-enhur fî şerḥi Mülteḳa’l-ebḥur. 2 Cilt. Matbaa-i Āmire, 1317/1899.
Ṭaberānî, Süleymân b. Aḥmed b. Eyyûb. el-Muʿcemu’l-kebîr. thk. Humeydî Abdülmecîd es-Selefî. 25 Cilt. Kahire: Mektebetü İbn Teymiyye, ts.
Teftāzānî, Saʿdüddîn Mesʿûd b. Ömer. Şerḥu’t-Telvîḥ ʿale’t-Tavzîḥ. 2 Cilt. Beyrut: Dārü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, ts.
Tirmiẕî, Ebû Īsā Muḥammed b. Īsā. Sünen. Beyrut: Dārü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 2008.
Üs̱eymin, Muḥammed b. Ṣālih. eş-Şerḥu’l-mümtiʿ ʿalā Zādi’l-müstaḳniʿ. 15 Cilt. Suud: Dāru İbni’l-Cevzî, 1425/2004.
XB, Xbox. “Xbox.com Kullanım Koşulları”. 02 Ekim 2020. https://www.xbox.com/tr-TR/legal/XboxComTOU
WT, Webtekno. ”Asphalt Serisinin Son Oyunu Sokak Yarışı, Android ve iOS İçin Ücretsiz Olarak Yayınlandı!”. Erişim 24 Haziran 2020. https://www.webtekno.com/asphalt-sokak-yarisi-android-ios-indir-h30235.html
Y, Youtube. “النظرة الشرعية في الألعاب الإلكترونية للشيخ / محمد صالح المنجد”. Erişim 03 Aralık 2021. https://www.youtube.com/watch?v=CSVLYj09uLI
Y, Youtube. “خطورة الألعاب الإلكترونية للشيخ / محمد صالح المنجد”. Erişim 03 Aralık 2021. https://www.youtube.com/watch?v=rItKKCs1R3Y
Zerkeşî, Bedruddîn Muḥammed b. Bahādır. el-Mens̱ûr fi’l-ḳavāid. thk. Teysîr Fāik Aḥmed Maḥmûd. 3 Cilt. Kuveyt: Vizāretü’l-Evḳāf, 2. Basım, 1405/1985.
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2022 Mütefekkir
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı Bildirimi
Dergimize malale gönderen yazarlar, dergimizin online sistemine çalışmalarını yüklerken aşağıda belirtilen telif hakkı devir formunu okurlar ve onaylarlar.
MÜTEFEKKİR TELİF HAKKI DEVİR FORMU
Mütefekkir Editörlüğüne,
Derginiz OJS sisteminde başlığı ve yazarları belirtilen çalışma, yayımlanması için değerlendirilmek üzere yüklenmiştir. Bu çalışma daha önce hiçbir yerde yayımlanmamıştır, yayıma kabul edilmemiş ve değerlendirilmek üzere başka bir dergiye gönderilmemiştir.
Çalışmanın, yayıma kabul edilmesi durumunda Esere ilişkin 5846 Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun (FSEK’in) 21. maddesinde düzenlenen “İşleme Hakkı”nı, 22. maddesinde düzenlenen “Çoğaltma Hakkı”nı, 23. maddesinde düzenlenen “Yayma Hakkı”nı, 24. maddesinde düzenlenen “Temsil Hakkı”nı ve 25. maddesinde düzenlenen dijital iletim de dâhil olmak üzere “İ̇şaret Ses ve/veya Görüntü Nakline Yarayan Araçlarla Umuma Yayın”, yeniden iletim, umuma iletim, temsil yetkisi ve üçüncü kişilerin seçtikleri yer ve zamanda Esere erişimi sağlamak suretiyle umuma iletim hakkını ve işbu sözleşmede belirlenen diğer hakları; yer, sayı ve muhteva itibariyle gayrimahdut, süre itibariyle ise işbu sözleşmenin imzalandığı tarihte yürürlükte bulunan kanunun öngördüğü koruma süresince münhasıran Yayıncıya devredilmiştir.
Ayrıca; Manevi haklar Eser Sahibinde (Bundan sonra Yetkilendirilmiş Yazar) kalır. Ancak Yayıncı, kendisine devredilen mali haklar çerçevesinde manevi hakları kullanma yetkisine sahiptir. Bu kapsamda FSEK’in 14. maddesinde düzenlenen “Umuma Arz Salahiyeti”, 15. maddede düzenlenen “Adın Belirtilmesi”, 16. maddede düzenlenen “Eserde Değişiklik Yapılmasını Önleme”, 17. maddede düzenlenen “Zilyede ve Malike Karşı Eser Sahibinin Kullanabileceği Hakları” üçüncü kişilere karşı ileri sürebilir. Buna karşılık, eser sahibinin şerefini ve itibarını zedeleyecek tarzdaki yayını Yetkilendirilmiş Yazarın önleme hakkı mahfuzdur.
