e- ISSN: 2148-8134
p- ISSN: 2148-5631
#196 Öz

Hamevî’nin İthâfü’l-Ezkiyâ Bi Tahkîki Mes’eleti ‘İsmeti’l-Enbiyâ Adlı Risalesi

Necattin HANAY, İsmail BAYER

Öz


İsmet-i enbiyâ (peygamberlerin günahtan korunmuşluğu) meselesi, İslam düşünce tarihinde erken dönemlerden itibaren varlığını hissettiren konulardan biridir. Şihabüddîn Ahmed b. Muhammed el-Hamevî’ye (ö. 1098/1687) ait İthâfü’l-ezkiyâ bi tahkîki mes’eleti ʻismeti’l-enbiyâ adlı risale, bu alandaki müstakil eserlerden biridir. Mutezilî-Hanefî âlimlerinden Muhtâr b. Mahmûd ez-Zâhidî (ö. 658/1260) tarafından nakledilen “bazı peygamberlerin bazen günah işledikleri”ne dair itikadî görüş, İbn Nüceym (ö. 970/1563) tarafından Sünnî-Hanefî dünyasının önemli eseri olan el-Eşbâh ve’n-nezâir’e taşınmış ve bu sebeple özel bir dikkat celp etmiştir. Elinizdeki çalışma, Hamevî’nin ilgili görüşü tartıştığı risalesine dair bir incelemeyi ve eserin tenkitli tahkikini sunmaktadır. Müellif konuyla ilgili günah kavramını küfür, yalan ve diğer günahlar tasnifi altında değerlendirmekte; yine günahları büyük ve küçük, kasten ve sehven, te’vîl hatasına dayanan ve dayanmayan, saygınlığı zedeleyen ve zedelemeyen, yasal yaptırımı olan ve olmayan, başlanılan veya devam ettirilen, vahiyden önce ve sonra ayırımına tabi tutarak konunun çözümüne adım adım gitmektedir. Diğer bir ifadeyle çözüme giden yolda, değinilen görüşün pratikteki karşılıkları üzerinden daha somut bir zemin oluşturulmaktadır.


Anahtar Kelimeler


İsmet-i Enbiyâ, el-Hamevî, İthafü’l-ezkiyâ, ez-Zâhidî, İbn Nüceym

Tam Metin:

PDF

Referanslar


Bulut, Mehmet, “İsmet”, DİA, XXIII, 134-136.

Cebertî, Abdurrahman b. Hasan, ʻAcâibü’l-âsâr fi’t-terâcimi ve’l-ahbâr, thk. Abdurrahim Abdurrahman, Daru’l-Kütübi’l-Mısriyye, Bulak 1998.

http://kadl.sa/default.aspx (et. 02.12.2016)

http://www.isam.org.tr/documents/_dosyalar/_pdfler/yazma_eserler_tahkik_esaslari.pdf (et. 15.12.2016)

İbn ʻÂbidîn, “Refʻu’l-iştibâh ʻan ʻibârati’l-eşbâh”, Mecmûʻatü resâ’ili İbn ʻÂbidîn, Dersaadet 1325.

Kehhâle, Ömer Rıza, Muʻcemü’l-müellifîn, Müessesetü’r-Risale, Beyrut 1414/1993.

Özel, Ahmet, Hanefi Fıkıh Alimleri ve Diğer Mezheplerin Meşhurları, Türkiye Diyanet Vakfı Yay. Ankara 2014.

Özen, Şükrü, “Zâhidî”, DİA, XLIV, 81-85.

Sinanoğlu, Mustafa, “Hamevî, Ahmed b. Muhammed”, DİA, XV, 456-457.

Yavuz, Yusuf Şevki, “İsmetü’l-Enbiyâ”, DİA, XXIII, 141-142.


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.


Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.