Yayıncı, Eserin aslını ya da kopyalarını herhangi bir şekilde veya yöntemle tamamen veya kısmen çoğaltıp yayımlayabilir. Bu bağlamda Yayıncı, Eseri ciltli, ciltsiz yayımlayabileceği gibi, fasiküller hâlinde süreli ya da süresiz yayın formatında, değişik boylarda ve renklerde, görme engelliler için hazırlanacak yazı şekillerinde çoğaltıp yayımlayabilir. Yine Yayıncı, Eseri fiziki ortamda çoğaltıp yayımlayabileceği gibi, internet ve benzeri dijital ortamlar da dâhil olmak üzere bilgisayar, cep telefonu, CD, DVD gibi işaret, ses ve/veya görüntü nakline ve tekrarına yarayan, bilinen ya da ileride geliştirilecek olan ortamlarda da geçici ya da sürekli olarak çoğaltıp yayımlayabilir. Bu kapsamda Yayıncının, Eseri e-kitap ve z-kitap (zenginleştirilmiş kitap) gibi yeni teknolojinin gerektirdiği formatlarda ve mecralarda yayımlayabileceğini, iPhone, iPad, iPod ve Android gibi değişik formatlarda aplikasyonlarını yapabileceğini Yetkilendirilmiş Yazar, kabul, beyan ve taahhüt eder.
Yetkilendirilmiş Yazar, Eserin radyo-TV, uydu ve kablo gibi telli ya da telsiz araçlarla yayın ve yeniden yayın hakkı, umuma iletim, yeniden iletim, temsil yetkisi ile dijital iletim de dâhil olmak üzere üçüncü kişilerin seçtikleri yerde ve zamanda Esere erişimi sağlamak suretiyle umuma iletim, yeniden iletim ve temsil yetkisi hakkını Yayıncıya devir ve temlik etmiştir. Bu kapsamda interaktif uygulamalar, DVD, VCD, CD, MP3, video, GSM, EDGE, UMTS, 2.5G, 3G, LTE, 4G, DVBH, CDMA, HTML, XML, WAP, mobil TV, mobil streaming, mobil live streaming, catch-up, VOD, mobil, internet, sosyal medya, IPTV, WEBTV, HTML, XML, WAP, GSM, iPad, iPod, iPhone ve benzeri akıllı cihazlar ile mobil teknolojinin kullanıldığı cep telefonları ve sair mobil mecralar gibi sözleşmeye imza atıldığı tarihte bilinen ya da ileride geliştirilecek araçlarla yayın, erişimi sağlamak, umuma iletim, umuma erişim sağlama, yayın ve yeniden yayın hakkı ve yetkisi Yayıncıya ait olacaktır.
Yetkilendirilmiş Yazar, Yayıncıya Eserden doğan işleme hakkını ve yetkisini devir ve temlik etmiştir. Bu kapsamda Yayıncı, Eseri her dil ve lehçeye tercüme; müzik, sinema, opera ve tiyatro gibi eser türlerine dönüştürme veya bunlarla birlikte kullanma; sesli ve/veya görüntülü kitaba dönüştürme; külliyata dönüştürme; derleme, farklı yaş gruplarına göre seviyelendirme, uyarlama, özetleme ve veri tabanına ekleme, resimlendirmek suretiyle yayma gibi işleme ve bu işlemeler üzerindeki haklar ve yetkiler münhasıran Yayıncıya aittir.
Yayıncı, Eserin ticarileştirme (marchandasing) haklarının sahibidir. Bu bağlamda Yayıncı, Eserin adı, Eserde geçen herhangi bir karakter, karakterlerin isimleri, olayları, fotoğraf, çizgi ve resimleri, istediği şekilde ve istediği sektörde herhangi bir başka hizmet veya ürün ile birlikte promosyon ya da ticari olsun veya olmasın başkaca amaçlarla kullanabilir. Yayıncı, bu unsurları kendi adına marka veya alan adı olarak da tescil ettirebilir.
Çalışmanın bütün yazarları adına Yetkilendirilmiş Yazarı olarak, devir ve temlik ettiğim haklar bakımından devre ehil olduğumu, Eser üzerinde üçüncü kişilerin herhangi bir hakkının bulunmadığını, işbu sözleşme ile Yayıncıya devrettiğim hakların kendime ait olduğunu ve daha önce hiç kimseye bu hakları devretmediğimi; üçüncü kişilerin Eserin tümü ya da bir bölümü üzerinde herhangi bir hak iddia etmesi durumunda bundan doğabilecek tazminat ve diğer yasal sorumlulukların kendime ait olacağını; Yayıncının bu durumda uğrayabileceği her türlü zararı da derhal ve nakden tazmin edeceğimi ve Yayıncının bu nedenle işbu sözleşmeyi feshetme yetkisinin de bulunduğunu kabul ve beyan ederim.
Eserin Yetkilendirilmiş Yazarı olarak, Mütefekkir'in “Yazarlara Notlar” bölümündeki tüm koşulları kabul ettiğimi/ettiğimizi ve sunduğum/sunduğumuz çalışmanın etik kurallara uygun olarak hazırlandığını, yayımlanacak yazıda editöryal düzeltme yapma hakkının Mütefekkir'e devredildiğini tasdik ederim.
Yetkilendirilmiş Yazar olarak Derginiz OJS sistemine kendi kullanıcı adım ve şifremle girdiğimi ve ekranda gördüğüm “Telif hakkı devir formunu gördüm ve kabul ettim” ibaresini işaretleyerek işbu Telif Hakkı Devir Formunda yazan hususları kabul etmiş olduğumu beyan ederim.
